Is-siġra nazzjonali u l­-politikanti Maltin

May 12, 2014

NewsBook

Is-siġra nazzjonali u l­-politikanti Maltin

Alfred E. Baldacchino

Is­-siġra tal­-Għargħar darba kienet komuni ħafna fil-gżejjer Maltin. Kienet tiksi wesgħat kbar f’Birkirkara u l-inħawi ta’ madwarha. Illum hija meqjusa bħala siġra rari ħafna u tikber fis-selvaġġ f’xi ħames postijiet biss.

Minħabba l­-kuxjenza pubblika dejjem tikber, illum insibuha tikber f’numru ta’ postijiet. Ma għandiex dubju li dawn tnisslu minn żerriegħa miġbura mis-siġar Maltin. Mhix sigra diffiċli biex titnissel u wieħed jieħu gost jinnota li minn meta din is-sigra ġiet magħżula bħala s-siġra nazzjonali ta’ Malta, qed tintuża aktar u titħawwel aktar biex issebbah ’il pajjiżna.

Illum wieħed jista’ jara li din is­-siġra qed tiġi wkoll imħawwla fit­-toroq u dan huwa pass ’l quddiem. IMMA wieħed ma jistax ma jgħidx li l­-aspett kummerċjali qed jgħeleb dak soċjali u dak ekoloġiku, meta siġar bħal dawk li tħawlu fit­-triq Diċembru 13, ħdejn il­-momunemt tar­-repubblika, ma ġewx imnissla minn siġar Maltin imma ġew importati. Dan juri li:

1. Il-­fragmentazzjoni li hawn fir­-responsabbiltajiet tal­-ambjent qed iwasslu biex jagħmlu ħafna ħsara u wasalt biex naħseb li din il-fragmentazzjoni mhix b’kumbinazzjoni. Dawn is­-siġar importati sejrin inniġġsu l­-għaġna ġenetika tal-popolazzjoni tas­-siġra nazzjonali Maltija li ilha eluf ta’ snin mingħajr ebda kuntatt ma’ siġar oħra bħala barra minn pajjiżna.

2. Dawn setgħu wkoll ġabu magħhom mard u speċi oħra li jistgħu jagħmlu ħsara kemm lis­-siġar tal­-għargħar infushom kif ukoll lill-biodivertsità Maltija bħal ma għamel u qed jagħmel il­-Bumunqar Aħmar tal­-Palm.

3. Dan juri wkoll li l­-Ministru tat­-Trasport u l­-Infrastrutta li huwa responsabbli għat­-tħawwil ta’ siġar u pjanti fit­-toroq, huwa fqir wisq fit-tagħrif xjentifku u professjonali meħtieġ biex l­-attivitajiet li japprova ma jkunux ta’ ħsara soċjali u ambjentali.

4. Juri wkoll li anki l­-kuntrattur li qed juża l­-Ministru lanqas għandu idea ta’ din ir­-responsabbiltà ekoloġika u soċjali, minkejja l­-kritika kontinwa li għaddejja mill­-pubbliku. U hawnhekk wieħed ma jistax jingħata tort meta jingħad li l­-viżjoni approvata mill­-Ministru responsabbli hija nieqsa u fqira minn kull viżjoni soċjali u ekoloġika.

5. Il­-Mepa li hija mħallsa mill­-poplu biex tħares l­-ambjent tagħna lkoll mhux biss ħaslet idejha imma ilha li xxotathom ukoll u tħossha aktar komda tindihes man­-naħa li tagħmel ħsara ambjentali milli ma’ dawk li jitkellmu fl­-interess nazzjonali. Forsi għax qegħdha taħt ir­-resonponsabbiltà tal­-Prim Ministru?

