Wied il-Qlejgħa jispiċċa vittma tal-vandaliżmu

April 13, 2020

Samuel Lucas

Il-Ħamis, April 9, 2020

Wara li ftit tax-xhur ilu Wied il-Qlejgħa magħruf aħjar ma’ ħafna bħala Chadwick Lakes, irċieva tindifa papali sabiex ikun jista’ jżomm aktar ilma, dan spiċċa vittma tal-vandaliżmu.

Dan l-istazzjon mar fuq il-post fejn hemm hekk seta’ jara trakki ta’ ħamrija maqluha minn quadbikes li għal xi raġuni niżlu fil-parti fejn jinġema’ l-ilma.

Dan l-att vandalu sar waqt li bħalissa fl-istess wied għaddej proġett ta’ madwar ħames miljun ewro li jinvolvi t-tindif ta’ tlieta u ħamsin elf metru kubu ta’ ħamrija minn fejn jgħaddi l-ilma biex b’hekk il-Wied jiġi jesa’ ħamsa u tletin miljun litru ilma iżjed. Dan filwaqt li fost oħrajn se jitħawwlu ħames t’elef siġra fiż-żona.

 

 

Wied il-Qlejgħa jispiċċa vittma tal-vandaliżmu

 

L-ambjentalist Alfred Baldacchino li hu kwalifikat fl-ippjanar u l-immaniġġjar tal-ambjent spjega l-vandaliżmu li sar fil-wied fejn fosthom semma’ wkoll kif twaqqa’ ħajt li nbena lura fis seklu dsatax.

Baldacchino stqarr, “Qegħdin jagħmlu l-ħsara għaliex f’dak id-daqxejn ta’ ilma hemmek hemm ħafna Flora u Fauna li jkunu hemmek reqdin għal ġranet tax-Xitwa u meta issa jasal is-Sajf u r-Rebbiegħa jagħtu l-ħajja u tgħaffiġ bħal dak jagħmel ħafna ħsara.”

Huwa spjega wkoll kif xi persuni ħelsu minn speċi nvażivi li jistgħu jkunu ta’ ħsara għall-biodiversità fil-Wied.

Kompla jgħid, “Ġieli rajna fkieren tal-ilma ħelu li dawn jieklu kulma jsibu l-imrieżeb, l-iżrinġijiet, il-larvea ta’ ċertu insetti allura dan qed jonqos in-numru tagħhom. Insibu l-ħut tal-ilma ħelu li kull sena insibu min jiġu jitlaqhom hawnekk u dik qed tagħmel ħsara lill-biodiversità.”

B’hekk is-Sur Baldacchino appella sabiex il-pubbliku jinforma ruħu iktar sabiex dan il-wied meqjus bħala ġawhra f’pajjiżna jiġi preżervat bl-aħjar mod possibbli.

“Dan ix-xogħol biex jirnexxi irid ikollu ukoll l-għajnuna indiretta tal-pubbliku li l-pubbliku jagħraf li dan ix-xogħol qed isir għal ġib tiegħu.” Ikkonkluda jgħid.

Il-proġett li bħalissa għaddej fiċ-Chadwick Lakes mistenni jitlesta sentejn oħra.

 

Xi fawna invażiva li tinstab f’Wied il-Qlejgħa

 

aebaldacchino@gmail.com

artikli oħra dwar Wied il-Qlejgħa

Jappella biex Chadwick lakes jigi mmaniġġat aħjar

Valley – check with likes

Wied il-Qlejgħa

 


Ambjentalist jgħid li l-virus qed jgħin l-ambjent

March 21, 2020

Is-Sibt, 21 ta’ Marzu, 2020

L-ambjentalista magħruf Alfred Baldacchino huwa tal-fehma li  l-coronavirus qed iwassal biex in-natura tieħu nifs mill-impatti negattivi li  l-bniedem kien qed iħalli fuqha.

Fi zmien fejn il-coronavirus qed tħalli impatt negattiv mill-aspett ta’ saħħa, ekonomija u ħajja soċjali madwar id-dinja ġew innutati diversi postijiet fejnc l–ambjent qed jitjieb.

In-nuqqas ta’ użu ta’ ajruplani u karozzi wassal biex l-arja tjiebet f’diversi pajjizi waqt li ċertu annimali bdew jiġu osservati f’postijiet fejn soltu ma kienux jidhru.

L-iktar eżempju riċenti kien dak ta’ Venezja fejn mhux biss  l-ilma fil-kanali iċċara imma ġew innutat wkoll ċinji u dniefel li daħlu f’din il-belt Taljana li soltu tkun mimlija dgħajjes u anke vapuri tal-passiġġieri.

Mistoqsi minn dan il-ġumal għar-reazjoni tiegħu dwar dan, Baldacchino beda biex innota li dan il-virus, li lanqas jidher bl-għajnejn, irnexxilu jagħmel dak li  l-bniedem la qatt ried u la qatt rna kellu rieda jifhem u jagħmel.

“Il-coronavirus poġġa lil kulħadd f’postu u waqqaf il-ġirja u l-kilba sfrenetika ta’ attivitajiet li kollha kien qed ikollhom impatt negattiv fuq l-ambjent u l-biodiversità”.

Huwa irrimarka li l-biodiversità, jew in-natura, diġà tidher li qed tieħu r-ruħ anki wara dan il-ftit żmien qasir u sostna li l-bniedem qed jara b’għajnejh li  l-ħajja li qed jgħix illum, imsejsa biss fuq poter u materjaliżmu, mhux biss qed teqred il-biodiversità imma anki lilu nnifsu.

“Kif dejjem għidt il-pjaneta, id-dinja ommna, ma għandha bżonn lil ħadd biex isalvaha. Huwa  l-bniedem li jrid isalva lilu nnifsu. Dan jidher ċar bil-biża’, u  l-paniku li mhux biss jinħass, imma jidher sewwa wkoll. Kulħadd magħluq ġewwa daru biex isalva lilu nnifsu”.

Baldacchino zied li huwa fatt li biex il-biodiversità tirranġa u terga’ ssib il-bilanċ dinamiku li jippermetti l-ekosistema tkompli taħdem b’armonija ma tħaresx lejn  l-uċuh jew il-kuluri jew x’pożizzjoni għandha persuna fil-ħajja.

“U dan huwa l-prezz kbir u qares li  l-bniedem irid iħallas għan-nuqqas ta’ apprezzarnent tiegħu lejn l-ekosisterna li qed twieżnu.

Wieħed jittama li l-bniedem jitgħallem lezzjoni minn dan kollu u jibda’ jifhem li ma jistax jibqa’ għaddej b’arroganza qisu hu jikkmanda  l-ekosistema. Il-biedem huwa parti minn nisġa ekoloġika u dak li jagħmel huwa sejjer ikollu impatt fuq din in-nisġa li jkollha effett anki fuqu”.

Baldacchino żied li huwa jittama li din l-armonija tidħol f’kull deċiżjoni li  l-bniedern jieħu mhux biss biex il-biodiversità tkompli toktor imma anke biex il-bniedem stess ikun jista’ jkun parti minn din  l-armonija.

 aebaldacchino@gmail.com

 

 

 


Mixja fil-masġar / A walk in the wood

February 2, 2016

mtarfa logo

Mixja fil-masġar / A walk in the wood

Fl-okkazzjoni tal-ftuħ uffċċjali tal-masġar fl-Imtarfa mill-Kunsill Lokali tal-Imtarfa, nhar il-Ħadd 17 ta’ Jannar 2016, ġie mniedi ktejjeb, kemm bil-Malti kif ukoll bl-Ingliż (A walk in the wood), dwar xi ftit mill-ispeċi ta’ flora u ta’ fawna li wieħed jista’ jiltaqa’ magħhom f’dan il-masġar.

Dan il-masġar kien fil-biċċa l-kbira tiegħu meħud minn siġar tal-Ewkaliptus, siġra Awstraljana li ftit li xejn tagħmel ġdid lill-biodiversità Maltija, kemm minħabba l-ilma li tixrob mill-art, kif ukoll minħabba l-weraq li bil-kimika tagħhom ma jħallux pjanti oħra jikbru qrib is-siġra.

mixja fil-masgarBi ftit ħsieb, uħud minn dawn is-siġar ġew mibdula ma’ numru ta’ siġar u sġajjar indiġeni Maltin. Fost dawn wieħed jista’ isib is-siġra tal-fraxxnu, il-ġenista safra, u anki ir-riħan. Dawn flimkien mal-flora l-oħra li issa tista’ tikber aħjar f’dan il-masġar, jiġbdu lejhom numru ta’ fawna, fosthom naħal tal-għasel. Aktar mas-siġar Maltin jikbru u jieħdu posthom fil-masġar, wieħed il-fawna li tidher fil-masġar tikber aktar.

Dan il-ktejjeb huwa mħejji bil-għan li jgħin lil dawk li jmorru f’dan il-masġar biex ikunu jistgħu jagħrfu aħjar ftit mill-ispeċi li jaraw, u jkunu jafu xi ftit tagħrif fuqhom.

Dawk li jixtiequ jkunu jafu aktar fuq dan il-ktejjeb jistgħu jkellmu lill-Kunsill Lokali tal-Imtarfa.

 

Kunsill Lokali Mtarfa, Town Centre, Triq ir-Reġimenti Maltin, Mtarfa.         Tel: 2145 1145                                                                                                     Facebook: https://www.facebook.com/MtarfaLC/?fref=ts


IR-RAPPORT TAL-MEPA DWAR IŻ-ŻONQOR

June 16, 2015

IR-RAPPORT TAL-MEPA DWAR IŻ-ŻONQOR

Alfred E. Baldacchino

It-Tnejn 15 ta’ Ġunju, 2015.

Nhar it-Tnejn, 15 ta’ Ġunju 2015, iltaqa’ l-Kumitat Permanenti tal-Kamra tad-Deputati dwar l-ambjent u l-ippjanar tal-iżvilupp. L-għan tal-laqgħa kien sabiex jiġi diskuss il-Preliminary Site Evaluation Report bid-data ta’ November 2014, dwar l-iżvilupp f’Ta’ Żonqor, li ġie mħejji mill-Uffiċjal Eżekuttiv Prinċipali tal-Awtorità Maltija għall-Ambjent u l-Ippjanar. Dan ir-rapport kien ġie mqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra tad-deputati fis-25 ta’ Mejju 2015 mill-Prim Ministru.

