Il-Knisja u l-ambjent

August 17, 2019

Soċjetà Filarmonika Nicolò Isouard – Festa Santa Marija Mosta – Awwissu 2019

Il-knisja u l-ambjent

Alfred E. Baldacchino

Il-Ġenesis jgħidilna kif Alla ħalaq id-dinja u s-smewiet. Ħalaq id-dawl, is-sema, l-ibħra, l-istillel, l-art, il-pjanti u s-siġar, u l-annimali bħall-bhejjem u l-għasafar. U Alla fl-aħħar ħalaq il-bniedem biex ikun fuq il-ħut fil-baħar, fuq l-għasafar fl-ajru, fuq il-bhejjem u l-annimali l-oħra u fuq kull ħolqien ieħor li jimxi fuq l-art. U Alla ra lil dak li kien ħalaq kien tajjeb.

Imma l-bniedem jaħseb u jemmen li bħala l-aktar ħolqien intelliġenti fuq din id-dinja għandu dritt mingħajr limitu mingħand Alla biex jaħkem lin-natura. U dan anki kif kien jiġi mgħallem.

Papa-Gwann Pawlu II

Kien il-Papa Ġwann Pawlu II meta f’Nairobi kellem lill-ġemgħa msejħa mill-Programm Ambjentali tal-Ġnus Magħquda (UNEP) fejn qal li Alla ħalaq kollox u għabba l-bniedem bir-responsabbiltà biex jieħu ħsiebhom u mhux biex jagħmilhom tiegħu u jeqred kemm jiflaħ. Il-Papa għallem li huwa meħtieġ għad-dinjità tal-bniedem, u għalhekk huwa ta’ responsabbiltà kbira biex il-bniedem jsaltan fuq il-ħolqien b’governanza għaqlija. L-esplojtazzjoni tal-rikkezzi tan-natura irid isir bil-għan mhux biss tal-bżonnijiet tal-ġenerazzjonijiet tal-lum, imma anki għall-bżonnijiet ta’ dawk ta’ għada. B’din il-direzzjoni li tana Alla mbiegħdu kull tmexxija ta’ kilba u ta’ gwadan personali, u twassalna biex nifhmu li dak maħluq minn Alla huwa għall-ġid tal-umanità kollha. Il-bniedem għandu r-responsabbiltà li jħares lin-natura.

Fil-kliemu, li llum huwa magħruf sewwa, li kien għamel fl-1 ta’ Jannar 1990, il-ġurnata dinjija għall-paċi, il-Papa Ġwann Pawlu II kien tkellem fuq ir-responsabbiltà tal-bniedem għall-ambjent. Tkellem fuq ir-rispett tan-natura, fuq l-egoiżmu kollettiv, fuq in-nuqqas ta’ rispett għall-ġirien, fuq id-diżonestà, fuq il-kriżi ekoloġika li tikxef in-nuqqas ta’ karattru morali u ta’ valuri etiċi tal-bniedem, fuq it-tbagħbis fl-ekosistema, fuq il-qerda bla kontroll tal-annimali u tal-ħajja tal-pjanti, u fuq ħtif u l-użu bla rażan tar-riżorsi naturali.

Il-Papa kompla jgħid li l-paċi fid-dinja hija mhedda, mhux biss bil-ġirja għall-armi, l-gwerrer u l-inġustizzji, imma anki bin-nuqqas ta’ rispett lejn in-natura, il-ħtif tar-riżorsi naturali, u bit-telf dejjem jiżdied tal-kwalità tal-ħajja. Dan l-istil ta’ ħajja jħaddan fih sens ta’ nuqqas ta’ kontrol u nuqqas ta’ serħan il-moħħ u, kif qal il-Papa huwa “ġuf ta’ egoiżmu kollettiv, nuqqas ta’ stima għall-oħrajn, u diżonestà.” Hawn il-Papa jgħid u jerġa jgħid u jwissi li l-kriżi ekoloġika “hija kriżi morali”.

Papa-Frangisku

Fuq dan il-pedament li firex il-Papa Ġwann Pawlu II, komplew bnew il-Papiet li ġew warajh. Tant li l-Papa Franġisku fl-24 ta’ Mejju 2015, ippubblika ittra pastorali Laudato Si li wieħed jista’ jsib fuq il-ħolqa http://thechurchinmalta.org/files/article/Enciklika_LaudatoSi.143514750116.pdf

Din tispjega, tgħallem, u twissi dwar ir-responsabbiltà li aħna bħala Nsara għandna lejna nfusna, lejn il-ġenerazzjonijiet ta’ għada, lejn id-dinja u l-aktar lejn Alla li ħalaqna.   L-Enċiklika tiftaħ bil-kliem mill-għanja ta’ San Franġisk t’Assisi lill-ħolqien: Tifhir lilek Mulej, (Laudato Si’) liema kliem ifakkarna li d-dar tagħna lkoll hija bħal oħtna li magħha naqsmu din il-ħajja. Jfakkarna wkoll fl-omm ħelwa tagħna li tiftaħ idejha biex tħaddanna magħha, li titmagħna bi frott, bi fjuri mlewna u bi ħwawar.