Jista’ jgħati l­-każ li l­-Ministru responsabbli ma fetħulux għajnejh u ma jafx bil-ħsara li qed issir b’dan il­-miżimmaniġġar tal­-biodiversità. Dan faċilment jista’ jikkoordina mal­-Ministru tal­-Ambjent, li jista’ jgħidlu u jinformah b’mod xjentifiku u professjonali fuq kif dan ix­-xoghol għandu jsir. Barra minhekk il­Ministru tal­-Ambjent jista’ wkoll joffrilu siġar tal-Għargħar imkabbrin f’mixtliet hawn Malta. Imma forsi jekk jagħmel dan iħoss l­-oppożizzjoni qawwija minn dawk li jgħidulu li dan sejjer inaqqsilhom il­-qliegħ mill-importazzjoni ta’ dawn is­-sigar. Dan minkejja li dan il­-qliegħ qed iħallas għalih il­-poplu u l­-ambejnt Malti. Forsi wkoll illum dan mhux importanti għat-tmexxija politika?

 

ritratti-tal-għargħar

1. ls-siġra ta l-għargħar fis-selvaġġ. 2 . Dehra tas-siġra mil­l-viċin. 3. il-weraq tas-siġra tal-għargħar. 4. il-weraq speċjalizzati nisa. 5. il-weraq speċjalizzati rġiel. 6. il-weraq bil-frott. 7. Dehra tal-fjuri tal-għargħar. 8. iż­-żerriegħa tal­-għargħar. 9. iz-zokk tas-siġra. Ritratti. Martin Psaila (1 & 8) Alfred E Baldacchino (2-7, 9)

 

Fis-16 ta’ Jannar tal-1992 l­-għargħar ġiet id-dikjarata s-siġra nazzjonali. Fl-1993 din is­-siġra ġiet imħarsa bil-liġi permezz tal-Avviż Legali 49 tal-1993. Hija wkoll imniżżla fil-lista tal-Kunsill tal-Ewropa ta’ pjanti rari, mhedda u endemici tal-Ewropa. Tidher fil-lista ta’ pjanti mhedda ppublikata fl-1998 mill-Għaqda Internazzjonali tal-Ħarsien tan­-Natura. Hija wkoll meqjusa bħala siġra mhedda u b’firxa żgħira fil-gżejjer Maltin. Tgħid illum f’Malta dan ma għadux jagħmel sens politikament fejn jidħlu l­-interessi kummerċjali?

Qrib il­-31 ta’ Marzu 2014, jum ir­-repubblika, bil­-approvazzjoni tal-Minsiteru tat­-Trasnport u Infrastruttura, il­-popolazzjoni tas­-siġra tal-għargħar Maltin ġew mhedda bl­-importazzjoni ta’ siġar bħalhom li sejrin iniġġsu l­-għaġna ġenetika ta’ dawk Maltin. U l­-MEPA bħal dejjem ma titniffesx quddiem ħsara ambjentali u soċjali.

L-għargħar hija siġra li tista’ ssebbaħ pajjiżna, kemm bi msaġar li hija tista’ tinseġ, kif ukoll bil­-preżenza tagħha fl-irħula u fl-ibliet tagħna. Saħansitra t-tfal fl­-iskejjel ikabbru din is-­siġra bla wisq diffikultà. Imma milli jidher, minn jingħata 8 miljun euro fis­-sena minn flus il­-poplu mhux kapaċi jnissel minn dawn is­-siġar hawn Malta u juża siġar miġjubin minn barra minkejja l­-perilku ambjentali u l­-ħsara soċjali.

Il­-fragmentazzjoni u l­-politika liberali f’hekk twassal. Il­-politikanti mingħajr pariri xjentifiċi u professjonali malajr jaqgħu vittma f’idejn minn ma għandu l-ebda interess ambjentli. Aktar u aktar meta l­-operatur jagħmilha ta’ regolatur ukoll. U dawn jippermettu lil dawk il-ftit biex jistgħanaw u l-poplu u l­-ambjent iħallsu. Ħadd ma jisma’ minkejja l­-wegħdiet. Tgħid inkun ottimist iż-żejjed jekk forsi naħseb li l-Prim Ministru jista’ jwaqqaf din il­-ħsara ambjentali?