Jiena kont mistieden għal din il-laqgħa fejn tkellimt fuq in-nuqqas ta’ tagħrif li ma kienx hemm fir-rapport u li mingħajru ma setgħetx tittieħed l-ebda deċiżjoni fl-interess soċjali u ambjentali. Il-punti ewlenin li tkellimt fuqhom huma dawn:

  1.  Dan ir-rapport fejn il-MEPA qed tagħti ħjiel li ż-Żonqor huwa tajjeb għall-bini tal-Università Amerikana, ma jgħid xejn dwar l-impatt negattiv kif il-wesgħa miftuha tal-inħawi (open spaces) sejra taffettwa b’mod negattiv is-saħħa tal-popolazzjoni, kemm tal-madwar kif ukoll tal-pajjiż. Dan l-iżvilupp mingħajr dubju jkollu kemm impatti mill-aspett fiżiku kif ukoll minn dak psikoloġiku, rekreattiv, xjentiku, edukattiv. Ir-rapport iqis biss l-aspett kummeċjali li fir-rapport ma jgħid xejn kontrih.
  2.  L-impatt tat-traffiku kemm fuq ir-residenti tal-post kif ukoll fuq l-inħawi tal-madwar lanqas mhu ta’ importanza milli jidher; ma jissemma xejn.
  3. Il-parti tar-rapport dwar l-ekosistema insejjaħlu miskin. Possibbli li fiż-żona msemmija fir-rapport ma tezizti l-ebda fawna xejn: molluski, rettili, insetti, u invertebratri oħra, kif ukoll għasafar, mammiferi, xejn. Minkejja li wħud minn dawn huma msemmija fid-direttivi tal-ambjent tal-Ewropa. Għal MEPA dawn ma jidhrux li huma ta’ xi importanza nazzjonali.
  4. Fir-rapport hemm referenza għall-kaċċa u l-nsib, u nqis il-kumment fuq dawn hu magħmul b’mod dispreġġattiv (para. 4.7). Hawn jingħad li minħabba l-kaċċa u l-insib il-post iddegrada aktar. Mingħajr ma nidhol fil-mertu ta’ dan il-kumment, jekk xejn dan juri li l-post huwa importanti għall-avifawna: għasafaar kemm residenti, tal-passa kemm fir-rebbiegħa kif ukoll fil-ħarifa, kif ukoll dawk li jqattgħu x-xitwa fil-post li juri kemm-il post huwa sinjur ekoloġikament.
  5. Imma fir-rapport tal-MEPA dan mhux importanti, ħlief id-degrazzjoni li għamlu l-kaċċaturi u n-nassab li qed tintuża biex tiġġustifika li l-post ma għandux valur ekoloġiku u hekk jista’ jinbena.
  6. In-nuqqas ta’ professjonalità tar-rapport. l-aktar fil-parti tal-biodiviersità, toħrog mill-fatt li l-ħaxixa Ngliża, tant invażiva li tikber anki wara tlett xhur fuq is-swar restawrati, tingħad li tikber biss iż-Żonqor u mkien f’Fort San Leonard. Dan inqisu li ntqal biex jiġġustifika li ż-Żonqor ma jimpurtax jekk jiġi żviluppat.
  7. In-nuqqas tal-għarfien tal-importanza tal-MEPA dwar il-biodiversità tal-post toħroġ minn Tabella 1, Stampa 2, f’paġna 6, fejn din turi l-klassifikazzjoni tal-għatja tal-art. Din ġiet inkluża biex turi l-faqar tal-post. Imma din turi biċ-ċar l-importaza tal-biodiversità tal-post, naturalemnt jekk wieħed ikun jaf jinterpreta. U dan minkejja li fir-rapport jingħad li dan il-post huwa mmirat għall-ħarsien minħabba raġunijiet ekoloġiċi (para 4.9). U ma ssemmew l-ebda speċi li jinstabu f’dan il-post li jagħmluh ta’ importanza ekoloġika. Ma naħsebx li kien jaqbel.
  8. Il-MEPA semmi ukoll xi passaġġi fiż-Żonqor li huma mimlija skart u materjal. Is-soluzzjoni ta’ dan huwa li dan il-post jiġi restawrat u mhux jintuża biex jiġġustifika li dan il-post għandu jiġi żviluppat. Anżi jekk dan jitħalla waħdu jirrestawra ruhu waħdu mingħajr ħtieġa ta’ ebda għajnuna mill-MEPA, jew minn xi żvilupp!
  9.  Jiddispjaċini ngħid li dan ir-rapport huwa miktub tant dilettantesk li jiżvija kemm il-Gvern, kif ukoll lil dawk li għandhom għal qalhom l-interess nazzjonali, dak ekoloġiku, u dak soċjali, kif ukoll dak kummerċjali. Inħoss li aktar qiegħed magħmul biex iġib il-boċċa ħdejn il-likk, kif wara kollox jixhed il-para 1.3.
  10. Fl-aħħarnett nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-MEPA, għall-Programm Eelettorali tal-Gvern fuq l-Ambjent, Taqsima 9, paġna 93, fejn fost oħrajn jgħid:

Il-mira tagħna (tal-Gvern) hija cara: irridu nkunu ma’ ta’ quddiem nett għax hekk jixirqilna. Irridu nħallu wirt san lil ta’ warajna biex huma jkunu ahjar minna.

U jkompli f’paġna 100: “Nimplimentaw strategija cara  bbazata fuq best practices Ewropej li tpoggi l-ambjent fil-qalba tad-decizjonijiet, filwaqt li nimmiraw biex it-tkabbir ekonomiku jaghti kunsiderazzjoni xierqa lill-izvilupp sostenibbli u ambjentali.”

Wieħed hawn jistaqsi kif jista’ jintlaħaq dan il-għan mingħajr ma jkun hemm il-kontribut tad-Direttorat tal-Ambjent li, skont l-uffiċjal tal-MEPA, kif qal waqt il-laqgħa, kien hu li ma riedx jikkonsultah, għax ikkonsulta dawk li kienu jgawdu l-fiduċja tiegħu, u li xtaq li ma jsemmihomx!  U forsi għalhekk li d-Direttorat tal-Ħarsien tal-Ambjent għadu fil-limbo, u issa nafu uffiċjalment li dan mhux biss ma jistax jitkellem, imma lanqas biss jiġi kkonsultat.

Dan ir-rapport imur kontra din il-wegħda tal-Gvern.  Tant huwa fqir u dilettantesk li ma jagħmel l-ebda ġieh la lil minn kitbu, u lanqas lil ebda Awtorità li hija fdata biex tħares l-interessi soċjali u ambjentali ta’ dan il-pajjiż. Għalkemm illum mill-MEPA jiddispjaċini ngħid li wieħed jistenna kollox

aebaldacchino@gmail.com

 

 


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 8

March 2, 2015

NewsBook

It-Tnejn, 2 ta’ Marzu, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 8

Alfred E. Baldacchino

Ix-xena lokali.

Fix-xena lokali, leħen waħdu għamel l-ewwel pass kuraġġuż barra l-ħitan tal-istituzzjoni soċjali tiegħu fuq din il-blata li jidher li qed tinxef mill-imħuħ intelletwali.

Il-mibki Mons. Professur Carmel Sant, fl-20 ta’ Diċembru 1986, kien għamel diskors fiċ-ċerimonja tal-gradwazzjoni fis-seminarju f’Tal Virtù. Fid-diskors tiegħu “l-ambjent naturali: perspettiva biblika” qal b’mod ċar: “Hija r-responsabbiltà morali tal-bniedem li jindokra l-ħolqien madwaru ta’ Alla, li fuqu hija msejjsa l-eżistenza fiżika, u l-kobor spiritwali tiegħu stess”. “Għalhekk mhux biss dan hu fil-kompetenza tal-Knisja u l-Ministri tagħha li jindaħlu u jieħdu pożizzjoni biex jiddefendu l-ambjent, imma hija d-dover tagħha wkoll.”

13 - Prof-K-Sant-quote

Ta’ min wieħed hawnhekk iżid li dak iż-żmien iċ-ċerimonja tal-gradwazzjoni kienet saret fis-seminarju Tal-Virtù għaliex il-Fakultà tat-Teoloġija ma baqatx l-Università f’tal-Qroqq bl-iskuża li dan it-tagħlim u studju ma kellhomx ikunu sussidjata minn flus pubbliċi.

Aktar qrib tagħna rajna li d-Djoċesi tal-Knisja f’Malta waqqfet il-Kummissjoni tal-Ambjent tal-Knisja. Dan l-aħħar snin din il-Kummissjoni wessgħet il-firxa tagħha biex tiġbor fiha wkoll id-Djoċesi ta’ Għawdex. Din ħadet numru ta’ pożizzjojijet matul is-snin dwar il-biodiversità, u wieħed jittama li tkompli tkun attiva kif kienet qabel anzi tikber u tibqa’ tagħti sehemha fid-dawl tar-responsabbiltajiet tagħha fuq it-tagħlim tal-Bibbja u anki fuq it-tagħlim u t-tmexxija tal-Papiet li kollha qed juru t-triq ’l quddiem, kemm għall-ħarsien tal-ħolqien, kif ukoll għat-tmexxija spiritwali.

Hekk naraw li llum, kważi ġenerazzjoni wara, l-imbatt ta’ dawn il-mewġiet ta’ tagħlim fl-aħħar waslu fil-gżejjer tagħna wkoll. Imma kif ġieli għidt kemm-il darba dan mhux xi responsabbiltà tal-Knisja biss. Hija responsabbiltà ta’ kull entità soċjali f’pajjiżna, kemm jekk din hija kummerċjali, legali, edukattiva, trejdunjonistika, u ma għandniex xi ngħidu anki dik politika, li ġġor l-akbar responsabbiltà.

Wieħed ma jistax jgħid li l-ħarsien tal-ħolqien f’pajjiżna qed jingħata l-importanza li jixraqlu. Anzi jidher u jinħass sewwa li l-viżjoni tal-ħarsien tal-ħolqien f’pajjiżna qed titnaqqar sewwa taħt is-saħħa u toqol ta’ interessi kummerċjali, kif spjegat fit-twissijet u t-tagħlim tal-Papiet fuq dan is-suġġett.

Fl-artiklu li jmiss nagħlqu bit-tagħlim modern tal-Papa Franġisku: tagħlim li juri d-direzzjoni lil dawk li jridu sinċerament u minn qalbhom iħarsu l-ambjent mhux għal xi għan personali tagħhom, imma b’responsabbiltà soċjali, ekoloġika, ekonomika  u fuq kollox spiritwali.

aebaldacchino@gmail.com

alfredbaldacchino.wordpress.com

 

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7    http://wp.me/pL6Mk-Q1

 


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

February 9, 2015

NewsBook

it-Tnejn, 9 ta’ Frar, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

Alfred E. Baldacchino

Qawmien spiritwali ġdid – Il-Q.T. il-Papa Franġisku

Il-Q.T. il-Papa Franġisku mhux biss ha l-isem ta’ San Franġisk magħruf għall-imħabba u r-rispett tiegħu lejn il-biodiversità, imma qiegħed jimxu wkoll fuq il-passi tiegħu. Il-Q.T. il-Papa Franġisku għamel appell għar-rispett tal-ħolqien li “aħna llkoll aħna msejħa biex inħarsu u niproteġu d-dinja fraġli li qed ngħixu fiha”.

Fl-ewwel enċiklika tieghu Evangelii gaudium il-ferħ tal-evanġelju – il-Q.T. il-Papa Franġisku jgħid li l-isfida fil-qasam ekoloġiku hija fundamentali għall-ħajja Kristjana tal-lum. L-ekoloġija hi parti meħtieġa tal-misteri tal-fidi.

Huwa mifhum li l-Papa qatta’ xhur iħejji Enċiklika fuq il-ħolqien u r-rispett tal-ambjent u din mistennija titħabbar matul l-2015. Huwa mifhum wkoll li għandu l-għajnuna tal-superjur ġenerali tal-Ordni tal-Franġiskani Minuri, ir-Rev. Michael Anthony Perry, li għamel enfasi li kulħadd, kemm dawk li jemmnu, kif ukoll dak li ma jemmnux, għandhom jaħdmu bil-għan biex iħarsu l-ambjent.