L-Enċiklika ta’ Papa Franġisku tgħallem kemm l-ekoloġija hija importanti u meħtieġa. Hija importanti bħala nisġa li għandha tkun il-mera tagħna f’kollox, l-aktar biex turina r-relazzjonital-persuna tagħna ma’ Alla, mas-sistema ekoloġika, magħna nfusna, ma’ persuni oħrajn, u mal-ħolqien.

aebaldacchino@gmail.com

 

Ara wkoll

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2015/09/22/l-enciklika-laudato-si-u-l-kummerc/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2015/03/16/it-taghlim-tar-religjonijiet-u-l-ambjent-9/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2015/06/25/a-prayer-for-our-earth-pope-francis/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2012/04/04/the-biblical-apple-tree/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2010/08/14/mother-earth-brother-sun-sister-moon-some-spiritual-teachings/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2010/08/16/458/

 

Advertisements

Il-Knisja Ortodossa u l-Enċiklika Laudato Si’.

August 10, 2015

NewsBook

It-Tnejn, 11 ta’ Awwissu, 2015

Il-Knisja Ortodossa u l-Enċiklika Laudato Si’.

 Alfred E. Baldacchino

peter-turkson2

Kardinal Peter K.A. Turkson

L-enċiklika Laudato Si’ tal-Papa Franġisku ġiet imnedija f’konferenza stampa nhar il-Ħamis 18 ta’ Ġunju 2015, u matul din il-konferneza tkellmu numru ta’ awtoritajiet. Rajna fl-ewwel artiklu il-kliem tal-ftuh tal-Kardinal Peter K.A. Turkson.

Warajh tkellem ir-rapreżentant tal-Patriarka Bartholomew ta’ Konstantinopoli li huwa l-kap tal-Knisja Kristjana Ortodossa. Din kienet l-ewwel darba li l-Knisja Ortodossa ħadet parti f’diskusjsoni ta’ dan it-tip ta’ dokument uffiċjali tal-Vatikan.

Ir-rappreżentat tal-Patriarka Bartholomew, il-Metropolita John Zizioulas, jmexxi l-Akademja ta’ Ateni u huwa wieħed mit-teologi l-aktar influwenti illum fil-Knisja Kristjana Ortodossa.

Il-Metropolita Zizioulas fetaħ id-diskors tiegħu billi qal li din hija ġrajja storika fejn il-ħtieġa tal-ħarsien tal-ambjent ġiet mogħtija daqshekk għarfien u miġjuba għall-attenzjoni ta’ daqshekk nies bil-għajnuna ta’ din l-enċiklika.

Enċiklika li wriet il-problema kbira tal-ambjent, kif ukoll id-dover tal-knisja li titkellem fuq hekk u biex tipprova tgħin bil-mezzi spiritwali kollha tagħha ħalli l-ambjent naturali jiġi mħares. Imma mhux biss biex tqajjem kuxjenza ekoloġika akbar, l-aktar qalb il-Kristjani, imma f’wesgħa ferm akbar u hekk turi kemm hi kbira l-problema ekoloġika fil-firxa wesgħa teknoloġika u spiritwali.

Il-Knisja Ortodossa ilha titkellem fuq din il-problema ambjentali, u għalhekk riedet turi l-ħajr u l-ġieh tagħha lill-Papa Franġisku talli tkellem bil-vuċi tal-awtorità tiegħu biex jiġbed il-ħsieb tad-dinja għall-ħtieġa urġenti biex il-ħolqien ta’ Alla jiġi mħarsa. Għalhekk l-enċiklika Laudato Si’ hija mument ta’ ferħ u sodisfazzjoni kbir għall-Knisja Ortodossa.

Il-Metropolita Zizioulas qal li din l-enċiklika ġiet f’mument kritiku tal-istorja tal-umanità u li mingħajr dubju sejra tħalli l-marka wiesgħa tagħha fuq il-kuxjenza tal-bnedmin. Mingħajr dubju din sejra toffri l-opportunità biex kemm ix-xjenzati, l-ekonomisti, is-soċjoloġisti u mingħajr dubju l-fidili tal-Knejje Kattoliċi, ikunu jistgħu jixtarru dan il-messaġġ li ġie imfisser b’daqshekk reqqa u studju.

 

Untitled-1

Il-Metropolita Zizioulas staqsa x’għandha x’taqsam l-ekoloġija mat-teoloġija. Fisser kif il-ħajja tal-bniedem hija magħġuna bi tliet rabtiet ewlenin li huma minsuġa ma’ Alla, mal-ġar tagħna u mad-dinja nnifisa. Kapitlu 2 tal-enċiklika kollu jitkellem fuq ir-rabta tat-tagħlim Kristjan mal-ekoloġija.

Jitfa’ dawl fuq kif din ir-rabta spiss kienet imwarrba mit-tagħlim Kristjan, tant li l-istoriku Amerikan Lyn White fl’1967 jakkuża t-teoloġija Kristjana: dawk Insara, Ortodossi u Protestanti, li għandhom parti kbira tar-responsabbiltà għall-kriżi ekoloġika tal-lum.

Il-bniedem tant huwa minfuh bih innifsu fuq il-ħolqien, li wasal biex jużah għas-sodisfazzjon, il-ħtiega u x-xewqat tiegħu biss. Il-bniedem inqata’ minn man-natura bil-mod kif qiegħed jifhem il-kmand bibbliku li jgħid: oktru u mmultiplilkaw u aħkmu d-dinja (Ġenesis 1:28). B’hekk l-umanità ġiet imħeġġa biex tabbuża l-kreazzjoni mingħajr limitu jew rażan, u mingħajr rispett għall-integrità u l-qdusija tagħha.

Fil-kultura li qed ngħixu llum, l-individwu jingħata importanza u dan wassal biex f’dan iż-żmien il-ġirja għall-ferħ saret l-ideal. Il-kilba tal-bniedem qed tagħmih tant li qed twassal biex il-bniedem iwarrab u ma jridx jaf bil-verità li l-ferħ tal-individwu jiddependi mir-rabta’ tiegħu mal-bnedmin l-oħra.

