It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

February 9, 2015

NewsBook

it-Tnejn, 9 ta’ Frar, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

Alfred E. Baldacchino

Qawmien spiritwali ġdid – Il-Q.T. il-Papa Franġisku

Il-Q.T. il-Papa Franġisku mhux biss ha l-isem ta’ San Franġisk magħruf għall-imħabba u r-rispett tiegħu lejn il-biodiversità, imma qiegħed jimxu wkoll fuq il-passi tiegħu. Il-Q.T. il-Papa Franġisku għamel appell għar-rispett tal-ħolqien li “aħna llkoll aħna msejħa biex inħarsu u niproteġu d-dinja fraġli li qed ngħixu fiha”.

Fl-ewwel enċiklika tieghu Evangelii gaudium il-ferħ tal-evanġelju – il-Q.T. il-Papa Franġisku jgħid li l-isfida fil-qasam ekoloġiku hija fundamentali għall-ħajja Kristjana tal-lum. L-ekoloġija hi parti meħtieġa tal-misteri tal-fidi.

Huwa mifhum li l-Papa qatta’ xhur iħejji Enċiklika fuq il-ħolqien u r-rispett tal-ambjent u din mistennija titħabbar matul l-2015. Huwa mifhum wkoll li għandu l-għajnuna tal-superjur ġenerali tal-Ordni tal-Franġiskani Minuri, ir-Rev. Michael Anthony Perry, li għamel enfasi li kulħadd, kemm dawk li jemmnu, kif ukoll dak li ma jemmnux, għandhom jaħdmu bil-għan biex iħarsu l-ambjent.

7-Papa-Frangisku

Minħabba raġunijiet li ssemmew ukoll mill-Papiet ta’ qablu, il-Q.T. il-Papa Franġisku ċanfar is-sitema ekonomika tal-lum. Spjega li din it-tip ta’ ekonomija toqtol, għaliex din hija maħkuma mill-kunċett li minn hu l-aqwa jħawwel. Din sejhilha “inġusta mill-għeruq” u din, skont il-Q.T. il-Papa, twelled tiranija ġdida ta’ suq bla kontrol, fejn l-ispekulazzjoni finanzjarja, korruzzjoni wiesgħa u s-saltna ta’ evażjoni tat-taxxi huma fuq quddiem. Il-Q.T. il-Papa appella għar-rispett tal-ħolqien kollu li aħna “mgħajtin biex inħarsu u nipproteġu d-dinja fraġli li ngħixu fiha”.

Il-Q.T. il-Papa Franġisku kien iebes ħafna meta qal li “is-sistema ekonomika dinjija tagħna ma tiflaħx aktar. Qegħdin inwarrbu generazzjoni sħiħa biex nitimgħu sistema ekonomika li ma tistax tkompli taħdem”.

Ma għandniex xi ngħidu li dawk li l-interess tagħhom huwa msejjes fuq sistema kapitalista kif infissra mill-Q.T. il-Papa, mill-ewwel ħarġu jikkritikaw, mhux lill-ħsieb tiegħu imma lilu personali, fejn saħansitra għajruh Marxista. U kummenti b’dan ix-xebh smajnihom anki f’pajjiżna.

Bi qsim il-qalb wieħed ma jistax ma jaqbelx li din hija l-xejra li qed taħkem id-dinja llum. L-etika u l-morali saru xi ħaġa tal-passat. U mhux hekk biss imma dawk li ma għandhom l-eda ħjiel ta’ morali u etika, iħossuhom kburin bin-nuqqas ta’ dawn it-tiżjin uman. Il-kilba tal-poter u l-materjaliżmu ma għandhom l-ebda limitu. Saħansitra naraw, naqraw, u nisimgħu fuq il-mezzi tax-xandir li hemm minn bla mistħija, u bla mgħodrija, jgħoxa jħanxar irjus ta’ bnedmin oħra. U biex wieġħedjaakemmwaqa’ fil-baxx il-0bniedem, jgħid li qed dan qed jagħmlu f’isem Alla.

Pajjiżna jagħmel parti kemm mis-sistema ekoloġika, kif ukoll mill-firxa kummerċjali internazzjonali, u minħabba ċ-ċokon tagħna huwa aktar eħfef li jinġarr mal-kurrent tal-forzi internazzjonali kummerċjali, kif diġa hemm ħjiel ta’ dan.

Imma fuq it-tagħlim u l-qawmien spiritwali lokali nitkellmu f’artiklu ieħor.

aebaldacchino@gmail.com

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk

Advertisements

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4

December 29, 2014

NewsBook

L-Erbgħa, 31 ta’ Diċembru, 2014

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4

Alfred E. Baldacchino

Żvilupp sostenibbli

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II fisser li l-iżvilupp sostenibbli huwa meħtieġ għad-dinjità tal-bniedem, u għalhekk hija responsabbiltà tqila li wieħed jaħkem fuq il-kreazzjoni b’dan il-mod li jkun veru qiegħed jaqdi l-ġenerazzjonijiet ta’ għada. L-użu tar-riżorsi tan-natura jridu jsiru skont prinċipji u bi ħsieb meqjus mhux biss għall-ħtieġa tal-bniedem tal-lum, imma anki għall-ġenerazzjonijiet ta’ għada. B’dan il-mod, ir-responsabbiltà tal-bniedem fl-ippjanar u l-immaniġġar tar-riżorsi, ma għandhomx ikunu mfassla la fuq żmien qasir, u lanqas fuq qliegħ personali, imma l-bniedem għandu jżomm quddiem għajnejh li l-ħolqien qiegħed hemm għall-ġid tal-umanità kollha.