7-Papa-Frangisku

Minħabba raġunijiet li ssemmew ukoll mill-Papiet ta’ qablu, il-Q.T. il-Papa Franġisku ċanfar is-sitema ekonomika tal-lum. Spjega li din it-tip ta’ ekonomija toqtol, għaliex din hija maħkuma mill-kunċett li minn hu l-aqwa jħawwel. Din sejhilha “inġusta mill-għeruq” u din, skont il-Q.T. il-Papa, twelled tiranija ġdida ta’ suq bla kontrol, fejn l-ispekulazzjoni finanzjarja, korruzzjoni wiesgħa u s-saltna ta’ evażjoni tat-taxxi huma fuq quddiem. Il-Q.T. il-Papa appella għar-rispett tal-ħolqien kollu li aħna “mgħajtin biex inħarsu u nipproteġu d-dinja fraġli li ngħixu fiha”.

Il-Q.T. il-Papa Franġisku kien iebes ħafna meta qal li “is-sistema ekonomika dinjija tagħna ma tiflaħx aktar. Qegħdin inwarrbu generazzjoni sħiħa biex nitimgħu sistema ekonomika li ma tistax tkompli taħdem”.

Ma għandniex xi ngħidu li dawk li l-interess tagħhom huwa msejjes fuq sistema kapitalista kif infissra mill-Q.T. il-Papa, mill-ewwel ħarġu jikkritikaw, mhux lill-ħsieb tiegħu imma lilu personali, fejn saħansitra għajruh Marxista. U kummenti b’dan ix-xebh smajnihom anki f’pajjiżna.

Bi qsim il-qalb wieħed ma jistax ma jaqbelx li din hija l-xejra li qed taħkem id-dinja llum. L-etika u l-morali saru xi ħaġa tal-passat. U mhux hekk biss imma dawk li ma għandhom l-eda ħjiel ta’ morali u etika, iħossuhom kburin bin-nuqqas ta’ dawn it-tiżjin uman. Il-kilba tal-poter u l-materjaliżmu ma għandhom l-ebda limitu. Saħansitra naraw, naqraw, u nisimgħu fuq il-mezzi tax-xandir li hemm minn bla mistħija, u bla mgħodrija, jgħoxa jħanxar irjus ta’ bnedmin oħra. U biex wieġħedjaakemmwaqa’ fil-baxx il-0bniedem, jgħid li qed dan qed jagħmlu f’isem Alla.

Pajjiżna jagħmel parti kemm mis-sistema ekoloġika, kif ukoll mill-firxa kummerċjali internazzjonali, u minħabba ċ-ċokon tagħna huwa aktar eħfef li jinġarr mal-kurrent tal-forzi internazzjonali kummerċjali, kif diġa hemm ħjiel ta’ dan.

Imma fuq it-tagħlim u l-qawmien spiritwali lokali nitkellmu f’artiklu ieħor.

aebaldacchino@gmail.com

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1

November 24, 2014

NewsBook

It-Tnejn, 24 ta’ Novembru 2014

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1

Alfred E. Baldacchino

Daħla

Fl-isem tal-Missier, il-bniedem wettaq numru ta’ oxxenitajiet, kemm fil-qasam politiku, f’dak reliġjuż, kif ukoll fil-qasam tal-biodiversità, minkejja li din hija sistema ekoloġika li twieżnu. Dawn imorru kontra t-tagħlim tar-reliġjonijiet qodma daqs il-bniedem innifsu, li kollha jgħallmu li l-bniedem ma jistax jgħix mingħajr ma jkun imwieżen minn din l-ekosistema.

F’dawn l-artikli sejrin nagħtu ħarsa lejn x’jgħidu l-kitbiet ta’ reliġjonijiet ewlenin – l-aktar dawk li jemmnu f’Alla wieħed – kif ukoll xi tagħlim li jagħtu l-mexxejja jew studjużi ta’ dawn ir-reliġjonijiet. Dan biex wieħed ikun jaf aħjar li l-ħsieb wara t-tagħlim ta’ dawn ir-reliġjonijiet jaqblu sewwa ma’ xulxin u li l-għan ewlieni tagħhom huwa biex il-bniedem ikun jista’ jgħix f’armonija mal-ħolqien, kemm biex juri l-kobor u r-responsabbiltà tiegħu li ngħatatlu biex imexxi, kemm biex ikun jista’ jgħaddi din id-dinja bla mittiefsa lill-dawk li silfuhielu, kif ukoll biex jitbiegħed milli jeqred lilu n-nifsu, kif ukoll biex jimxi id f’id mal-Ħallieq u jgawdi u japprezza dan il-ġnien li tpoġġa fih.

Minħabba l-mod kif l-istorja tal-kreazzjoni miktuba fil-Ġenesi ġiet mgħallma b’mod xejn xjentifiku, huma ħafna dawk il-Kristjani li jaħsbu li l-bniedem huwa għola mill-annimali l-oħra kollha u anki minn natura. Mhux talli hekk, talli jaħsbu wkoll li l-bniedem ma għandu x’jaqsam xejn ma’ din is-sistema tal-ħolqien li twieżen kull ħajja fuq din id-dinja waħda tagħna.

Iżda, ir-reliġjonijiet kollha jgħallmu li l-bniedem għandu r-responsabbiltà biex jindokrra in-natura. Il-Kristjani għandhom obbligu biex iħarsu n-natura, bħala amministraturi tal-Ħallieq: “dak li jiġri lill-ulied il-bniedem u l-bhejjem, huwa l-istess, bħal kif wieħed imut hekk ukoll jiġri lill-ieħor… il-bniedem ma għandu l-ebda vantaġġ fuq il-bhejjem…” (Ecclesiasticus 3:19). Imma t-tagħlim differenti li ngħata matul is-snin kważi dejjem kien biex jaqdi l-bniedem fil-ġirja ta’ rgħiba tiegħu għall-materjaliżmu, aktar milli biex iwassluh eqreb lejn l-Alla li ħalqu.

Jekk wieħed iqalleb u jifli l-kitba tal-kotba reliġjużi – l-aktar ta’ dawk li jemmnu f’Alla wieħed – kemm jekk dawn huma Kristjani, Iżlamiċi, Ġudaisti, Buddisti, jew Hinduisti, wieħed isib li dawn il-kitbiet jgħallmu l-istess dwar l-ambjent (illum insejħulu biodiversità).

Ngħidu aħna, jekk naqraw il-Bibbja, insibu li wara li Alla ħalaq il-bniedem, ra li dak li għamel kien kollu tajjeb ħafna. U qal Alla: ̋Ħa nagħmlu l-bniedem fuq is-sura u x-xbieha tagħna, u jaħkmu fuq il-ħut tal-baħar u fuq it-tajr tal-ajru, fuq il-bhejjem tad-dar u fuq il-bhejjem selvaġġi, u fuq il-ħlejjaq li jitkaxkru fuq l-art” (Ġenesi 1:26).

U Alla poġġa lill-bniedem fil-Ġenna tal-Art u qallu, biex jindukraha u jħarisha. U berikhom Alla u qalilhom: ̋Nisslu u oktru, u imlew l-art, u aħkmuha; u saltnu fuq il-ħut tal-baħar u t-tajr tal-ajru u l-ħlejjaq kollha li jitkaxkru fuq l-art (Ġenesi 1:28).

genesi-1-28

Id-dinja tal-punent, li għandha l-għeruq tagħha msejjsa fuq it-twemmin Kristjan, mhux biss interpretat ‘aħkmuha’ u ‘saltnu’ ad litteram, imma wettqet dan, u għadha twettaq dan ad nauseam.

Niftakarni naqra u nisma’ tagħlim li l-bniedem huwa ewlieni u mhux parti mill-ekosistema li Alla ħalaq, għax din ħalaqha biex taqdi l-bniedem biex jużaha kif jixtieq!

Imma bil-għajnuna t’Alla, wara qawmien spitirtwali, dan it-tagħlim ġie mwarrab, għalkemm għad hawn minn għadu jemmen hekk. Il-Bibbja u kitbiet oħra sagri kollha jgħinuna biex nifhmu sewwa t-tagħlim tagħhom dwar l-ambjent, kif sejrin naraw minn dawn it-titwiliet meħudin minn reliġjonijiet differenti.

Fl-artiklu li jmiss nagħtu ħarsa lejn il-bilanċ delikat u xi jgħidu r-reliġjonijiet fuq dan.

aebaldacchino@gmail.com


Kunsilli Lokali… mill-Imdina għal Pembroke

July 7, 2014

NewsBook

It-Tnejn, 7 ta’ Lulju, 2014

Kunsilli Lokali… mill-Imdina għal Pembroke
Alfred E. Baldacchino

Rajna u tkellimna dwar xogħolijiet li kellhom impatt negattiv fuq il-biodiversità. Tkellimna fuq ix-xogħol li sar fil-konfini tal-Kunsill Lokali tal-Imdina li jiġbor fih il-qerda tal-biodioversità fil-foss tal-Imdina fejn inqalgħu numru ta’ siġar biex isir ġnien ta’ kwalità. Rajna ż-żrar li ntefa fil-madwar tal-ġnien Howard u fih tħawlu numru ta’ kaktus eżotiċi, biex kif intqal isebbah l-­ambjent. Rajna ukoll is-serħan tal-karozzi fuq it-Tomba fil-ġnien Howard. Rajna kif pjanti indiġeni tqaxxru mill-ġnien Howard u tħallew pjanti invażivi. Insomma rajna l-faqar ta’ dan il-Kunsill lejn l-apprezament u l-ħarsien tal-biodiversità Maltija, u kif il-qerda tagħha issir bil-għajnuna ta’ flus pubbliċi.

Xi kultant naħseb li qisu hemm xi taqtigħa bejn xi kunsilli biex jaraw min minnhom iħallas l-aktar biex tinqered il-biodiversità Maltija. Ftit wara li dehru dawn l-artikli fuq dan il-blog dwar ix-xogħol tal-Kunsill Lokali tal-Imdina, ċempilli ħabib tiegħi u qalli bil­-qerda li qed issir fix-xagħri ta’ Pembroke. Ħaddiema, li kif nista’ nifhem kellhom l-approvazzjoni u mħallsa mill-Kunsill ta’ Pembroke (sakemm ma kienux ta’ xi Ministeru), dehru fix-xagħri jaqtgħu l-ħaxix li huwa meqjus bħala ħaxix ħażin.

Il-ħaxix-imqaxxar-minn-Natura-2000

Il-ħaxix – ambjent naturali – imqaxxar mis-sit Natura 2000 f’Pembroke.  U dan mhux la tal-ewwel u lanqas tal-aħħar.

Ix-xagħri f’Pembroke ġiet dikjarata mill-gvern ta’ Malta bħala wesgħa li hija sinjura fil-pjanti indiġeni Maltin li jikbru waħdehom fis-selvaġġ. U din toffri ambjent naturali għall-fawna li tgħix fuqhom u madwarhom. Dan ix-xagħri f’Pembroke huwa meqjus bħala Żona Speċjali ta’ Konservazzjoni taħt id-Direttiva tal-Ambjenti Naturali tal-Unjoni Ewropa. Tant li kienet uffiċjalment imħarsa u ntbgħatek lill-Unjoni Ewropea bħala waħda mill-obbligi li kull pajjiż għandu meta jissieħeb biex jiddikjara żona li tkun sinjura fil-biodiversità, bħal fil-każ tax-xagħri ta’ Pembroke. Illum din hija meqjusa li għandha importanza internazzjonali, tant li titqies li hija ta’ importanza għall-UE u tifforma parti mix-xibka Natura 2000. Jidher li dan ix-xogħol sar qrib proġett li sar bil-flus tal-UE! U kull xogħol li jsir fiha jrid l-barka tal-MEPA!