Fl-1989 il-Knisja Ortodossa bdiet taħdem fuq il-ħtieġa tal-ħarsien tal-ambjent, u qablet li l-ewwel ta’ Settembru ta’ kull sena tkun ġurnata fejn isir talb għall-ambjent u tal-ħolqien. Data li tista’ tmexxina pass ieħor ’l quddiem biex iġġib lill-bnedmin aktar qrib xulxin.

Jenħtieġ talb lill-Alla biex ifejjaq lill-ħajjitna sabiex inkunu nistgħu nħarsu lid-dinja u mhux nużawha bħala priża, biex niżirgħu s-sabiħ u mhux it-tniġġis, biex Alla jmiss il-qlub ta’ dawk li l-għan tagħhom huwa biss il-kilba għall-qligħ u l-poter għas-spejjeż tal-foqra tad-dinja. Talb biex Alla jgħallimna biex nifhmu l-kobor ta’ kull ħaġa u hekk nistgħu nistgħaġbu u nagħrfu li aħna marbutin ma’ kull ħlejqa oħra matul dan il-vjaġġ tagħna lejn l-għan infinit ta’ Alla.

Bil-kilba li l-bniedem għandu biex jikseb il-ferħ bil-materjaliżmu biss, qiegħed jeqred lid-dinja u sejjer iħalli pjaneta mkissra u mingħajr ħjiel ta’ fejqan lill-generazzjonijiet futuri u lill-ħajjithom. Din hija azzjoni kontra t-tfal tagħna u kontra dawk li ġejjin warajhom f’din id-dinja. Dan huwa dnub kontra l-ambjent, dnub ekoloġiku, kemm bħala individwi kif ukoll bħala socjetà. U dan id-dnub mhux biss kontra l-Ħallieq imma anki kontra l-ġar tagħna, kontra l-umanità tal-lum, u anki kontra l-ġenerazzjonijiet ta’ għada.

Il-Metropolita Zizioulas saħaq li ma nisgħux nibqgħu ngħixu ħajja li tkejjel il-ferħ tal-bniedem biż-żieda fil-progress u l-konsum biss. Il-kriżi ekoloġika timxi id f’id maż-żieda tal-inġustizzji soċjali. Hemm bżonn ta’ ħajja b’rabta fil-paċi u fil-ħbiberija bejn id-dinja naturali u l-bniedem li twassalna biex naqsmu għan wieħed.

U hawn ir-rapreżentant tal-Ortodossi jgħid li Laudato Si’ hija sejħa għall-għaqda, b’talba fid-dawl tal-vanġelu tal-ħolqien, biex inbiddlu qlubna u l-istil tal-ħajja tagħna u nirrispetaw u nħobbu lil xulxin u dak kollu li ġie mogħti lilna minn Alla. U  għal din is-sejħa, l-Ortodossi jirrispondu bil-qalb kollha: Ammen.

aebaldacchino@gmail.com

 


Laudato Si’ – Tifhir lilek Mulej

June 29, 2015

NewsBook

L-Erbgħa, 1 ta’ Lulju 2015

Laudato Si’ – Tifhir lilek Mulej

Alfred E. Baldacchino

L-ittra Enċiklika  tal-Papa Franġisku Laudato Si’ bid-data tal-24 ta’ Mejju, 2015, fiha sitt kapitli u tispiċċa b’żewġ talbiet: waħda għal din l-art tagħna, u l-oħra għall-ħolqien.

Din ġiet imnedija nhar il-Ħamis, 18 ta’ Ġunju 2015 u titkellem dwar il-ħarsien tad-dar tagħna lkoll – id-dinja tagħna.

L-Enċiklika  tiftaħ bil-kliem mill-għanja ta’ San Franġisk t’Assisi lill-ħolqien: Tifhir lilek Mulej, (Laudato Si’) liema kliem ifakkarna li d-dar tagħna lkoll hija bħal oħtna li magħha naqsmu din il-ħajja. Jfakkarna wkoll fl-omm ħelwa tagħna li tiftaħ idejha biex tħaddanna magħha, li titmagħna bi frott, bi fjuri mlewna u bi ħwawar.

L-Enċiklika  ġiet imħabbra u mfissra mill-Kardinal Peter K.A. Turkson – Kardinal mill-Ghana. Dan mill-ewwel fiehem li din l-Enċiklika  tal-Papa Franġisku hija mdawwla mit-tagħlim ta’ San Franġisk t’Assisi, dwar il-tħassib tiegħu għan-natura, għall-ġustizzja tal-foqra, impenn fis-soċjetà, u paċi magħna nfusna. Kull persuna li tgħix fuq din l-art hija fiċ-ċentru tal-Enċiklika.

papa-franġisku

Il-Papa jgħid li l-problema tal-ambjent mhix waħda maqtugħa għaliha waħeda, għaliex ma nistgħux inħarsu lejn din il-problema biċċa biċċa.

Irridu nħarsu lejn l-għixien u l-valuri tal-ħajja soċjali tagħna. U nistaqsu lilna nfusna għal liema raġuni qegħdin hawn fuq din il-pjaneta u għal xiex qed ngħixu f’din il-ħajja. Għalfejn qed naħdmu u niġġieldu mal-ħajja? Għal xiex għandna bżonn din il-pjaneta?

Il-Kardinal Turkson jgħid li l-Enċiklika  tispjega kif il-bniedem sa issa għadu kapaċi li jħares din id-dar tagħna, dar ta’ kulħadd.