aebaldacchino@gmail.com
alfredbaldacchino.wordpress.com

Advertisements

IR-RABJA TAR­-RABTIN… u bir-­raġun

March 10, 2014

 NewsBook

It-Tnejn, 10 ta’ Marzu, 23014

IR­-RABTIN IRRABJATI… u bir-­raġun

Alfred E. Baldacchino

Howard-Gardens

Ritratt: Joseph Sultana

Wieħed mill­-karatteristiċi tar-­Rabat huwa l­-ġnien Howard li hemm qabel ma tidħol l-Imdina. Dan il­-ġnien, kontra kif jaħsbu xi wħud, huwa msemmi għal Malti John Howard, li twieled il-­Belt fl­-1862. Kien Prim Ministru ta’ Malta bejn 1921 u 1923.

Joseph-howard-prime-minister

Joseph Howard
(1862 – 1925)

Il-­ġnien huwa maqsum fi tnejn: dak il­-kbir u dak iż­-żgħir jew kif jafuh xi wħud, il­-ġnien tas-­salib. Dawk li huma tal­-età tiegħi u huma mir­-Rabat, jiftakru ż-żgħożija tagħhom f’dan il-­ġnien mal­-ġenituri tagħhom jilgħabu b’xi ballun, jew bir­-rota jduru man­-numru ta’ ħammiela li madwarhom il-­ġnien huwa mfassal. Dawk akbar fl-età kont tarahom jippassiġġaw matul il­-mgħodija ewlenija li tħares għal fuq il-foss tal-Imdina. Ħafna b’għajnejhom mixgħulin iħarsu lejn xi ġuvni jew xi tfajla biex jisirqu xi tbissima jew jiġbdu xi ħarsa. Kienu ġranet sbieħ, b’dawk fuq l-għoxrin li jkun irnexxilhom jagħmlu ħbieb, fuq xi bank taħt xi siġra jitkellmu fil-widnejn, kif dawk żgħar kienu jaħsbu. Żmien ta’ innoċenza u żmien sabiħ li llum tar mar-­riħ.

Għalkemm issa ili nieqes mir-­Rabat aktar minn ħamsin sena, xorta nagħmel żjara lil dan il-­ġnien kull meta nista’ biex niftakar f’dawk il­­-ġranet sbieħ ta’ żgħożiti. Imma kull darba li nmur hemm nitlaq lura bi qsim il-­qalb. Spiċċaw dawk il­-ħammiliet kollha fjuri msoqqija u mnaqqija bi mħabba u b’għira. Spiċċaw dawk il-ħwat mimlijin ilma bil-­­ħut fihom. Saħansitra anki għebu dawk is-­siġar tal-palm xjuħ li nqerdu mill­-Bumunqar Aħmar tal­-Palm, wara deċiżjonijiet politiċi żbaljati li wittew it-­triq biex dan fl-­2007 daħal fil­-gżejjer Maltin.

Il-fdalijiet-ta'-siġra-tal-palm (A E Baldacchino)


Waħda mill-ħafna fdalijiet ta’ siġar tal-palm li llum wieħed jista’ jara fil-ġnien Howard (A E Baldacchino)

Bħallikieku dan mhux biżżejjed dan l-­aħħar dan il­-ġnien waqa’ vittma ta’ deċiżjonijiet, ma nistax ma nsejħilhomx stupidi, mingħajr ebda viżjoni ta’ tfassil u mmanniġar professjonali. Fit-­2 ta’ Marzu, ħarget  l-aħbar fuq il-blog Rabti https://www.facebook.com/groups/rabatmalta/   fejn r-Rabti Joseph Sultana,  poġġa ritratt ta’ kif dan il-­ġnien ġie mżeblaħ u abbużat. U r­Rabtin qamu f’daqqa u għajtu b’għajta f’rabja Rabtija, li ma ridux minn ikasbarhom u ma ridux min jgħaddi ż­-żmien bihom.