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II bit-tagħlim tiegħu saħaq dwar ir-rwol u r-responsabbiltà tal-bniedem għall-ambjent. Dan jinstab fid-diskors magħruf tiegħu tal-1 ta’ Jannar tal-1990, fl-okkażżjoni tal-Jum Dinjija tal-Paċi. Il-Papa saħaq li l-pajjiżi flimkien għandhom iwettqu dak miftiehem fuq linji internazzjonali u li jagħmlu jew jgħinu b’mod eħfef il-bdil meħtieg fil-qasam soċjo-ekonomiku fis-soċjetajiet tagħhom.

Fid-diskors ewlieni tiegħu fuq dan is-suġġett, biex aktar iħeġġeg l-għaqda u l-qbil, il-Q.T. il-Papa tkellem fuq ir-rispett lejn in-natura, l-eġoiżmu kollettiv, in-nuqqas ta’ ħsieb lejn ħaddieħor, id-diżonestà, il-kriżi ekoloġika li tikxef il-faqar tal-karattru morali u l-valuri ta’ etika tal-bniedem, it-tbagħbis fl-ekosistema, il-qerda bla rażan tal-annimali u tal-pjanti, u l-esploitazzjoni bla kontroll tar-riżorsi naturali, filwaqt li saħaq il-ħtieġa ta’ progress meqjus, ekonomiku, industrijali u xjentifiku. Ma niddejjaq xejn ngħid li dawn l-impatti negattivi illum mhux biss ma humiex miġġielda, imma huma użati fuq livell politiku biex wieħed isaħħaħ il-ħakma tal-poter tiegħu.

7.-Gwanni-Pawlu-II---stil-ta'-ħajja

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II għafas fuq il-fatt illi l-paċi fid-dinja hija mhedda mhux biss bil-ġirja għall-armi qerrieda, bil-ġlied reġjonali, bl-inġustizzi li ma jaqtgħu xejn bejn il-ġnus u n-nazzjonijiet, imma anki bin-nuqqas ta’ rispett lejn in-natura, bil-ħtif u s-serq tar-riżorsi naturali, u bit-telfin dejjem jiżdied tal-kwalità tal-ħajja. Dan l-istil ta’ ħajja jostor sens ta’ dgħufija u joħloq dubji fuq il-kapaċità tal-individwu, u “huwa l-ġuf ta’ eġoiżmu kollettiv, nuqqas ta’ stima għal oħrajn u diżonestà”.

Barra minhekk, numru ta’ forzi li jħajjru u jwasslu għall-kriżi ekoloġika, jikxfu l-karattru morali. Illum nafu, bi prezz qares, illi “ma nistgħux imbagħbsu parti mill-ekosistema mingħajr ma ngħatu każ kemm tal-impatti negattivi ta’ dan it-tbagħbis f’oqsma oħra, kif ukoll anki fuq is-saħħa u s-sliem tal-ġenerazzjonijiet ta’ għada.”

Ħarsa ħafifa madwar id-dinja turina r-riżultat ta’ din il-mentalità fejn wieħed iħossu kburi li jiftaħar fuq in-nuqqas ta’ moralità. Teħid ta’ ħajja għall-gost, qtil fil-ġuf, u anki ta’ dawk li jitqiesu bħala li huma piż żejjed għas-soċjetà, ix-xewqa tat-tneħħija tal-ħajja mgħejjuna mil-liġi. Insomma għall-materjaliżmu ma hemm xejn ħażin u xi jwaqqfu. Ma jkux wisq ’l bogħod mill-verità meta wieħed jgħid li l-ħażin sar tajjeb u t-tajjeb sar xkiel li jwaqqaf il-progress u għalhekk għandu jitwarrab. Il-ħajja saret għodda li tintuża biex wieħed jaħtaf u jisker fir-rgħiba.

Fl-artiklu li jmiss inkomplu nibnu fuq l-ewwel, it-tieni, it-tielet, u dan l-artiklu, u naraw xi jgħidu r-reliġjużi fuq din il-problema morali.

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3     http://wp.me/pL6Mk-Of

aebaldacchino@gmail.com


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1

November 24, 2014

NewsBook

It-Tnejn, 24 ta’ Novembru 2014

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1

Alfred E. Baldacchino

Daħla

Fl-isem tal-Missier, il-bniedem wettaq numru ta’ oxxenitajiet, kemm fil-qasam politiku, f’dak reliġjuż, kif ukoll fil-qasam tal-biodiversità, minkejja li din hija sistema ekoloġika li twieżnu. Dawn imorru kontra t-tagħlim tar-reliġjonijiet qodma daqs il-bniedem innifsu, li kollha jgħallmu li l-bniedem ma jistax jgħix mingħajr ma jkun imwieżen minn din l-ekosistema.