Pembroke---Heritage-Trail

It-tabella li turi li l-heritage trail sar bi flus tal-UE. Il-ħaxix li tqaxxar kien biswit il-passaġġ u parti mill-ambjent naturali importanti. It-tneħħija tiegħu tmur kontra l-għan tal-heritage trail.

Meta mbgħad wieħed jisma’ u jara kif kunsill lokali li għandu ambjent daqshekk importanti fil-konfini tiegħu jonfoq flus pubbliċi biex jibgħat jew iħalli ħaddiema jaqtgħu l-ħaxix li jitqies bħala ħażin, wieħed ma jistax ma jgħidx li n-nuqqas ta’ għarfien u apprezzament tal-biodiversità tagħna f’dan il-pajjiż hija fil-qiegħ net, minkejja wegħdiet politiċi li saru, u obbligi internazzjonali li pajjizna għandu, sa mid-dħul tagħna fl-UE.

Ma naħsebx li wieħed ikun qed jgħid xejn ħazin li wħud mill-kunsilli lokali mhux biss ma għandhomx l-iċken idea tal-obbligi ta’ pajjiżna fil-qasam tal-ħarsien tal-biodiversità, imma lanqas għandhom ħjiel tal-programm elettorali tal-gvern. U lanqas ikun ħażin li wieħed jikkonkludi li xi kunsilli lokali jonqfu flus pubbliċi li jkollhom sempliċement biex ikunu nefquhom. Fin-nuqqas ta’ direzzjoni professjonali, tagħrif tekniku, kooperazzjoni ma’ entitajiet oħra governattivi, allura l-ħsara fil-qasam tal-ħarsien u apprezzament tal-biodiversità sejra tikber matul iż-żmien, obbligi u mhux obbligi,  wegħdiet u mhux.

Vandalism

Il-vandaliżmu li sar fil-heritage trail fin-Natura 2000 f’Pembroke. Mhux aħjar li l-flus marru biex ġew imsewwija dawn il-ħsarat milli biex għamlu l-ħsara lill-ambjent naturali tas-sit Natura 2000.

 

Niżżu ħajr ‘l Alla li  dan ma japplikax għall-kunsilli lokali kollha. Meta kunsill ifittex tagħrif professjonali u tekniku, jew inkella ikollu fi ħdanu xi membru li jkollu għarfien tal­-ħtieġa tal-ħarsien ta’ dan il-wirt naturali, mill-ewwel wieħed jista’ jara ix-xogħol fejjiedi u professjonali tal-kunsill, bir-riżorsi jintefqu b’mod għaqli li jkun ta’ ġid kemm għas-soċjetà kif ukoll għall-biodiversità Maltija.

Smajt li l-Kunsill Lokali ta’ San Pawl il-Baħar fuq pariri professjonali ta’ wieħed mill-membri tagħhom, li mhux biss huwa kwalifikat iżda għandu kuxjenza soċjali u ambjentali, ħa deċiżjoni li wieħed jittama li tiftaħ it-triq għall-kunsilli oħra biex jimxu fuqha. Il-Kunsill waqqaf il-bexx bl-erbiċida li kien isir fuq pjanti slavaġġ fl-inħawi. Bexx li kien joqtol il-ħajja ekoloġika kollha f’dan l-ambjent naturali, u li wkoll seta’ jkollhu impatt negattiv fuq l-ilma u jniġġeż inħawi oħra.

Dan ukoll wassal biex minbarra li ma baqgħux jinħlew bla ħtieġa riżorsi finanzjarji, li jistgħu jintużaw għal xogħol ieħor, twaqqfet ukoll il-ħsara fil-qasam soċjali u ambjentali. U wasal għal widnejja wkoll li kunsilli oħra ġirien ta’ San Pawl il-baħar imħajrin li jaħdmu ukoll fuq l-istess linja.

Wieħed jifhimha li mhux kulħadd huwa mistenni li jkun jaf kollox. U għalhekk hemm il-ħtieġa li jkun hemm diskuzzjonijet u direzzjoni fuq xogħol delikat li għandu jew jista’ jkollu impatt negattiv fuq il-biodiversità u s-soċjetà. Meta r-rieda tajba ma tkunx imsejsa fuq ħsibijiet u tagħrif xjentifiku u tekniku, din twassal għall-ħsara ambjentali u soċjali; bħal meta sikkina li biha jista’ jsir ħafna ġid, tingħata lil tarbija għada kif telqet timxi. Jekk il-kunsill lokali ikollhom direzzjoni professjonali jistgħu jagħmlu ħafna ġid fil-qasam soċjali u ambjentali.

aebaldacchino@gmail.com

ARA WKOLL:

Tkompli l-qerda fil-ġnien Howard… imma għaliex? http://wp.me/pL6Mk-H9

Ir-rabja tar-Rabtin… u bir-raġun http://wp.me/pL6Mk-D3

Cash cow in the ditch  http://wp.me/pL6Mk-Ek

 


TKOMPLI L-QERDA FIL-ĠNIEN HOWARD… imma għaliex?

June 9, 2014

NewsBook

It-Tnejn, 9 ta’ Ġunju, 2014

TKOMPLI L­-QERDA FIL-ĠNIEN HOWARD… imma għaliex?

Alfred E. Baldachino

Kull darba li nitla’ nittawwal il-Ġnien Howard, dejjem niltaqa’ ma xi impatt negattiv ġdid. Xi kultant inħoss li f’dan il-pajjiż hawn xi direttiva jew xi politika uffiċjali biex l-ambjent naturali jew il-biodiversità ta’ pajjiżna tinqered, u minn jeqridha jitħallas minn flus pubbliċi.

Fit-2 ta’ Marzu 2014, tpoġġa ritratt fuq sit Rabti li wera ammont ta’ żrar li tferrex taħt is-siġar taż-żnuber fil-Ġnien Howard, ir-Rabat. Wara li tliet Rabtin marru l-uffiċċju tal-Prim Ministru, il-MEPA waqqfet dan ix-xogħol. Il-Kunsill Lokali (tal-Imdina) ġie ordnat li fi żmien xahar ineħħi dan iż-żrar li sar mingħajr permess. Il-K.L. Mdina appella minn din id-deċiżjoni. Issa għaddew tliet xhur u kollox għadu kif kien. Dan wassal biex inbdiet talba biex dan jitneħħa: http://www.thepetitionsite.com/takeaction/665/188/518/?taf_id=11173325&cid=fb_na

Il-MEPA għadha qed tistudju, taħsibha, tixtarr, twieżen din il-problema u għadha ma ħadet l-ebda passi. Nafu li l-MEPA tħalli deċiżjonijiet bħal dawn minn ġurnata għal oħra sakemm forsi ssib kif taħsel idejha u ma tieħu l-ebda deċiżjoni, bħalma ġara fil-­każ taċ-ċimiterju f’Wied il-Qasab fin-Nadur Għawdex. Wieħed ma jistax ma jgħidx li l-MEPA ssibha bi tqila biex turi  interess fil-ħarsien tal-ambjent, qasam fejn falliet bil-kbir, saħansitra anki fi kwistjonijiet żgħar.

Il-kisi ta' parti mill-Ġnien Howard biż-żrar

Il-kisi ta’ parti mill-Ġnien Howard biż-żrar

Fl-aħħar mawra tiegħi r-Rabat, bħas-soltu mxejt matul il-ġnien; bdejt mill-ġnien tas-Salib, dak iż-żgħir, u pass pass wasalt sa fuq it-Tomba, li għal dawk li ma humiex midħla tal-Ġnien Rabti, hija l-aktar parti ’l ġewwa li tħares lejn l-Imtarfa, fuq l-istazzjon tal-ferrovija l-antik.

Fil-ġnien is-siġar tal-palm, dawk tal-kanizzati u dawk tat-tamal, kollha kienu meqruda mill-bumunqar aħmar tal-palm. Baqa’ biss il-fdal taz-zokk tagħhom: momument għal dik il-politika li minkejja li kellha l-parir biex ma jiġux impurtati siġar mill-Eġittu u minn Sqallija, xorta tat il-barka biex dawn jidħlu Malta. Baqa’ waħda biss, fil-kantuniera tat-Tomba tħares lejn il-Domus Romana u konvint li meta nerġa nitla’ r-Rabat, tkun għebet mal-oħrajn.

L-aħħar siġra tal-palm li baqa' fil-Ġnien Howard. L-oħrajn kollha mietu u nqatgħu

L-aħħar siġra tal-palm li baqa’ fil-Ġnien Howard. L-oħrajn kollha mietu u nqatgħu

 Dort dawra mejt mat-Tomba fejn matul dawn l-aħħar ġranet fix-xfar tal-wesgħa kien ikun hemm numru ta’ fjuri slavaġġ, fosthom is-suffejra ta’ Malta, endemika għall-gżejjer Maltin (ara ritratt). Il-biċċa l-kbira tagħhom għebu, mqaxxrin, u ma niskantax jekk kienu anki mbexxin bil-kimika velenuża biex ma jerġgħux jitilgħu aktar. Lanqas naħla ma tista’ tirgħa u ddakkar il-fjuri slavaġġ, minkejja li din ittina’ l-għasel u ddakkar il-frott. U dan fi ġnien.

Suffejra tar-raba' li kienet tikber madwar it-tomba.

Suffejra ta’ Malta li kienet tikber madwar it-Tomba.

Jiena u ħiereġ lura mit-­Tomba għan-naħa tad-Domus Romana, inħsadt. Ftit ġimgħat ilu kien hemm numru ta’ pjanti slavaġġ bħal ngħidu aħna ġarġir abjad, ħarira ħamra, fjurdulis, u oħrajn li kollha, mingħajr ħlas, kienu jlibbsu l-inħawi bil-kuluri u jwieżnu insetti dakkara, fosthom in-naħal. Dawn għebu għax kollha ġew maħruta u ma kien baqa’ xejn minnhom. Imħallas mill-K.L. Mdina, bi flus pubbliċi, ma għadniex xi ngħidu. Imma l-isbaħ, u li vera turi l-mentalità miskina ta’ dan il-pajjiż, wara li qerdu kull fjura u werqa Maltija li kienet qed tikber f’dawn il-mixtliet, x’taħsbu li ħallew? Penisetum (Fountain Grass), pjanta invażiva li qed tintuża mill-kuntrattur tal-Gvern fit-toroq u li sabet ruħha fil-Ġnien Howard; minkejja li din hija invażiva u qed tinfirex madwar il-gżejjer Maltin kemm fit-toroq, kif ukoll fl-ambjent naturali. Din tħalliet hemm!

Ġarġir Abjad kien isebbaħ il-=mixtliet fil-ġnien. Inqered kollu.

Ġarġir Abjad kien isebbaħ il-mixtliet fil-ġnien. Inqered kollu.