L-Enċiklika ta’ Papa Franġisku tgħallem kemm l-ekoloġija hija importanti u meħtieġa. Hija importanti bħala nisġa li għandha tkun il-mera tagħna f’kollox, l-aktar biex turina r-relazzjoni tal-persuna tagħna ma’ Alla, mas-sistema ekoloġika, magħna nfusna, ma’ persuni oħrajn, u mal-ħolqien.

Din in-nisġa li aħna parti minnha, għandha twassel għall-relazzjoni mill-qrib ma’ dawk fqar u mal-pjaneta li tant hija fraġli.

Irridu naċċettaw li kull ħajja fid-dinja għandha rabta mill-qrib ma’ kollox. Irridu nsibu mogħdijiet oħra kif inħaddmu l-ekonomija u nħarsu lejn il-progress. Il-Papa jistieden ’l-bniedem biex iħares lejn il-bżonn biex isib mogħdijiet oħra kif iħaddem it-teknoloġija, li lkoll huma tajbin fihom infushom. Fuq kollox irridu ngħatu valur mistħoq lill-ħajja ta’ kull kreatura.

Jinħass ħafna l-bżonn ta’ djalogu sinċier u onest, b’risponsabbiltà politika internazzjonli u nazzjonali. Irridu nibnu kultura kif inħarsu lejn l-iskart.

Hemm bżonn ħsieb ta’ stil ġdid ta’ ħajja. L-ambjent huwa l-ġid ta’ patrimonju kollettiv ta’ kulhadd. L-umanità hija kollha responsabbli għall-ħarsien tiegħu: fuq livell individwali, dak lokali, dak reġjonali, dak nazzjonali u dak internazzjonali.

Nhar l-Erbgħa, 23 ta’ Ġunju 2015, l-E.T. Mons. Archisqof Charles Scicluna fisser l-Enċiklika tal-Papa Franġisku lil numru sabiħ ta’ semmiegħa li nġabru fis-seminarju f’tal-Virtu fir-Rabat. Fost is-semmiegħa kien hemm ukoll il-Ministru tal-Ambjent, Leo Brincat, li dak inhar stess f’ġazzetta ewlenija kiteb, fost oħrajn, u qal li din l-Enċiklika  tmur aktar ’l bogħod minn turija sempliċi ta’ fidi. Hija, qal, sejħa għall-raġuni u sens komun.

Mons. Archisqof wiegħed li sejjer jagħmel ħiltu kollha u jgħati l-għajnuna tiegħu lil dawk ta’ rieda tajba biex naħdmu flimkien ħalli  jintlaħqu l-għanijiet tal-Papa Franġisku kif imfissra fl-Enċiklika  Laudato Si’. U dan għall-ġid komuni tal-umanità, tal-ambjent, u tad-dar tagħna lkoll, id-dinja tagħna.

L-Enċiklika  tal-Papa Franġisku qajmet Tzunami madwar din id-dar tagħna. Tzunami li wera li l-bniedem madwar id-dinja qiegħed ifittex ragħaj, mexxej li jmexxih biex jilħaq l-għan ewlieni tal-eżistena tiegħu f’dan il-ġnien riġal ta’ Alla.

U mhux ta’ b’xejn li hemm minn iddarras jisma’ dan il-kliem minn għand ragħaj ta’ merħla hekk kbira. Mexxej li huwa ta’ theddida għall-kilba ta’ dawk li jridu jistagħnaw minn fuq il-ġid tal-umanità b’mod li mhux biss ifaqqru d-dar tagħna, imma jfaqqru anki l-biċċa l-kbira tal-umanità.

Il-Papa li ma għandu l-ebda interess kummerċajli jew materjali. Ma għandu bżonn l-ebda vot biex iżomm il-poter biex jaħtaf dak li huwa ta’ kulħadd. Għandu l-għan mhux biss għal dawk li jemmnu fil-Ħallieq, imma għal kull kreatura li tgħix f’din il-pjaneta. Għan li huwa ta’ ġid għal kulħadd. Għan li jwassal għall-ferh individwali u kollettiv. Għan soċjali li jwassal biex kulħadd igawdi minn rigal li tana Alla. Għan biex dan ir-riġal jintuża b’mod sostenibbli u mhux b’mod egoist fejn wieħed jaħtfu u jagħmlu tiegħu. Għan li jwassl biex kulħadd jgħati sehmu biex din il-pjaneta  li tweżinna, ma nkomplux inkissruha kif sfortunatament qed nagħmlu. Għan biex iwassal mhux biss biex nifhmu li aħna parti minn din l-ekosistema naturali, imma biex aħna wkoll nagħtu sehemna biex ma neqirdux lilna nfusna.

Id-dinja – id-dar tagħna lkoll – bina u mingħajrna tibqa għaddejja. Huwa aħna li għandna bżonnha. U din l-Enċiklika  tal-Papa Franġisku turi t-triq kif dan nistgħu nagħmluh, ma għandniex xi ngħidu, jekk aħna rridu.

aebaldacchino@gmail.com


It-tagħlim tar-reliġjonijiet u l-ambjent – 9

March 16, 2015

NewsBook

it-Tnejn, 16 ta’ Marzu, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet u l-ambjent – 9

Alfred E. Baldacchino

Matul din in-nisġa ta’ ħsibijiet dwar it-tagħlim tar-reliġjonijiet u l-ambjent, rajna x’qalu, jew x’qed jgħidu, mexxejja spiritwali fuq l-ambjent. Mexxejja mhux biss ta’ reliġjonijiet li jemmnu f’Alla wieħed biss, bħal dik Kattolika, Musulmana u Ġudaista, imma anki minn mexxejja spiritwali ta’ komunitajiet u nies indiġeni. Kif rajna t-tagħlim ta’ dawn jaqbel wieħed mal-ieħor, għalkemm mitkellem b’mod mhux l-istess. Kollha jgħallmu r-responsabbiltà li l-bniedem għandu lejn l-ambjent li qiegħed iwieżnu.