F’dawn l-artikli sejrin nagħtu ħarsa lejn x’jgħidu l-kitbiet ta’ reliġjonijiet ewlenin – l-aktar dawk li jemmnu f’Alla wieħed – kif ukoll xi tagħlim li jagħtu l-mexxejja jew studjużi ta’ dawn ir-reliġjonijiet. Dan biex wieħed ikun jaf aħjar li l-ħsieb wara t-tagħlim ta’ dawn ir-reliġjonijiet jaqblu sewwa ma’ xulxin u li l-għan ewlieni tagħhom huwa biex il-bniedem ikun jista’ jgħix f’armonija mal-ħolqien, kemm biex juri l-kobor u r-responsabbiltà tiegħu li ngħatatlu biex imexxi, kemm biex ikun jista’ jgħaddi din id-dinja bla mittiefsa lill-dawk li silfuhielu, kif ukoll biex jitbiegħed milli jeqred lilu n-nifsu, kif ukoll biex jimxi id f’id mal-Ħallieq u jgawdi u japprezza dan il-ġnien li tpoġġa fih.

Minħabba l-mod kif l-istorja tal-kreazzjoni miktuba fil-Ġenesi ġiet mgħallma b’mod xejn xjentifiku, huma ħafna dawk il-Kristjani li jaħsbu li l-bniedem huwa għola mill-annimali l-oħra kollha u anki minn natura. Mhux talli hekk, talli jaħsbu wkoll li l-bniedem ma għandu x’jaqsam xejn ma’ din is-sistema tal-ħolqien li twieżen kull ħajja fuq din id-dinja waħda tagħna.

Iżda, ir-reliġjonijiet kollha jgħallmu li l-bniedem għandu r-responsabbiltà biex jindokrra in-natura. Il-Kristjani għandhom obbligu biex iħarsu n-natura, bħala amministraturi tal-Ħallieq: “dak li jiġri lill-ulied il-bniedem u l-bhejjem, huwa l-istess, bħal kif wieħed imut hekk ukoll jiġri lill-ieħor… il-bniedem ma għandu l-ebda vantaġġ fuq il-bhejjem…” (Ecclesiasticus 3:19). Imma t-tagħlim differenti li ngħata matul is-snin kważi dejjem kien biex jaqdi l-bniedem fil-ġirja ta’ rgħiba tiegħu għall-materjaliżmu, aktar milli biex iwassluh eqreb lejn l-Alla li ħalqu.

Jekk wieħed iqalleb u jifli l-kitba tal-kotba reliġjużi – l-aktar ta’ dawk li jemmnu f’Alla wieħed – kemm jekk dawn huma Kristjani, Iżlamiċi, Ġudaisti, Buddisti, jew Hinduisti, wieħed isib li dawn il-kitbiet jgħallmu l-istess dwar l-ambjent (illum insejħulu biodiversità).

Ngħidu aħna, jekk naqraw il-Bibbja, insibu li wara li Alla ħalaq il-bniedem, ra li dak li għamel kien kollu tajjeb ħafna. U qal Alla: ̋Ħa nagħmlu l-bniedem fuq is-sura u x-xbieha tagħna, u jaħkmu fuq il-ħut tal-baħar u fuq it-tajr tal-ajru, fuq il-bhejjem tad-dar u fuq il-bhejjem selvaġġi, u fuq il-ħlejjaq li jitkaxkru fuq l-art” (Ġenesi 1:26).

U Alla poġġa lill-bniedem fil-Ġenna tal-Art u qallu, biex jindukraha u jħarisha. U berikhom Alla u qalilhom: ̋Nisslu u oktru, u imlew l-art, u aħkmuha; u saltnu fuq il-ħut tal-baħar u t-tajr tal-ajru u l-ħlejjaq kollha li jitkaxkru fuq l-art (Ġenesi 1:28).

genesi-1-28

Id-dinja tal-punent, li għandha l-għeruq tagħha msejjsa fuq it-twemmin Kristjan, mhux biss interpretat ‘aħkmuha’ u ‘saltnu’ ad litteram, imma wettqet dan, u għadha twettaq dan ad nauseam.

Niftakarni naqra u nisma’ tagħlim li l-bniedem huwa ewlieni u mhux parti mill-ekosistema li Alla ħalaq, għax din ħalaqha biex taqdi l-bniedem biex jużaha kif jixtieq!

Imma bil-għajnuna t’Alla, wara qawmien spitirtwali, dan it-tagħlim ġie mwarrab, għalkemm għad hawn minn għadu jemmen hekk. Il-Bibbja u kitbiet oħra sagri kollha jgħinuna biex nifhmu sewwa t-tagħlim tagħhom dwar l-ambjent, kif sejrin naraw minn dawn it-titwiliet meħudin minn reliġjonijiet differenti.

Fl-artiklu li jmiss nagħtu ħarsa lejn il-bilanċ delikat u xi jgħidu r-reliġjonijiet fuq dan.

aebaldacchino@gmail.com