U hawnhekk sfortunatament niddejjaq ngħid li dan il-pajjiz milli jidher ma jista’ jinfeda qatt. Il-valur li jingħata lill-biodiversità huwa valur ta’ flus biss. Jekk wieħed jixtri pjanta jew siġra, dan itiha valur. Imma jekk pjanta tikber waħeda, allura din ma għandiex valur u tista’ tinqered, u titbexx bil-kimika valenuża biex ma terġax titla’. U mhux talli hekk, talli din il-qerda għandha l-approvazzjoni uffiċjali u tithallas minn flus il-poplu.

 

2012.12.28---it-Tomba---karozzi,-siġar-imutu,-u-penisetum
It-Tomba, fil-Ġnien Ħoward, taħt ir-responsabbiltà tal-K.L. tal-Imdina
– Karozzi, siġar tal-palm qed imutu jew mietu. u pjanti invażivi tal-Penisetum.

 L-akbar xokk ta’ din il-metalità miskina ta’ dan il-pajjiż kien in-numru ta’ karozzi li bdew deħlin biex jistrieħu fuq it-Tomba. Tista’ timmaġina karozzi fi ġnien? Qaluli li kien hemm tieġ l-Imdina u hekk il-K.L.Mdina jħalli is-serħan tal-karozzi fil-Ġnien Howard. Jista’ wieħed jimmagina kieku l-K.L. Mdina jħalli karozzi fil-foss fil-passaġġi fejn sar ġnien għall-familja? Jew iħalli l-karozzi kollha tat-tieġ jidħlu l-Imdina u jitħallew quddiem il-Katidral? Jew aħjar jitqiegħdu fuq iz-zuntier tal-Katidral? U aktar u aktar jiddaħħlu ġewwa l-Katidral? Ara kieku kif ir-residenti tal­-Imdina u l-Maltin iqumu għal minn ikun ta dan il-permess. Mhux talli hekk talli l­-ebda karozza ma tista’ tidħol ġol­-Imdina, ħlief dawk tar-­residenti. Imma li l-karozzi jitqiegħdu ġo ġnien fir-Rabat, jidher li kollox sew għall-K.L. Mdina!

2014.05.23 - Calendula-suffruticosa-subsp.-fulgida3

L-anqas naħla ma tista’ ddakkar fjura u tagħmel l-għasel

Li jinkwetani huwa li milli jidher ma hemm l-ebda entità politika li hija responsabbli biex twaqqaf dawn l-oxxenitajiet. Suppost li hemm Ministeri li huma responsabbli mit-trasport; mill-ġonna; mill-Kunsilli Lokali, u anki mill-MEPA. Din tal-aħħar issa ħaditha drawwa li meta jkun hemm il-qerda tal-ambjenbt tħares in-naħa l-oħra sakemm xi ħadd minn fuqha jiġbdilha l­attenzjoni. Ara ż-żrar issa għadu hemm tliet xhur minkejja l-protesti tan-nies u nuqqas ta’ permessi. U la ma hemm l-ebda azzjoni ministerjali, allura wieħed jista’ jgħid li dawn għandhom il-barka ta’ min imexxi. Kont anki naħseb li r-Rabat hemm kunsill lokali wkoll, imma mid-dehra sejjer żball. Wara kollox kappell ma jmejjilx lill-ieħor.

Mill-esperjenza li għandi u mill-kuntatti li għandi mal-Kunsilli Lokali ma nsibhiex diffiċli biex ngħid li l-Kunsill tal-Imdina ma jħabbatha miegħu ħadd fuq in-nuqqas ta’ apprezzament tal-ambjent: il-foss tal-Imdina, il-Ġnien Howard, u issa smajt l-għajdut li qed ikun hemm xi ħsibijiet biex jinqalgħu dawk is-siġar ta’ taħt it-Tomba li jwasslu sa Għajn Ħamam biex din il-wesgħa tintuża għall-karozzi. Wieħed għad irid jara x’se jiġri imma, għalkemm jekk din tasal sa għand il­MEPA wieħed jista’ jgħid mill-ewwel x’se jiġri.

Il-fdalijiet tas-iġra tal-palm fil-ġnien Howard, ir-Rabat. Pedestal lest għal minn daħħal il-bumunqar aħmar f'dawn il-gżejjer.

Il-fdalijiet tas-siġar tal-palm fil-ġnien Howard, ir-Rabat. Pedestal lest għal minn daħħal il-bumunqar aħmar f’dawn il-gżejjer.

Kif jgħidu mhux il-flus u l-poter jagħmluk matur u konxju għall-weġgħat tas-soċjetà u tal-ambjent. Anzi ħafna drabi huma dawn li jwasslu għal dawn il-weġgħat, aktar u aktar meta wieħed isib ruħu jgħum fihom.

aebaldacchino@gmail.com

alfredbaldacchino.wordpress.com

 

 


IL­-ĦARSIEN SOĊJALI U AMBJENTALI TA’ PAJJIŻNA

April 29, 2014

NewsBook

It-Tlieta, 29 ta’ April, 2014

IL-­ĦARSIEN SOĊJALI U AMBJENTALI TA’ PAJJIŻNA

 Alfred E. Baldacchino

 Għal dawn l­-aħħar 40 sena, numru ta’ għaqdiet voluntarji ħadmu bla heda biex qajmu kuxjenza soċjali favur il­-ħarsien tal­-ambjent. Din wasslet biex twaqqaf id­-Dipartiment għall­-Ħarsien tal­-Ambjent,

Meta fl­-2002 l­-Awtorità tal­-Ippjanar ħatfet f’idejha r­-responsabbiltajiet ambjentali bil­-għajnuna politika, wasslet biex id­-Direttorat tal­Ambjent kważi ġie eliminat. Il­-MEPA qatt ma fehmet u għada sal-lum ma tistax u ma tridx tifhem ir­-responsabbiltà ambjentali u soċjali, tant li l-Direttorat tal­-Ambjent sar is­-Sindirella fil­-MEPA, u llum huwa orfni u jinstab fil­-limbu. Saħansitra llum din l­-Awtorità tinjora mhux biss legislazzjoni u regolamenti li għamlet hija stess, imma anki l­-obbligi internazzjonali bħal dawk tal­-UE. Il­-MEPA falliet kompletament fir­-responsabbiltajiet tagħha lejn il­-poplu u lejn l­ambjent tagħna lkoll, mingħajr ebda mistħija jew rimors.

Il­-MEPA falliet kompletament fir­-responsabbiltajiet tagħha lejn il­-poplu u lejn l­ambjent tagħna lkoll, mingħajr ebda mistħija jew rimors.

Il­-MEPA falliet kompletament fir-responsabbiltajiet tagħha  lejn il-poplu u lejn l­-ambjent tagħna lkoll, mingħajr ebda mistħija jew rimors.

Mhux hekk biss imma dak li nbena bil­-kontribut ta’ kulhadd, qiegħed jiġi mmermer u mormi. Dan jidher minn numru ta’ dokumenti pubblikati mill-MEPA stess li sejrin iwasslu biex l­-ambjent ikun jista’ jinħataf, jiġi stuprat u abbużat minm min jixtieq, mingħajr wisq xkiel u bil­-barka tal-MEPA. U mhux sejjer ikun faċli għall-Ministru tal­-ambjent meta jieħu f’idejh id-Direttorat tal-Ambjent.

Ħarsa lejn id­-dokumenti li l­-MEPA poġġiet quddiem il­-poplu biex tisma’ l-fehmiet tiegħu, jinkludu:

  • Politika ġdida għall­-iżvilupp barra ż­-żona tal­-iżvilupp (ODZ) fejn bil-kemm hemm referenza għall­-biodiversità u obbligi internazzjonali, u mingħajr konsultazzjoni ta’ xejn lanqas mal­-Ministeru tal­-ambjent.
  • It­-twaqqif ta’ Awtorità għall­-Iżvilupp tal­-Ippjanar (DPA) li aktar tgħin lil min jixtieq jisfrutta l­-ambjent milli tgħin lil min irid iħarsu.
  • L­-iSPED (Structrure Plan for Environment and Planning) li wkoll juri nuqqas ta’ viżjoni għall­-ħarsien tal­-ambjent u jikkonferma li l­MEPA qatt ma kellha xi rieda biex tifhem din ir­-responsabbiltà.

Meta l­-MEPA qiegħda fil­-portfolio tal­-Prim Ministru, wieħed jistaqsi jekk il­MEPA qabdetx din il­-linja għax taħseb li għandha r­-riħ fil­-qala.

Kien hemm it-­tama u x­-xewqa li partit li għandu viżjoni soċjali u ambjentali seta’ jwaqqaf din il­-ħsara nazzjonali. Imma mhux talli l­-ġerħa ambjentali ma bdietx tfieq, iżda sfortunatament bdiet tikkankra, dejjem grazzi lill­-MEPA.

Huwa b’dispjacir ngħid li minn dak li qed jiġri, dak li qed jitfassal, u dak li mhux qed isir biex l­-ambjent jiġi mħares fuq bażi professjonali, l­-viżjoni soċjali u ambjentali qabdet it­-triq aktar mgħaġġla biex titlef ruħha wara t­tlellix tal­-mument u t­-tinbix kummerċjali. U min hu responsabbli?

Irrid nagħmila ċara li fil­-MEPA hemm uffiċjali kwalifikati serji u professjonali fil­qasam tal­-immanniġġar nofsani (middle management). Li kieku dawn tħallew ifasslu d­-dokumenti fuq imsemmija li qed tfassal il­MEPA, kien ikun hemm aktar serjetà f’din il­-viżjoni. U dan iwassal biex wieħed jgħid li jew dawn in-nies professjonali ma kinux involuti jew inkella l­-pariri professjonali tagħhom ġew imwarrba. Jidher li l­moħħ li fassal id­-dokumenti dwar il­-politika tal­-ODZ xtaq, jew ried jogħġob biss lill­-ispekulaturi.

Wieħed jittma li s-Segretarju Parlamentari l­-ġdid, l­-Onor. Dr Michael Falzon, jifhem, jiżen sewwa, jixtarr u jħoss ir­-responsabbiltà tal­-mod kif l-ambjent soċjali u dak ekoloġiku ta’ pajjiżna sejrin ikunu mneżża minn kull ħarsien professjonali b’din il­-politika l­-ġdida li qed tissuġġerixxi l­-MEPA.

Veru li hija r­-responsabbiltà tas­-Segretarju Parlamentari li jiddeċiedi hu l-politika soċjali u ambjentali. Imma dan irid isir bil­-għajnuna u bdil ta’ ideat bis­-serjetà u professjonali tal­-entitajiet soċjali kollha, wara kollox kif kien imwiegħed.

Veru wkoll li kemm l­-għaqdiet ambjentali mhux governattivi kif ukoll dawk kollha li għandhom għal qalbhom l­-interess ġenwin nazzjonali kemm fil-qasam soċjali kif ukoll f’dak ekoloġiku, huma mħassba bil-kbir fuq iż-żarmar jew dgħufija tal­-politika u legislazzjoni tal­-ħarsien u l-immaniġġar professjonali f’l­oqsma soċjali u ambjentali.

Din il­-biża tal­-qerda soċjali u ambjentali ma tistax ma tikberx meta l­-MEPA ­ l-awtorità mħallsa u fdata mill­-poplu Malti biex tħares il-qasam ambjentali u soċjali, kemm tal­-lum u kemm dak ta’ għada – qiegħda hi stess tfassal u tissuġġerixxi din it­-triq li sejra twassal għal ­aktar problemi u qerda f’dawn l-oqsma.