15---little_boy_quote

Huwa xieraq u sewwa li nagħlaq din is-sensiela bit-tagħlim tal-mexxej spiritwali tar-reliġjon tagħna, għalanqas tiegħi: il-Q.T. il-Papa Franġisku. Forsi l-kliem u t-tagħlim tiegħu jagħmel aktar sens u għandu aktar saħħa meta wieħed iqis li dan il-Papa ħa l-isem ta’ San Franġisk: il-qaddis patrun tan-natura, jew tal-ambjent, jew kif ngħidilha llum, il-biodiversità.

Diġa rajna xi tagħlim u kliem ta’ dan il-Papa li għamel impatt kbir fuq it-tagħlim tar-reliġjon Kattolika dwar l-ambjent. It-tħassib tal-Papa Franġisku fil-qasam ta’ ġustizzja ekonomika u d-dinjità tal-bniedem, huwa l-istess bħal dawk tal-papiet ta’ qablu: Benedittu, Ġwann Pawlu II, Piju XI u Ljun XII.

B’dinjità, it-tagħlim kattoliku soċjali, jfisser li kull persuna għandha valur, u dan jitlob rispett kbir u għalhekk kull persuna għandha tkun ħielsa minn kull skjavitu, manipulazjoni u esplojtazzjoni. Din id-dinjità l-Papa Franġisku jaraha li tinsab mhedda l-ħin kollu f’din id-dinja. Imma l-messaġġ ta’ Papa Franġisku huwa aktar b’saħħtu minn hekk.

Jgħid b’konvinzjoni li s-soliderjatà (għaqda li torbot lis-soċjetà flimkien bħala ħaġa waħda) mal-umanità hija meħtieġa u marbuta mad-dinjità tal-bniedem. Għalhekk id-dinjità u s-solidarjetà jimxu id f’id. Id-dinjità tal-bniedem mhux biss il-ħarsien tal-individwi, imma hija wegħda li wieħed jagħmel ħiltu biex iħares il-ġid komuni ta’ kulħadd. Dan jispjegah fit-tagħlim tiegħu dwar il-ferħ tal-vanġelu (Evangelii Gaudium) fejn iħeġġeġ u jagħmel kuraġġ lill-Knisja u lid-dinja biex tibda paġna ġdida fit-tixrid ta’ tagħrif dwar it-twemmin u r-responsabbiltajiet tal-fidi Kattolika.

B’ħarsa ’l barra mill-Knisja, il-Papa Franġisku jċanfar is-sistema ekonomika tal-lum bħala waħda “inġusta mill-għeruq”, u hija msejsa fuq it-tiranija tas-suq, fejn l-ispekulazzjoni finanzjarja, il-korruzzjoni wiesgħa, u l-ħarbien mit-taxxa, jsaltnu bla kontrol.

Jgħid li “il-bniedem għandu jkun fiċ-ċentru ta’ kull sistema ekonomika, u kull ħaġa oħra għandha tkun biex taqdi l-bniedem”. Imma fis-sistema ekonomika tal-lum, il-flus huma fiċ-ċentru, u l-flus saru l-alla tiegħu. Il-bniedem waqa’ fid-dnub tal-idolatrija – idolatrija tal-flus. Tant, ikompli jgħid, li fl-ekonomiji kbar tad-dinja, il-bniedem ġie sagrifikat f’riġlejn l-alla tal-flus. U din il-viżjoni fejn il-flus saru l-alla tas-sistema ekonomika, toħnoq il-kobor tal-ħsibijiet għonja kollha differenti u hekk toħnoq ukoll il-kobor tad-djalogu bejn il-ġnus. Tant li l-ekonomija tgħix fuq il-qligħ mill-gwerrer illum, u naħseb li mhux diffiċli li wieħed jgħaraf dan meta jgħati ħarsa ħafifa madwar il-dinja, jew imqarr jiftaħ ġurnal wieħed.

16--sistema-ekonomika

Fi kliem iebes, qal li “dak li jgħati gost lil uħud għas-spejjeż ta’ ħaddiehor, jispiċċa biex jeqred lit-tnejn.” Kull moviment ġdid politiku, jew ekonomiku, isir korrott daqs dak ta’ qablu jekk wieħed ma jkunx fehem u tgħallem xi tfisser is-solidarjetà. Dan jispjegah fl-Evangelii Gaudium.

Din is-sistema ekonomika tant ħakmet lill-bniedem, tant il-bniedem huwa mitluf fil-ġieh li qed jgħati il dan l-alla ġdid tal-flus, li mhux biss l-ambjent huwa stuprat u abbużat, imma anki l-ħlejjaq li dan iwieżen huma mkażbra. Saħansitra, anki kif semma’ il-Papa, iż-żagħżagh huma mormija sa mit-tnissil tagħhom, u l-anzjani huma mwarrba għaliex dawn ma baqgħalhomx aktar użu. B’ċerta dieqa, wieħed ukoll jista’ jara l-għarsiet li telgħin minn żerriegħa ta’ din il-mentalità anki f’pajjiżna.