Żrar-fil-ġnien


Żrar li ntefa’ fuq il-ħamrija minflok l-imlieqa biex il-Kunsill tal-Imdina jsebbaħ l-art (Ritratt: Joseph Sultana)

Ħaġa li la jiena u lanqas numru ta’ Rabtin oħra ma jistgħu jifhmu hija kif dan il­-ġnien huwa taħt ir­-responsabbiltà tal-­Kunsill Lokali tal-Imdina, meta dan huwa barra mis­-swar. U ħaga oħra li tweġġa ħafna lil Rabtin hija kif dan il­-Kunsill tal-Imdina, minn wara s­-swar jidher li huwa maqtugħ mill­-ħajja f’dawn l­-inħawi tar­-Rabat, qabad u ddeċieda, wara li ftiehem kif qal is­-segretarju eżekuttiv tal­-Kunsill, ma’ studenti minn Istitut tal-­agrikoltura Franċiż. Dawn iddeċiedew li jaqalgħu parti mill-imlieqa (jiġifieri l-­hedges) li jdawru l­-ġnien u li l­-Kunsill qal li huma ħajt, jgħattu l­-ħamrija bil­-plastik, jiksu dan il-­plastik biż­-żrar, u jħawwlu kaktus u sukkulenti oħra, li skont il­-kelliemi tal­-Kunsill Lokali tal­-Imdina, huma pjanti indiġeni, jiġifieri pjanti Maltin. Minn fejn ġab dan it-­tagħrif xjentifiku żbaljat il-kelliem għall­-Kunsill Lokali tal­-Imdina ma nafx. U ma naħsebx li ġabu minn Franza lanqas, għaliex kieku dawn kienu jifhmu fil­-biodiversità u mhux ċwieċ kif-intqal, kienu

kaktus-indiġenu-kif-intqal

Skont il-pariri li ngħata l-Kunsill Lokali tal-Imdina, dawn il-kaktus huma kollha speci indiġeni Maltin
(Ritratti: Joseph Sultana)

jgħidulu li dawn mhumiex pjanti Maltin. U kif il-­kelliem għall­-Kunsill Lokali tal­-­Imdina qal ukoll, hemm il­-ħsieb li dan jitkompla s-­sena d-dieħla biex il­­ġnien iż­-żgħir jiddawwar b’dan iż-­żrar, bil­-għajununa tal­-konsulenza barranija, bi flus Maltin, u bi pjanti barranin, u mingħajr bdil ta’ fehmiet mar-Rabtin.

Lili weġġgħani l­-kliem tar-­rapreżentant tal-­Kunsill tal-­Imdina fejn ġie allegat li qal li min ma jifhimx aħjar ma jitkellimx, għax dan ix­-xogħol mhux isir minn xi ċuċ. Imma min qal li l-­kaktus imħawwel huwa indiġenu, dan jifhem ħafna u ara wieħed ma jaħsebx li huwa xi ċuċ.

Li jweġġa’ lir­-Rabtin f’din l-­affari kollha huwa li l-­Kunsill tal-­Imdina ma kellux il-ħeġġa u l-għaqal biex jitkellem ma’ dawk li għandhom interess f’dan il­-ġnien skedat u jara x’jaħsbu, kemm b’mod ġenerali l-Maltin, kif ukoll aktar u aktar ir-­Rabtin li jqisu li dan il-­ġnien huwa tagħhom. Imma saru diskuzzjonijiet, ftehim u finanzjar ta’ dan il-progett ma’ studenti barranin, mingħajr ma ġew diskussi ma’ ħadd.