Veru wkoll li kemm il­-ġenerazzjoni tagħna u dawk ta’ għada għad jistmerru lil dawk li sejrin iwasslu għal dan l-impatt negattiv soċjali u ambjentali ta’ pajjizna. Li kieku jiddependi minni kont ngħajjat lura r-rapreżentant tal-għaqdiet mhux governattivi ambjentali minn fuq il-bord tal-MEPA, L-għaqdiet ma jixirqilhomx ikunu parti minn din il-farsa u din l-istraġi.

Mhux biżżejjed li wieħed jgħid li lest li jisma’ jekk dak li jingħad fl-interess soċjali u ambjentali nazzjonali ma jiġix infilsat fil-politika għal ġid tal-pajjiż kollu biex kulħadd ikun parti mid-deċżijoni, u mhux settur wieħed biss.

Jekk verament wieħed jixtieq futur sabiħ għall-­ambjent u s-soċjetà Maltija, u dan mhux bil-kliem imma bil-fatti, il-futur irid jiġi mfassal fuq il-mejda professjonali ma’ kulħadd, xi ħaġa li sfortunatament ħadd ma jista’ jgħid li qed issir.

aebaldacchino@gmail.com


L-­ISPEĊI INVAŻIVI… u l­-Mepa

April 14, 2014

NewsBook

It-Tnejn, 14 ta’ April, 2014

L-­ISPEĊI INVAŻIVI… u l­-Mepa

 Alfred E. Baldacchino

  F’kumment ieħor rajna kif is­-siġra tal­-Akaċja tal-Ħarir, jew Albizia tista’ jkollha impatt ferm negattiv fuq il­-biodiversità Maltija. Dan minkejja l-­linji gwida fil-­pubblikazzjonijiet kollha tal-MEPA. Pjanta oħra li ddaħħlet f’pajjiżna u qed tagħmel il-­ħsara hija l-­Pjuma, jew Peniżetum (Penisetum setaceum) li matul dawn l­-aħħar snin tħawlet bi kwantità fit-toroq wara li ġiet importata minn barra. Wieħed jista’ jaraha fid­-dwawar fit­-toroq (roundabouts ­- ftit hemm minnhom  fejn ma ssibhiex) u f’kull roqgħa art matul it-toroq prinċipali. Quddiem il-Knisja ta’ San Lawrenz fil-Birgu hemm medda twila mhux ħażin minnha.

Il-Peniżetum jikber fil-Birgu.

Il-Peniżetum jikber il-Birgu.

Din il-pjanta tikber f’pajjiżi li ma għandhomx xitwa kiefra, u ma tiddejjaq xejn tikber fid-dell. Tant hija b’saħħitha li anki jekk tinħaraq tikber b’aktar ħerqa. In­-nar jgħinha biex tikkompeti ma’ pjanti indiġeni u tbiddel l-ekoloġija tal-post, tfaqqar l-ambjent mill-ispeċi indiġeni, tbiddel l­-ekoloġija tal-ħamrija, u anki tbiddel il-kompożizzjoni tal­-fawna u n­-numru tagħhom. Il-Peniżetum jew il­-Pjuma tkun bil-fjuri kważi s-sena kollha. Hija tista’ tgħix għal madwar 20 sena. Iż­-żerriegħa tagħha tinfirex bir-riħ, bil­-karozzi, permess tal-bniedem, bl­-ilma, bl-annimali li jġorruha meta teħel mal-pil tagħhom, u anki bil-għajnuna tal-għasafar. Il-karozzi u l-annimali jistgħu jeħduha distanzi twal.

Il-karozzi jgħinu biex iż-żerriegħa tal-Peniżetum tinferrex 'l bogħod fil-madwar

Il-karozzi jgħinu biex iż-żerriegħa tal-Peniżetum titferrex ‘l bogħod fil-madwar

Iż-żerriegħa tal­-Peniżetum tikber fejn hemm biżżejjed umdità u b’hekk mill-ewwel tiksi nħawi imqallba fejn ma jkunx hemm xita spissa. Hija tadatta malajr għall-ambjenti differenti.

Il-Peniżetum tikber kull fejn issib ftit umdità

Il-Peniżetum tikber kull fejn issib ftit umdità.

Din hija pjanta indiġena tal-Afrika u l-Lvant Nofsani. Fil­-pajjiżi fejn hija indiġena tikber f’ambjent nieqes mill-ilma. Infatti f’pajjiżha hija aktar rari milli fil-partijiet oħra tad­-dinja fejn ġiet imdaħħla u fejn invadiet. L-inħawi li tinvadi, fost oħrajn, jinkludu ambjenti naturali u mħarbta, għaram ramel, mal-ġnub tat­-toroq, f’kull xaqq fil-blat jew taħt il­-bankini. Biex namluhiela aktar faċli hawn Malta, fid­-dwawar fit-toroq u partijiet oħra fit-toroq inbexxuha bl­-ilma. Naturalment iħallas il­-poplu u l-ambjent.

Il-viżjoni pollitika u uffiċjali tal-MEPA

Il-viżjoni politika u uffiċjali tal-MEPA. U l-poplu u l-ambjent iħallsu.

Kif rajna f’artikli oħra, il-MEPA hija l-Awtorità Kompetenti responsabbli, għall-anqas fuq il-karta, biex tara, fost oħrajn, li l­biodiversità ta’ pajjiżna tkun imħarsa. F’wieħed mill-pubblikazzjonijiet tagħha l­-MEPA tgħid litagħraf il-fatt li l­-pjanti ornamentali huma magħrufa bħala r-raġuni ewlenija tal-pjanti invażivi fil-gżejjer Maltin. U għalhekk wieħed għandu jara li qabel ma jintroduċi speċi ġodda fil­-villaggi, bliet jew inkella jħawwilhom fuq skala kbira, wieħed għandu jikkonsulta l-linja gwida tal­-MEPA. Il-pubblikazzjoni tal-MEPA jgħidu li l­-firxa ta’ dawn l-ispeċi nvażivi qed tkun ta’ tħassib ambjentali. Tant illi huwa aċċetat li l-ewwel pass huwa li titwaqqaf id-dħul ta’ speċi invażivi. Iżda hemm bżonn li tittieħed azzjoni minħabba li l­-firxa  u l-impatti ta’ dawn l-ispeċi invażivi qed timmina sforzi għaddejjin biex tiġi mħarsa l­-biodiversità tal-gżejjer Maltin, tgħid il-MEPA! Tgħid ukoll li speċi ġodda qed jagħmlu ħsara kbira fl­-ambjent tagħna, kif ukoll huma ta’ tħassib għal Malta.

Ir-riżultat tal-użu ta' pjanti invażivi mingħajr ebda ħsieb ħlief dak ta' qligħ ta' flus.

Ir-riżultat tal-użu ta’ pjanti invażivi mingħajr ebda ħsieb ħlief dak ta’ qligħ ta’ flus.

Mill-kliem għall-fatti hemm baħar jikkumbatti jgħid il­-Malti. Il-MEPA hija magħrufa li qatt ma kellha qalbha taħraq għall-ħarsien tal-ambjent. U wara li d-dipartiment tal­-ambjent fl­-2002 tqiegħed f’ħoġorha, mill-ewwel ħakmithu, libsithu sarima, u għamlithu s­-Sindirella tagħha. Illum dan jinstab orfni fil-limbu tal­-MEPA. U llum il­-MEPA qed tistenna bil­-ħerqa kollha biex l-ambjent jitneħha minn ħdanha għax taħseb li hekk ma tħossx aktar il-piż tal-qerda tal-ambjent tal-gżejjer Maltin li hija qed tħalli jsir. Jekk wieħed iħares lejn il-proposti tagħha għall­-bdil fil-politika tal-ODZ (Żvilupp fiż­-Żoni barra l-Iżvilupp), dawk tal-iSPED (Pjan Strutturali għall-Ambjent u l-Iżvilupp), il-proposti għat­-twaqqif tal-Awtorità għall­-Iżvilupp tal-Ippjanar, u deċiżjonijiet meħuda mill­-MEPA, bħal fost ħafna oħra, ngħidu aħna d­-deċiżjoni tal-bini taċ­-ċimiterju tan-Nadur f’Għawdex, u l­-permessi tal-bini mostruż fil­-Mistra bl­-impatt ta’ ħsara kbira soċjali u ambjentali, wieħed jara kif u kemm il­-MEPA falliet fil-qadi ta’ dmirijietha lejn il­-ħarsien tal­-ambjent ekoloġiku u lejn is-soċjetà Maltija. Dan minkejja li l-poplu qed iħallasha biex tħarislu l­-ambjent tiegħu. Ara x’ġej meta ssir Awtorità tal­-Ippjanar tal-Iżvilupp! Sfortunatament l­-ambjent xejn ma hu fuq quddiem fuq l­-agenda politika tal­-partiti. Dan jidher ukoll mill­-fatt li llum l-hekk imsejjaħ landscaping li hija attività b’impatt kbir fuq il-biodiversità, qiegħed taħt ir-responsabbiltà tal-Ministeru tat-Transport u l-Infrastruttura. U dan, mingħajr l­-għajnuna professjonali fil-qasam tal-biodiversità, u bil-MEPA ma tara, ma tisma’, u ma tgħid xejn, il-Ministeru japprova dan kollu, u l-poplu u l­-ambjent iħallsu.

Iż-żerriegħa tal-Peniżetum lesta biex tissiefaħ 'l bogħod u tikber fejn taqa' - dejjem bil-barka tal-MEPA

Iż-żerriegħa tal-Peniżetum lesta biex tissiefaħ ‘l bogħod u tikber fejn taqa’ – dejjem bil-barka tal-MEPA.

Huwa għalhekk li kull darba li ngħaddi mit-toroq fejn ikun hemm il­-Peniżetum tikber (fost pjanti invażivi oħrajn), kemm fid­-dwawar fit-toroq, kif ukoll taħt il-bankini, xagħri, wesgħat imqallba u postijiet oħra fejn ħarbet, inkompli nsaħħaħ il­-fehma tiegħi li l-MEPA falliet bis-sħiħ. U ma għandniex xi ngħidu l­-falliment tal-MEPA jkaxkar miegħu l­-falliment tal-politikanti responsabbli minnha. Dan minkejja liġijiet Maltin u dawk internazzjonali, inklużi dawk tal­-Unjoni Ewropea. Dan sejjer jagħmilna l­-aħjar fl-Ewropa għal mod kif niġu naqgħu u nqumu mill­-obbligj u viżjoni tal-ħarsien tal-ambjent u l-impatt soċjali. U filwaqt li kulħadd jgħajjat bid­-drittijiet tal-minoranzi, mid­-dehra il­-maġġoranza ma għandha l­-ebda dritt. Bla dubju Malta hija tagħna lkoll, imma nħoss li l­-viżjoni soċjali u ambjentali qiegħdin taħt muntanja ta’ flus. Illum naraw li huma l-ftit li qed jiddettaw u jistagħnaw għas-spejjeż tal-ħafna. Bħalma qed jagħmlu l­-ispeċi invażivi li qed jerdgħu kull roqgħa ta’ pajjiżna, bil-barka tal­-MEPA.

 

aebaldacchino@gmail.com  


IS-­SIĠAR BARRANIN… l-­impatti ta’ viżjoni għamja

February 12, 2014

NewsBook

IS-­SIĠAR BARRANIN…  l-­impatti ta’ viżjoni għamja

Alfred E. Baldacchino

Fl­-aħħar artiklu rajna kif speċi miġjuba minn barra l­-pajjiż jista’ jkollhom impatt negattiv dirett fuq l­-ekoloġija ta’ pajjiżna. Iżda minbarra dan l-impatt dirett jista’ jkun hemm ukoll impatt indirett. U anki hawn l-­impatti negattivi indiretti jkollhom effetti ekoloġiċi, soċjali u ekonomiċi. Din il-­ħsara mhix marbuta ma’ speċi ħajjin biss li jinġabu minn barra, imma wkoll ma’ oġġetti magħmula minn speċi ħajjin, bħal ngħidu aħna, injam, kif sejrin naraw aktar ’l quddiem.

Minn ma semgħax bil-­bumunqar aħmar tal­-palm? Dan daħal mas-Il-Bumunqar Aħmar tal-Palmsiġar tal-palm li ġew importati mill­-Eġittu u mill-Italja, fejn kien qed jagħmel ħerba mis-siġar tal-­palm. Li kieku intuża l-­prinċipju ta’ prekawzjoni biex jilqa’ għall-­possibiltà li dan l-­insett ma jidħolx hawn Malta, kieku ma kienx ikun hemm din il­-ħsara ekoloġika, soċjali u ekonomika. Imma l­-kilba għall-­qliegħ tal-­flus ġiet qabel kollox, u xejnet kull prinċipju ta’ ħarsien ekoloġiku.

Minn meta dan daħal f’pajjiżna fl-­2007, inqerdu ’l fuq minn 800 siġra tal­-palm. Issa rnexxilu jasal ukoll anki f’Għawdex fejn qed idur is­-siġar tal­-palm kollha. Xi ħadd ħabbel rasu u inkwieta? Iva, minn kellu s-siġar tal-­palm, uħud anki ta’ valur sentimentali u storiku.

Minn ma semgħax bil­-ħanfusa tal­-qrun twil tat-­tut, li daħlet mal-­injam u li qerdet is-­siġar tat-­tut kollha minn Ħaż­-Żebbuġ, Ħ’Attard, is-Siġġiewi, ir-Rabat u l-­madwar. Xi hadd inkweta? Iva, minn kellu dawn is-siġar, siġar xjuħ u uniċi li kienu mfittxija għall­-frott bnin tagħhom.

Il-Ħanfusa-tl-Qrun-Twil-tat-Tut

Il-Ħanfus tal-Qrum Twil li diġà qerdet numru kbir ta’ siġar tat-tut. Issa minħabba    n-nuqqas ta’ dawn is-siġar, daret fuq is-siġar tat-tin.

U dawn huma ftit mill-­ispeċi li ddaħħlu hawn Malta mas-­siġar u pjanti oħra, għax hemm numru ta’  bebbux tal-­art li qed jinfirex bil­mod il-mod sakemm il­-popolazzjoni tagħhom tikber u l­-ħsara tibda tidher, u tinħass. Xi ħadd qed jinkwieta? Żgur mhux dawk li jimportaw dawn is­-siġar u pjanti oħra li magħhom iġibu dawn l-­ispeċi f’pajjiżna. Bilkemm ma nistħajjilx lil xi ħadd, anki xi politikant jgħid, imma għalfejn tinkwieta? Ma kienx hemm minn ħaddem in­-nies, u qala’ l-flus? U billi daħlu xi insetti u bebbux, u nqerdu ftit siġar, allura x’ġara? Li ġara hu, li kien hemm xi ħadd għall-­qliegħ tal­-flus, anki bil-­barka politika, issa  l-­poplu u l­-ambjent qed iħallsu il-­prezz tal­-ħsara ta’ din il-­viżjoni għamja.

Imma forsi wieħed jistaqsi fejn qegħdin jitħawlu s­-siġar miġjuba minn barra minn Malta. Jekk wieħed imur, fost postijiet oħra, sal­waterfront il-­Belt, jew fil-­Kottonera, jew fejn jiltaqgħu l­-karozzi tal­-linji l-­Belt biex jiġbru n­-nies, barra dak li darba kien bieb il-­Belt, wieħed jista’ jara ħafna minn dawn is-siġar. Siġar li ġurnata ma kinux hemm, u l­-għada f’daqqa waħda dehru fuq il­-post xi wħud aktar minn 5 metri twal. U forsi wieħed jistaqsi dawn kemm swew. Tagħrif uffiċjali  jgħid li dawk tal-­Kottonera biss swew mat-€30,000 u nġabu mill-­Italja. Dawk ta’ barra bieb il­-Belt jingħad li swew madwar €10,000 il-­waħda. Minnhom hemm 27 waħda, ħamsa minnhom mietu u ġew mibdula b’oħrajn ġodda. Imma forsi anki hawn xi ħadd jistaqsi: imma dawn minn ħallas għalihom? Iva, int u jien. Bħalma qed inħallsu l­-ħsara indiretta ta’ xi wħud minnhom, int, jien u l-­ambjent naturali.

Forsi xi ħadd ukoll jistaqsi, imma ma hemm ħadd responsabbli għall-ippjanar u l-­ħarsien tal-­biodiversità Maltija biex jara li dan ma jiġriex. Qabel l­-2013 ir-­responsabbiltà kienet tal-­Minstru tal-­Ambjent fejn il-MEPA kienet l-Awtorità Kompetenti biex tħares il-­wirt nazzjonali (u xorta dawn kienu jsiru!). Illum il­-Mepa mhix taħt ir-­responsabbiltà tal-­Ministru tal-­Ambjent imma taħt Segretarju Parlamentari fl­-Uffiċċju tal­-Prim Ministru (u xorta għadhom isiru). Mill-­2013 it­-tisbih tal-­art waqa’ taħt ir-­responsabbiltà tal-­Ministru tat­-Transport u l-Infrastruttura, minkejja li s-­siġar huma parti mill-­biodiversità u mhumiex sinjali tat-­traffiku jew lampi tad­-dawl. U l-MEPA… imħabbta bil-­ħruġ tal­-permessi tal-­bini u tara kif tibbilanċja dawn mal­-qerda tal­-ambjent li hija suppost li twaqqaf,  kif jingħad uffiċjalment

Sakemm hemm il­-qliegħ tal-­flus b’din l-­attività kummerċjali bis-­sigar; sakemm hemm numru ta’ ħaddiema li qed jitħallsu biex jagħmlu dak li jgħidulhom, anki jekk ma jaqblux miegħu; sakemm il­-flus biex dan isir, ħafna drabi bi flus pubbliċi wkoll; sakemm il-mexxeja politiċi u soċjali ta’ dan il-­pajjiż jibqgħu ma jagħtux każ il-­bżonn tal-­ħarsien tal­-ambjent u jkejlu l-progress biċ-­ċifri ta’ flus biss, u jibqgħu ma jridux jafu bil­-ħsara ekoloġika u soċjalil li qed issir, wieħed bilforsi jibqa’ jistaqsi kemm sejra tkun kbira din il­ħsara ekoloġika, soċjali, u ekonomika.

U hekk rajna l-­impatt indirett tas-­siġar barranin imdaħħla fil­-gżejjer Maltin. Aktar ’il quddiem naraw xi speċi li qed jgħinu f’din il-ħsara soċjali, ekonomika u ekoloġika, minħabba din il-­viżjoni għamja li qed twassal biex il­-ftit igawdu finanzjarjament u l­-poplu u l­-ambjent iħallsu.

ara wkoll:

Is-siġar barranin… u l-impatt dirett tagħhom

http://wp.me/pL6Mk-Bu

alfredbaldacchino@gmail.com


IS-­SIĠAR BARRANIN… l­-impatt dirett tagħhom.

January 30, 2014

NewsBook

IS­-SIĠAR BARRANIN… l­-impatt dirett tagħhom.

Alfred E. Baldacchino

L-­aħħar li tkellimna kien fuq id-­differenza bejn is-­siġar indiġeni Maltin, u s-­siġar li mhumiex indiġeni Maltin. Is­-siġar indiġeni Maltin huma dawk is­-siġar li minn dejjem kienu jikbru f’dawn il­-gżejjer. Dan, b’mod sempliċi, huwa l-­istess bħal mal-­lingwa Maltija hija lingwa indiġena tal­-gżejjer Maltin, u bħalma l­-Ġappuniż huwa lingwa indiġena tal-Ġappun.

iż-Żnuber - siġra indiġena Maltija

iż-Żnuber – siġra indiġena Maltija

Meta tinġab siġra barranija u titħawwel hawn Malta, din jista’ jkollha numru ta’ impatti negattvi fuq il-­biodiverstà Maltija. Dawn nistgħu niġbruhom taħt tlett irjus: dawk ekoloġiċi, dawk soċjali u dawk ekonomiċi. Dawn l­impatti jistgħu jkunu kemm diretti kif ukoll indiretti.

L-­impatt ekoloġiku ma jgħoddx biss għas­-siġar imma jgħodd għal kull speċi li tiddaħħal fl-­ambjent, fl­-ekosistema li ma tkunx naturali tagħha. Din tista’ tiddaħħal bi żball, bil-­ħsieb, jew inkella wara li tinġieb minn barra l-­ambjent mhux tagħha, taħrab u tibda toktor f’dan l-­ambjent natural fejn qatt ma kienet tikber qabel.

U meta din tinfiles f’dan l-­ambjent natural, ma tistax ma tagħmelx impatt li jkollu effett ħazin fuq l­-ekosistema ­ – in-­nisġa naturali tal-post. U hawnhek f’dan il-­każ, insibu siġar mhux indġeni li jew jaħarbu waħedhom billi jxerrdu ż-­żerriegħa, kif spjegajna fl­-ewwel artiklu, jew inkella billi xi ħadd jarmihom fl-­ambjent naturali.

U l-­impatt negattiv ta’ dawn huwa li huma jikkompetu ma’ speċi oħra indiġeni, jikkompetu għall-­art, u għall-­ispazju, jikkompetu għad-­dawl, jikkompetu għall-­ilma li bħalna mingħajru ma jgħaddux. U dawn is­sigar li ddaħħlu minn barra jistgħu jkunu tant b’saħħithom li s­-siġar, il-pjanti u l­-fawna indiġena ma jkunux jistgħu jagħmlu xejn kontrihom. Tant li ma jkun hemmx xejn li jista’ jwaqqafhom u jikkontrollahom.

Uħud minn dawn is­-sigar barranin li jiddaħħu Malta meta jirnexxilhom jaħarbu u jibdew jokbtru mingħajr ma jkunu jistgħu jiġu kkontrollati, jsiru invażivi ­ ikunu qed jinvadu ambjent naturali li mhux tagħhom.

Hemm saħansitra wħud minn dawn is-­siġar li nġabu u ddaħħlu hawn Malta li wara li jaħarbu, u anki jekk ma jaħarbux, huma kapaċi li kemm mill­-weraq tagħhom li jaqgħu taħthom kif ukoll mill-­għeruq tagħhom jagħmlu kimika bijoloġika li ma tħallix speċi oħra jikbru fil­madwar, biex hekk ma jkollhomx kompetizzjoni għas-­saħħa u l­-għixiem tagħhom. Waħda minn dawn is­-siġar hija l­-Ewkalyptus jew kif isibuha xi wħud, is­-siġra tal-­gamiem.

L-Ewkalyptus - Siġra Awstraljana

L-Ewkalptus – siġra Awstraljana

Minbarra hekk, billi huma ma jkunux jiffurmaw parti mill­-ekosistema tal-­post ma jkunx hemm speċi oħra la ta’ fawna u lanqas ta’ mikoorganismi li jattakkawhom u jgħixu fuqhom biex jikkontrollawhom.

Iżda dan huwa biss impatt dirett. Minbarra dan hemm ukoll l-­impatt indirett. Illum kif wieħed jista’ jara, anki f’pajjiżna l­-ġirja għal­konsumiżmu u l­-qligħ tal-­flus f’qasir żmien għelbet kull etifka, rispett u responsabbiltà ekoloġika, soċjali u ekonomika. Jekk hemm il­-qligħ tal-flus, mela mexxi u toqgħodx taħseb fuq l-­impatti li jista’ jkun hemm fil-qrib jew fil-­futur. Dan iħallsuhom il-­poplu u l-­ambejnt.

Jekk wieħed illum idur dawra mal­-pajjiż wieħed jista’ jara numru ta’ siġar kbar li ġurnata ma jkunux hemm u l­-għada Alla jbierek tarahom siġar kbar ta’ aktar minn 10, 12, 20 sena. Dan kif jingħad isir biex isebbħu l­-pajjiż, għalkemm mhux kulħadd jaqbel ma’ dan. U wieħed jista’ jara minn dawn is-­sigar li lanqss biss huma Mediterranji imma migjuba minn kontinenti oħra bħal Asja, l-­Amerika t’Isfel u l-­Affrika. Siġar kbar li jiġu importati fi qsari kbar bl-­għeruq fil-­ħamrija. U magħhom aktar iva milli le, dawn iġibu organiżmu oħra li ma jkunux jidhru u ma jkunux jistgħu jiġu kkontrollati. U meta dawn jitħawlu f’posthom madwar Malta dawn l-­organismi jinfirxu u jagħmlu l-­ħsara lill-­ekoloġija Maltija. Ngħidu aħna bħalma qed jagħmel il-­Bumunqar Aħmar tal­-Plm, fost ħafna oħrajn.

Imma fuq dan nitkellmu fl­-artiklu li jmiss.

aebaldacchino@gmail.com

alfredbaldacchino.wordpress.com


GĦALL-­ĠID TAL-­POPLU… dejjem kif jgħidu

December 29, 2013

NewsBook

GĦALL-­ĠID TAL-­POPLU… dejjem kif jgħidu

il-Ħadd, 29 ta’ Di1embru, 2013 

Alfred E. Baldacchino

Xi kultant nistaqsi lili nnifsi: xhini d­differenza bejn il-­komuniżmu u l-kapitaliżmu, jew aħjar x’­xebh hemm bejniethom? Jgħidu li tal-­ewwel hija sistema ekonomika fejn minkejja li r­-riżorsi ma huma ta’ ebda individwu imma huma ta’ kulħadd, l-­istat ifassal u jikkontrollha  dawn ir­-riżorsi ambjentali u finanzjarji. Mill­-banda l­-oħra l-­kapitaliżmu huwa sistema ekonomika oħra ikkontrollata mill­-privat bil­-għan li dan jagħmel qligħ minn suq li jikkontrolla l-­prezzijiet. It-­tnejn jgħidu li l­-għan ewlieni tagħhom huwa għall­-ġid tal­poplu.

Illum bil­-globalizzazzjoni tad-­dinja, il-kapitalizmu u l­-komuniżmu  għebu fl­istorja. Imma mhux qabel tgħammru u weldu wild. Bħal bgħula kollha (hybrids), dan il-­wild huwa b’saħħtu ħafna tant li kapaci jilqa’ u jxejjen kull ‘iżmu’ ieħor li jiġi quddiemu u li ma jaqbilx miegħu, sew jekk dan ikun professjonaliżmu, spiritwaliżmu, soċjaliżmu jew nazzjonalizmu, tant li dan il­-wild nistgħu nsejħulu K­iżmu. Dan il­-K­iżmu juża r-­riżorsi finanzjarji, teknoloġiċi, akkademiċi u privati tiegħu biex jipprovdi servizzi u prodotti aħjar, irħas u fi kwantitajiet akbar, biex, dejjem kif jgħidu, joffrihom u jitma’ l­-popli tad-­dinja dejjem fl-interess u għall-­ġid tagħhom.

Tant dan il­-K­iżmu huwa b’saħħtu li ġieli jkun hemm fejn is-­saħħa tiegħu tiżboq dik tal-­istat li huwa mistenni u obbligat biex jirregolah fl-interessi tal-­poplu. U ġieli jkun hemm xi politikanti li b’għafsa ta’ qalb ikollhom iħammġu xi ftit idejhom, ma għandniex xi ngħidu mingħajr ma jixtiequ, biex jgħinu lil ­dawn l-entitajiet li jagħmlu parti minn dan il-­Kiżmu. U ġieli wkoll, bil­-għajnuna ta’ xi politikant, riżorsi finanzjarji pubbliċi jiġu mgħoddija lil dawn l­-entitajiet privati, biex jgħinhom jerġgħu iqumu fuq saqajhom. Ma għadniex xi ngħidu li dan kollu wkoll jsir fl­interess u għall-ġid tal-­poplu kollu… dejjem kif jgħidu. Imma din il­-ġirja, dejjem kif jgħidu, fl-­interss tal-­poplu, u kif qatt ma jingħad, bil­-għan ta’ gwadan materjalistiku individwali, wasslet ukoll biex kull rokna tiġi sfruttata għal dawn l-għanijiet.

Hekk naraw li bit­-teknoloġija tal­-lum wasslet, fost oħrajn,  biex dak li ħalaq il­-Ħallieq jinħass li mhux tajjeb biżżejjed u għalhekk irid jiġi modifikat biex isir aħjar. Naraw li organiżmi ħajjin qed jiġu ġenetikament modifikati (GMOs)  b’mod l­-aktar mgħaġġel biex iwasslu ikel fuq il-­platt tal­-popli. Ma hemmx għalfejn ngħidu li dan kollu qed isir ukoll għall-­ġid tal­-popli… dejjem kif jgħidu. Imma t-­teknoloġija tal-­lum wasslet ukoll biex turi li dawn il-­GMOs jistgħu jkollhom impatt negattiv fuq is-saħħa mhux biss tan­-nies imma anki fuq l­-ekosistema. Ngħidu aħna dawn jistgħu jwasslu għall­-mard bħall-ażma, kankru u anki jistgħu, kif jingħad wkoll, ikollhom impatt fuq il­-fertilità tal-­bniedem. Dan biex ma nsemmux li jagħmlu ħsara wkoll lill-ekosistema minħabbba l-­kimika li tintuża fil-­ħolqien u tkabbir ta’ dawn l-organiżmi ġenetikament modifikati, kif ukoll fl­-użu tal-­kimika marbuta mat­-tkabbir tagħhom li tiġi mbexxa fuq l­-uċuħ tar­-raba’, li jkollha mhux biss impatt negattiv fuq il­-biodiversità, jiġifieri l-­ħlejjaq ta’ fawna u ta’ flora, u l-ambjent fiżiku tagħhom, bħal ngħidu aħna l-ilmijiet u l-­art. U bażi ta’ dan kollu hija li dan qed isir għall-­ġid u fl­-interess tal-­poplu wkoll… dejjem kif jgħidu. Il­-prinċipju ta’ prekawzjoni ma jidher imkien. Saħansitra anki l-Papa tkellem ukoll fuq l-­impatt ta’ dan fuq il­-popli, u ġie mxebbah ma’ Marxist!

Imma llum ukoll, it-­tekonoloġija wżata b’mod ġust u xieraq u b’mod professjonali u etiku, wasslet ukoll biex qajmet kuxjenxa pubblika b’saħħitha fejn il-­popli qed jgħidu li mhumiex lesti li jiġu mitmugħa ross bil­-labra. U din il-­kuxjenza hija mħassba fuq saħħitha u l-­ambjent naturali li jweżinna lkoll. Din  qiegħda dejjem tikber u tissaħħaħ filwaqt li qiegħda tgħid li ma tridx ikel modifikat la għaliha u lanqas għall­-bhejjem tagħha, kif ma tridx lanqas bexx ta’ kimika mbexxa fuq l-­art b’rabta tat­-tkabbir ta’ dawn il­-GMOs.

Din il-­kuxjenża pubblika qed tikber saħansitra anki fl-Amerika li weldet il­-kapitaliżmu, u tat sehemha biex immodifikatu f’K­iżmu, fejn insibu wkoll l-akbar kumpaniji jaħdmu l-­GMOs li jbigħuh madwar id-dinja kollha. Tant din il-­kuxjenza ġdida qed tinħass fl-­Amerika li wasslet il-kumpaniji jħossu l-­bżonn l­-għajnuna politika biex tgħinhom ħalli jkunu jistgħu jkomplu jitimgħu l-­popli tad­-dinja, dejjem kif jgħidu. U bħalissa għaddejja kampanja kbira minnhom biex iġegħlu l-­gvern Amerikan japprova li tikketti tal-prodotti tal-­ikel ġenetikament modifikat ikunu jistgħu jneħħu kull referenza mit-­tikketta li dawn għandhom xi tip ta’  GMOs fihom. Kif qalu, jekk fuq it-­tikketta jkun hemm xi ħjiel ta’ GMOs fil­-prodott, dan ma jinxtarax minħabba l­-kuxjenza kbira kontrihom: il­-ġid tal-­poplu issa waqa’ fit-­tieni post. U hemm politikanti li qed jgħinu biex jintlaħaq dan il­-għan.

L-­Unjoni Ewropea qed tirrifjuta li taċċetta dan in­-nuqqas ta’ tagħrif fuq it-tikketti. Jista’ wieħed jaħseb x’jinqala, jekk xi ħadd imur biex jinxtri karozza u l­-bejjiegħ jgħidlu li ma jistax jara l-­magna u d­-dettalji tagħha għax mhux fl­-interess tiegħu?  Imma fl-­ikel… Wieħed jista’ kważi kważi jgħid li l-­operaturi f’din is-sistema ekonomika ġdida saru wkoll ir-regolaturi, u l-istati li kienu r-­regolaturi issa saru l-­benefatturi.

Dan il-Kiżmu qed ikompli jikber, u jidher ukoll li mhux ’l bogħod minn xtutna. Diġa jidher li hemm kuxjenza politika li lesta li tilqgħu b’idejha miftuha. Sadanittant l-­ambjent u l­-popli qed ikomplu jħallsu l-­prezzijiet moħbija biex dan il­-K­iżmu jkompli jikber, u jistgħana, dejjem kif jgħidu… għall-­ġid tal-­poplu kollu!

Hemm bżonn  li l­-poplu jkollu aktar sehem fid-deċiżjonijiet u fit-­tmexxija tal-­pajjiż, u dan għall­-ġid veru tal-poplu.

aebaldacchino@gmail.com