Kif spjega fl-Evangelii Gaudium, “id-dinjità ta’ kull persuna individwali u l-ġid komuni għandhom ikunu is-sodda li fuqha għandha tissawwar kull politika ekonomika”. Kull ħajja politika miftuma u mhux imsejjsa fuq responsabiltajiet soċjali, twelled inġustizzji soċjali, kif ukoll kapitaliżmu bla kontrol li jfarrak kemm il-ħajja ekonomika kif ukoll dik soċjali. Il-ħarsien tal-ġid komuni huwa l-akbar responsabbiltà tal-komunità politika. U għalhekk il-Papa jgħid li l-politika “hija vokazzjoni nobbli u waħda mill-aktar attivitajiet għolja ta’ karità, jekk u meta din tfittex il-ġid komuni”.

F’intervista li l-Papa ta lill-gazzetta Spanjola La Vanguardia qal li “d-dinja tagħna ma tistax tkompli ġġarrab aktar. Is-sistema ekonomika globali tagħna ma tistax tkompli taħdem.” U “Qed narmu ġenerazzjoni sħiħa biex nitimgħu sistema ekonomika li ma tiflahx aktar – sistema li biex tkompli tgħix trid tqajjem gwerrer, kif imperi kbar dejjem għamlu”. Iva, “l-ekonomija hija misjuqa minn kilba li dejjem trid aktar, u paradossikament, titma’ kultura mormija”.

Mhux ta’ b’xejn li dawk li ma huma xebgħana qatt minn dak li għandhom, jostru dak li jiġi għal idejhom minn għajnejn is-soċjetà li fdathom bir-responsabbiltà tal-ħarsien tal-ġid komuni. U saħansitra hemm ukoll minn jostorhom ’l bogħod minn xtutu għax iħossu aktar komdu li mhu sejjer ikun jaf bihom ħadd. Dan jivvendika dak li qal il-Papa Franġisku. Għalhekk wieħed ma jistagħġebx meta jisma’ lil xi wħud li qegħdin f’din il-keffa, jgħajjru l-Papa Marxista, kif għamlu individwi midħla ta’ sistema kapitalista fejn is-soċjetà u l-ambjent huma biss għodda biex bihom jistagħnaw huma.

Għalkemm il-Papa Franġisku qiegħed isir aktar magħruf u maħbub, u milqugħ bħala ragħaj li qed imexxi lejn is-sħubija tal-ekonomija, tas-soċjetà u tal-ambjent, mhux kulħadd huwa ferħan bih. Kif jgħid G K Chesterton, kull medda ta’ snin ikollha l-qaddis li jkun meħtieġ, mhux il-qaddis li n-nies iridu, imma qaddis li jkollhom bżonn. Dan jidher li japplika sewwa għall-Papa Franġisku.

14---Papa-Frangisku-jekk-inti-nisrani

Il-Papa ħeġġeġ għar-rispett lejn il-ħolqien kollu, meta qal li aħna: “aħna msejħa biex inħarsu u nipproteġu d-dinja fraġli li ngħixu fiha.” Alla jtih l-għomor u s-saħħa biex imexxi għall-ġid tas-soċjetà, tal-ambjent u tal-ekonomija dinjija f’armonija bejniethom, u jsib l-għajnuna kollha minn dawk ta’ rieda tajba biex jilħaq dan il-għan għall-ġid ta’ din id-dinja li tweżinna.

aebaldacchino@gmail.com

 

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7    http://wp.me/pL6Mk-Q1

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 8    http://wp.me/pL6Mk-Qa

 

 


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 8

March 2, 2015

NewsBook

It-Tnejn, 2 ta’ Marzu, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 8

Alfred E. Baldacchino

Ix-xena lokali.

Fix-xena lokali, leħen waħdu għamel l-ewwel pass kuraġġuż barra l-ħitan tal-istituzzjoni soċjali tiegħu fuq din il-blata li jidher li qed tinxef mill-imħuħ intelletwali.

Il-mibki Mons. Professur Carmel Sant, fl-20 ta’ Diċembru 1986, kien għamel diskors fiċ-ċerimonja tal-gradwazzjoni fis-seminarju f’Tal Virtù. Fid-diskors tiegħu “l-ambjent naturali: perspettiva biblika” qal b’mod ċar: “Hija r-responsabbiltà morali tal-bniedem li jindokra l-ħolqien madwaru ta’ Alla, li fuqu hija msejjsa l-eżistenza fiżika, u l-kobor spiritwali tiegħu stess”. “Għalhekk mhux biss dan hu fil-kompetenza tal-Knisja u l-Ministri tagħha li jindaħlu u jieħdu pożizzjoni biex jiddefendu l-ambjent, imma hija d-dover tagħha wkoll.”

13 - Prof-K-Sant-quote

Ta’ min wieħed hawnhekk iżid li dak iż-żmien iċ-ċerimonja tal-gradwazzjoni kienet saret fis-seminarju Tal-Virtù għaliex il-Fakultà tat-Teoloġija ma baqatx l-Università f’tal-Qroqq bl-iskuża li dan it-tagħlim u studju ma kellhomx ikunu sussidjata minn flus pubbliċi.

Aktar qrib tagħna rajna li d-Djoċesi tal-Knisja f’Malta waqqfet il-Kummissjoni tal-Ambjent tal-Knisja. Dan l-aħħar snin din il-Kummissjoni wessgħet il-firxa tagħha biex tiġbor fiha wkoll id-Djoċesi ta’ Għawdex. Din ħadet numru ta’ pożizzjojijet matul is-snin dwar il-biodiversità, u wieħed jittama li tkompli tkun attiva kif kienet qabel anzi tikber u tibqa’ tagħti sehemha fid-dawl tar-responsabbiltajiet tagħha fuq it-tagħlim tal-Bibbja u anki fuq it-tagħlim u t-tmexxija tal-Papiet li kollha qed juru t-triq ’l quddiem, kemm għall-ħarsien tal-ħolqien, kif ukoll għat-tmexxija spiritwali.