Aktar u aktar is-­skiet tal­-Kunsill tar-­Rabat, li meta ra u sema’ bir­-rabja tar-­Rabtin, li wara kollox kienu huma li poġġewhom hemm, huma ta’ liema partit huma, biex iħarsu l-­interessi tar-­Rabat, baqgħu friski bħal ħassa. Ma fethux ħalqhom, sallum għall-­anqas. U mid­-dehra l­-Kunsill tal-­Imdina u l-­Kunsill tar­-Rabat jimxu id f’id għaliex dak tal­-Imdina baqa’ sieket, wisq probabli b’idejn waħda fuq għajnejh u fuq widnejh u bl-­oħra fuq ħalqu, u ma tniffsux fuq l­-istragi li saret fil-­foss tal-­Imdina, minkejja l­-protesti tar­-Rabtin. U anki dak tar­-Rabat baqa’ sieket mhux biss fil­-proġett tal-­foss tal-Imdina, imma anki meta s­-siġar ta’ fuq is-Saqqajja ġabhuhom aktar jixbhu arbli tad-­dawl milli siġar. Issa wkoll qisu ma qed jiġri xejn minkejja r­-rabja Rabtija. Kunsilli Lokali bħal dawn ma naħsebx li jistgħu jkunu kburin bil­kisbiet tagħhom, aktar u aktar meta dawn ma jinżlux tajjeb ma’ minn poġġiehom hemm.  Il-Kunsilli, kif jixhdu oħrajn ħabrieka madwar Malta u Għawdex, mhux qegħdin hemm biex jingħalqu bejn erba’ ħitan, ġo kamra wara s-swar, jew biex jirritaw ir-­residenti tal­-lokal jew tal-­lokalitajiet ġirien.  Hemm bżonn li kunsilli bħal dawn joħorġu minn wara s-­swar, kemm dawk fiżiċi, kif ukoll dawk psikoloġiċi, u jimxu id f’id mar­-residienti u l­-ġirien jekk iridu għarfien tax-xogħol tagħhom.

Imma kull azzjoni għanda reazjzoni kif jgħidu, u din narawha anki fil-qasam soċiologiku. Dan ġara meta l­-mexxejja, f’dan il-­każ dawk tal-lokal, agħżlu li jinqatgħu minn nies. Naraw li minn qalb in­-nies nibtu dawk li ma kienux jistgħu jifiħu aktar għal din l-­apatija u xogħolijiet li ma jaqblux magħhom. U hekk ġara wkoll hawn. Tliet Rabtin, Joseph Sultana, Karistu Abela, u Chris Farrugia, haduha fuqhom biex ma jħallux din il-­ħsara ambjentali tkompli ssir, qisu ma kien qed jiġri xejn fir­-Rabat, u r-Rabtin irrabjati mingħajr għajnuna minn ħadd. Għamlu kumitat ta’ azzjoni u marru jippreżentaw ittra f’Kastilja nhar il­-Ħamis 7 ta’ Marzu.

Ma nistax ma nistaqsiex ukoll. Xi tgħid il­-MEPA li hija il­-kelb tal­-għassa dwar affarijiet ambjentali? Veru li kważi sa tagħlaq sena lid-Direttorat tal-­Ambjent għadu mhux taħt ir-­responsabbiltà tal-Minsteru responsabbli għall­-Ambjent u jidher li qishom qed iħossuhom  li r­responsabbiltà ambjentali mhux tagħhom. Imma r­-responabbiltà ambjentali għada tal­-MEPA kollha kemm hi. Xi kultant, b’dispjaċir kbir u kontra qalbi ngħid u nħoss li qisha ­kelb tal-­għassa bħal dawk li hemm biswit fil-kura tal-SPCA. Dawn ma jitniffsu xejn sakemm xi ħadd iħabbat fuq il-­bieb. Nispera li l-MEPA tieħu azzjoni wara dan it-­taħbit kollu fuq biebha dwar ir­-responsabbiltà tagħha għall-ħarsien tal-ambjent, li sa xħin qed nikteb għadha ma qalet xejn lanqas.