Hekk naraw li llum, kważi ġenerazzjoni wara, l-imbatt ta’ dawn il-mewġiet ta’ tagħlim fl-aħħar waslu fil-gżejjer tagħna wkoll. Imma kif ġieli għidt kemm-il darba dan mhux xi responsabbiltà tal-Knisja biss. Hija responsabbiltà ta’ kull entità soċjali f’pajjiżna, kemm jekk din hija kummerċjali, legali, edukattiva, trejdunjonistika, u ma għandniex xi ngħidu anki dik politika, li ġġor l-akbar responsabbiltà.

Wieħed ma jistax jgħid li l-ħarsien tal-ħolqien f’pajjiżna qed jingħata l-importanza li jixraqlu. Anzi jidher u jinħass sewwa li l-viżjoni tal-ħarsien tal-ħolqien f’pajjiżna qed titnaqqar sewwa taħt is-saħħa u toqol ta’ interessi kummerċjali, kif spjegat fit-twissijet u t-tagħlim tal-Papiet fuq dan is-suġġett.

Fl-artiklu li jmiss nagħlqu bit-tagħlim modern tal-Papa Franġisku: tagħlim li juri d-direzzjoni lil dawk li jridu sinċerament u minn qalbhom iħarsu l-ambjent mhux għal xi għan personali tagħhom, imma b’responsabbiltà soċjali, ekoloġika, ekonomika  u fuq kollox spiritwali.

aebaldacchino@gmail.com

alfredbaldacchino.wordpress.com

 

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7    http://wp.me/pL6Mk-Q1

 


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

February 9, 2015

NewsBook

it-Tnejn, 9 ta’ Frar, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

Alfred E. Baldacchino

Qawmien spiritwali ġdid – Il-Q.T. il-Papa Franġisku

Il-Q.T. il-Papa Franġisku mhux biss ha l-isem ta’ San Franġisk magħruf għall-imħabba u r-rispett tiegħu lejn il-biodiversità, imma qiegħed jimxu wkoll fuq il-passi tiegħu. Il-Q.T. il-Papa Franġisku għamel appell għar-rispett tal-ħolqien li “aħna llkoll aħna msejħa biex inħarsu u niproteġu d-dinja fraġli li qed ngħixu fiha”.

Fl-ewwel enċiklika tieghu Evangelii gaudium il-ferħ tal-evanġelju – il-Q.T. il-Papa Franġisku jgħid li l-isfida fil-qasam ekoloġiku hija fundamentali għall-ħajja Kristjana tal-lum. L-ekoloġija hi parti meħtieġa tal-misteri tal-fidi.

Huwa mifhum li l-Papa qatta’ xhur iħejji Enċiklika fuq il-ħolqien u r-rispett tal-ambjent u din mistennija titħabbar matul l-2015. Huwa mifhum wkoll li għandu l-għajnuna tal-superjur ġenerali tal-Ordni tal-Franġiskani Minuri, ir-Rev. Michael Anthony Perry, li għamel enfasi li kulħadd, kemm dawk li jemmnu, kif ukoll dak li ma jemmnux, għandhom jaħdmu bil-għan biex iħarsu l-ambjent.

7-Papa-Frangisku

Minħabba raġunijiet li ssemmew ukoll mill-Papiet ta’ qablu, il-Q.T. il-Papa Franġisku ċanfar is-sitema ekonomika tal-lum. Spjega li din it-tip ta’ ekonomija toqtol, għaliex din hija maħkuma mill-kunċett li minn hu l-aqwa jħawwel. Din sejhilha “inġusta mill-għeruq” u din, skont il-Q.T. il-Papa, twelled tiranija ġdida ta’ suq bla kontrol, fejn l-ispekulazzjoni finanzjarja, korruzzjoni wiesgħa u s-saltna ta’ evażjoni tat-taxxi huma fuq quddiem. Il-Q.T. il-Papa appella għar-rispett tal-ħolqien kollu li aħna “mgħajtin biex inħarsu u nipproteġu d-dinja fraġli li ngħixu fiha”.

Il-Q.T. il-Papa Franġisku kien iebes ħafna meta qal li “is-sistema ekonomika dinjija tagħna ma tiflaħx aktar. Qegħdin inwarrbu generazzjoni sħiħa biex nitimgħu sistema ekonomika li ma tistax tkompli taħdem”.

Ma għandniex xi ngħidu li dawk li l-interess tagħhom huwa msejjes fuq sistema kapitalista kif infissra mill-Q.T. il-Papa, mill-ewwel ħarġu jikkritikaw, mhux lill-ħsieb tiegħu imma lilu personali, fejn saħansitra għajruh Marxista. U kummenti b’dan ix-xebh smajnihom anki f’pajjiżna.

Bi qsim il-qalb wieħed ma jistax ma jaqbelx li din hija l-xejra li qed taħkem id-dinja llum. L-etika u l-morali saru xi ħaġa tal-passat. U mhux hekk biss imma dawk li ma għandhom l-eda ħjiel ta’ morali u etika, iħossuhom kburin bin-nuqqas ta’ dawn it-tiżjin uman. Il-kilba tal-poter u l-materjaliżmu ma għandhom l-ebda limitu. Saħansitra naraw, naqraw, u nisimgħu fuq il-mezzi tax-xandir li hemm minn bla mistħija, u bla mgħodrija, jgħoxa jħanxar irjus ta’ bnedmin oħra. U biex wieġħedjaakemmwaqa’ fil-baxx il-0bniedem, jgħid li qed dan qed jagħmlu f’isem Alla.