Jiena konvint li wara ż­-żjara tar­-Rabtin f’Kastillja, nisimgħu minn għand il-­MEPA. B’din it­-taħbita ma jistgħux ma jqumux mill­-apatija li għandhom lejn il-­ħarsien tal­-ambjent ta’ pajjiżna, li mingħajr dubju huwa tagħna lkoll.

aebaldacchino@gmail.com

 


IS-­SIĠAR BARRANIN… l-­impatti ta’ viżjoni għamja

February 12, 2014

NewsBook

IS-­SIĠAR BARRANIN…  l-­impatti ta’ viżjoni għamja

Alfred E. Baldacchino

Fl­-aħħar artiklu rajna kif speċi miġjuba minn barra l­-pajjiż jista’ jkollhom impatt negattiv dirett fuq l­-ekoloġija ta’ pajjiżna. Iżda minbarra dan l-impatt dirett jista’ jkun hemm ukoll impatt indirett. U anki hawn l-­impatti negattivi indiretti jkollhom effetti ekoloġiċi, soċjali u ekonomiċi. Din il-­ħsara mhix marbuta ma’ speċi ħajjin biss li jinġabu minn barra, imma wkoll ma’ oġġetti magħmula minn speċi ħajjin, bħal ngħidu aħna, injam, kif sejrin naraw aktar ’l quddiem.

Minn ma semgħax bil-­bumunqar aħmar tal­-palm? Dan daħal mas-Il-Bumunqar Aħmar tal-Palmsiġar tal-palm li ġew importati mill­-Eġittu u mill-Italja, fejn kien qed jagħmel ħerba mis-siġar tal-­palm. Li kieku intuża l-­prinċipju ta’ prekawzjoni biex jilqa’ għall-­possibiltà li dan l-­insett ma jidħolx hawn Malta, kieku ma kienx ikun hemm din il­-ħsara ekoloġika, soċjali u ekonomika. Imma l­-kilba għall-­qliegħ tal-­flus ġiet qabel kollox, u xejnet kull prinċipju ta’ ħarsien ekoloġiku.

Minn meta dan daħal f’pajjiżna fl-­2007, inqerdu ’l fuq minn 800 siġra tal­-palm. Issa rnexxilu jasal ukoll anki f’Għawdex fejn qed idur is­-siġar tal­-palm kollha. Xi ħadd ħabbel rasu u inkwieta? Iva, minn kellu s-siġar tal-­palm, uħud anki ta’ valur sentimentali u storiku.

Minn ma semgħax bil­-ħanfusa tal­-qrun twil tat-­tut, li daħlet mal-­injam u li qerdet is-­siġar tat-­tut kollha minn Ħaż­-Żebbuġ, Ħ’Attard, is-Siġġiewi, ir-Rabat u l-­madwar. Xi hadd inkweta? Iva, minn kellu dawn is-siġar, siġar xjuħ u uniċi li kienu mfittxija għall­-frott bnin tagħhom.

Il-Ħanfusa-tl-Qrun-Twil-tat-Tut

Il-Ħanfus tal-Qrum Twil li diġà qerdet numru kbir ta’ siġar tat-tut. Issa minħabba    n-nuqqas ta’ dawn is-siġar, daret fuq is-siġar tat-tin.

U dawn huma ftit mill-­ispeċi li ddaħħlu hawn Malta mas-­siġar u pjanti oħra, għax hemm numru ta’  bebbux tal-­art li qed jinfirex bil­mod il-mod sakemm il­-popolazzjoni tagħhom tikber u l­-ħsara tibda tidher, u tinħass. Xi ħadd qed jinkwieta? Żgur mhux dawk li jimportaw dawn is­-siġar u pjanti oħra li magħhom iġibu dawn l-­ispeċi f’pajjiżna. Bilkemm ma nistħajjilx lil xi ħadd, anki xi politikant jgħid, imma għalfejn tinkwieta? Ma kienx hemm minn ħaddem in­-nies, u qala’ l-flus? U billi daħlu xi insetti u bebbux, u nqerdu ftit siġar, allura x’ġara? Li ġara hu, li kien hemm xi ħadd għall-­qliegħ tal­-flus, anki bil-­barka politika, issa  l-­poplu u l­-ambjent qed iħallsu il-­prezz tal­-ħsara ta’ din il-­viżjoni għamja.

Imma forsi wieħed jistaqsi fejn qegħdin jitħawlu s­-siġar miġjuba minn barra minn Malta. Jekk wieħed imur, fost postijiet oħra, sal­waterfront il-­Belt, jew fil-­Kottonera, jew fejn jiltaqgħu l­-karozzi tal­-linji l-­Belt biex jiġbru n­-nies, barra dak li darba kien bieb il-­Belt, wieħed jista’ jara ħafna minn dawn is-siġar. Siġar li ġurnata ma kinux hemm, u l­-għada f’daqqa waħda dehru fuq il­-post xi wħud aktar minn 5 metri twal. U forsi wieħed jistaqsi dawn kemm swew. Tagħrif uffiċjali  jgħid li dawk tal-­Kottonera biss swew mat-€30,000 u nġabu mill-­Italja. Dawk ta’ barra bieb il­-Belt jingħad li swew madwar €10,000 il-­waħda. Minnhom hemm 27 waħda, ħamsa minnhom mietu u ġew mibdula b’oħrajn ġodda. Imma forsi anki hawn xi ħadd jistaqsi: imma dawn minn ħallas għalihom? Iva, int u jien. Bħalma qed inħallsu l­-ħsara indiretta ta’ xi wħud minnhom, int, jien u l-­ambjent naturali.

Forsi xi ħadd ukoll jistaqsi, imma ma hemm ħadd responsabbli għall-ippjanar u l-­ħarsien tal-­biodiversità Maltija biex jara li dan ma jiġriex. Qabel l­-2013 ir-­responsabbiltà kienet tal-­Minstru tal-­Ambjent fejn il-MEPA kienet l-Awtorità Kompetenti biex tħares il-­wirt nazzjonali (u xorta dawn kienu jsiru!). Illum il­-Mepa mhix taħt ir-­responsabbiltà tal-­Ministru tal-­Ambjent imma taħt Segretarju Parlamentari fl­-Uffiċċju tal­-Prim Ministru (u xorta għadhom isiru). Mill-­2013 it­-tisbih tal-­art waqa’ taħt ir-­responsabbiltà tal-­Ministru tat­-Transport u l-Infrastruttura, minkejja li s-­siġar huma parti mill-­biodiversità u mhumiex sinjali tat-­traffiku jew lampi tad­-dawl. U l-MEPA… imħabbta bil-­ħruġ tal­-permessi tal-­bini u tara kif tibbilanċja dawn mal­-qerda tal­-ambjent li hija suppost li twaqqaf,  kif jingħad uffiċjalment

Sakemm hemm il­-qliegħ tal-­flus b’din l-­attività kummerċjali bis-­sigar; sakemm hemm numru ta’ ħaddiema li qed jitħallsu biex jagħmlu dak li jgħidulhom, anki jekk ma jaqblux miegħu; sakemm il­-flus biex dan isir, ħafna drabi bi flus pubbliċi wkoll; sakemm il-mexxeja politiċi u soċjali ta’ dan il-­pajjiż jibqgħu ma jagħtux każ il-­bżonn tal-­ħarsien tal­-ambjent u jkejlu l-progress biċ-­ċifri ta’ flus biss, u jibqgħu ma jridux jafu bil­-ħsara ekoloġika u soċjalil li qed issir, wieħed bilforsi jibqa’ jistaqsi kemm sejra tkun kbira din il­ħsara ekoloġika, soċjali, u ekonomika.

U hekk rajna l-­impatt indirett tas-­siġar barranin imdaħħla fil­-gżejjer Maltin. Aktar ’il quddiem naraw xi speċi li qed jgħinu f’din il-ħsara soċjali, ekonomika u ekoloġika, minħabba din il-­viżjoni għamja li qed twassal biex il­-ftit igawdu finanzjarjament u l­-poplu u l­-ambjent iħallsu.

ara wkoll:

Is-siġar barranin… u l-impatt dirett tagħhom

http://wp.me/pL6Mk-Bu

alfredbaldacchino@gmail.com