Pajjiżna jagħmel parti kemm mis-sistema ekoloġika, kif ukoll mill-firxa kummerċjali internazzjonali, u minħabba ċ-ċokon tagħna huwa aktar eħfef li jinġarr mal-kurrent tal-forzi internazzjonali kummerċjali, kif diġa hemm ħjiel ta’ dan.

Imma fuq it-tagħlim u l-qawmien spiritwali lokali nitkellmu f’artiklu ieħor.

aebaldacchino@gmail.com

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6

January 27, 2015

NewsBook

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6

Alfred E. Baldacchino

Qawmien spiritwali ġdid

Għalkemm il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II ħejja u beda dan il-qawmien spiritwali dwar l-ambjent, papiet oħra li ġew warjah ukoll komplew fuq il-passi tiegħu. Il-Q.T. il-Papa Benedittu XVI, fl-Enċiklika Caritas in Veritate tal-2009, u fid-diskors tiegħu f’Jum Dinji tal-Paċi tal-2010, jgħallem fuq id-dmir tal-bniedem għall-ħarsien tal-ambjent.

20 sena wara l-messaġġ tal-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II, il-Q.T. il-Papa Benedittu fl-2010 fil-messaġġ tiegħu tal-Jum Dinja tal-Paċi qalilna li “Jekk wieħed irid jikkultiva l-paci, irid iħares il-ħolqien”. Sejjaħ lill-komunità tal-bniedem biex tirrispetta l-ħolqien, kif ukoll tkellem fuq ir-rabta bejn il-bniedem u n-natura li għandha tirrifletti l-imħabba t’Alla.

 

Papa-Benedittu

Il-Q.T. il-Papa Benedittu staqsa jekk il-bniedem jistax jibqa’ sieket quddiem il-problema marbuta ma’ dak li qed jiġri bħal fil-bdil fil-klima, id-deżertifikazzjoni, it-telf u t-tkissir fl-agrikultura, it-tniggiż tax-xmajjar u l-ilma tal-pjan, it-telf tal-biodiversità, iż-żieda tal-ħsara kbira naturali, u l-qerda tas-siġar u l-imsaġar madwar id-dinja. Staqsa wkoll jekk il-bniedem jistax jibqa’ sieket meta jara kemm dak li qed jiġri u dak li jista’ jiġri fil-ġirja għall-kisba u l-ħtif tar-riżorsi naturali.

Il-mod kif il-bniedem qiegħed iħares lejn l-ambjent qed ibiddel ukoll kif jara lilu nnifsu, u bil-maqlub. Dan jitlob lill-bniedem tal-lum biex iħares bis-serjetà lejn il-mod ta’ ħajja li qed jgħix, li f’ħafna nħawi tad-dinja, qed twassal għat-twemmin li l-konsumiżmu, l-pjaċir u l-kuntentizza huma l-għan ewlieni fil-ħajja, minkejja l-konsegwenzi tal-ħsara li jġibu magħhom. Hemm bżonn, kompla l-Papa Benedittu, bi qbil mal-Papa Ġwanni Pawlu II, bidla fil-mentalità li twassal biex ikun hemm stil ta’ ħajja ġdida.

Il-Q.T. Il-Papa Benedittu wkoll wissa’ li l-kelma ‘jaħkem” kif imsemmija fil-Ġenesi (Ġenesis: 1:28) mhux xi dritt lill-bniedem biex jiddomina d-dinja, imma sejħa biex il-bniedem imexxi f’isem ta’ Alla, sejħa ta’ responsabbiltà. Dan ifisser li “meta l-bniedem jagħmel użu tar-riżorsi naturali, għandu jżomm f’moħħu kif dawn jista’ jkollhom impatt fuq il-ħolqien, u jagħti kas tal-prezz li jrid jinġarr mill-ambjent u mis-soċjetà” bħala parti essenzjali tal-nefqa sħiħ.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar qed jidher sewwa li l-qerda tal-ambjent qed tkun ta’ sfida għall-bniedem biex jifli u jbiddel l-istil tal-ħajja tiegħu, u l-mod kif qed isir il-konsum u l-produzzjoni, li ħafna drabi mhumiex sostenibbli la mill-aspett soċjali, la minn dak ambjentali u lanqas xi kultant minn dak ekonomiku. Il-bdil tal-istil tal-ħajja għall-waħda ġdida huwa ħtieġa mistennija malajr. Kif il-Q.T. il-Papa Benedittu, kompla jgħid li “dan jinvolvi decizjonijiet li jolqtu numru ta’ individwi, familji, komunitajiet, stati u, anki lill-Knisja, kif ukoll lill-missjoni tagħha.”

Hekk naraw li anki l-Knisja għandha responsabbiltà lejn il-ħolqien. Din ir-responsabbiltà trid tiġi murija fil-ħajja pubblika biex tħares id-dinja, l-ilma u l-arja li huma rigali mingħand il-Ħallieq għall-kulħadd. Dan id-dmir tal-Knisja huwa, wara kollox, biex issalva l-umanità mit-theddida li tista’ teqridha.

Fil-kitba li jmiss naraw x’qed jgħid il-Q.T. il-Papa Franġisku fuq dan is-suġġett.

aebaldacchino@gmail.com

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR