Ambjentalist jgħid li l-virus qed jgħin l-ambjent

March 21, 2020

Is-Sibt, 21 ta’ Marzu, 2020

L-ambjentalista magħruf Alfred Baldacchino huwa tal-fehma li  l-coronavirus qed iwassal biex in-natura tieħu nifs mill-impatti negattivi li  l-bniedem kien qed iħalli fuqha.

Fi zmien fejn il-coronavirus qed tħalli impatt negattiv mill-aspett ta’ saħħa, ekonomija u ħajja soċjali madwar id-dinja ġew innutati diversi postijiet fejnc l–ambjent qed jitjieb.

In-nuqqas ta’ użu ta’ ajruplani u karozzi wassal biex l-arja tjiebet f’diversi pajjizi waqt li ċertu annimali bdew jiġu osservati f’postijiet fejn soltu ma kienux jidhru.

L-iktar eżempju riċenti kien dak ta’ Venezja fejn mhux biss  l-ilma fil-kanali iċċara imma ġew innutat wkoll ċinji u dniefel li daħlu f’din il-belt Taljana li soltu tkun mimlija dgħajjes u anke vapuri tal-passiġġieri.

Mistoqsi minn dan il-ġumal għar-reazjoni tiegħu dwar dan, Baldacchino beda biex innota li dan il-virus, li lanqas jidher bl-għajnejn, irnexxilu jagħmel dak li  l-bniedem la qatt ried u la qatt rna kellu rieda jifhem u jagħmel.

“Il-coronavirus poġġa lil kulħadd f’postu u waqqaf il-ġirja u l-kilba sfrenetika ta’ attivitajiet li kollha kien qed ikollhom impatt negattiv fuq l-ambjent u l-biodiversità”.

Huwa irrimarka li l-biodiversità, jew in-natura, diġà tidher li qed tieħu r-ruħ anki wara dan il-ftit żmien qasir u sostna li l-bniedem qed jara b’għajnejh li  l-ħajja li qed jgħix illum, imsejsa biss fuq poter u materjaliżmu, mhux biss qed teqred il-biodiversità imma anki lilu nnifsu.

“Kif dejjem għidt il-pjaneta, id-dinja ommna, ma għandha bżonn lil ħadd biex isalvaha. Huwa  l-bniedem li jrid isalva lilu nnifsu. Dan jidher ċar bil-biża’, u  l-paniku li mhux biss jinħass, imma jidher sewwa wkoll. Kulħadd magħluq ġewwa daru biex isalva lilu nnifsu”.

Baldacchino zied li huwa fatt li biex il-biodiversità tirranġa u terga’ ssib il-bilanċ dinamiku li jippermetti l-ekosistema tkompli taħdem b’armonija ma tħaresx lejn  l-uċuh jew il-kuluri jew x’pożizzjoni għandha persuna fil-ħajja.

“U dan huwa l-prezz kbir u qares li  l-bniedem irid iħallas għan-nuqqas ta’ apprezzarnent tiegħu lejn l-ekosisterna li qed twieżnu.

Wieħed jittama li l-bniedem jitgħallem lezzjoni minn dan kollu u jibda’ jifhem li ma jistax jibqa’ għaddej b’arroganza qisu hu jikkmanda  l-ekosistema. Il-biedem huwa parti minn nisġa ekoloġika u dak li jagħmel huwa sejjer ikollu impatt fuq din in-nisġa li jkollha effett anki fuqu”.

Baldacchino żied li huwa jittama li din l-armonija tidħol f’kull deċiżjoni li  l-bniedern jieħu mhux biss biex il-biodiversità tkompli toktor imma anke biex il-bniedem stess ikun jista’ jkun parti minn din  l-armonija.

 aebaldacchino@gmail.com

 

 

 


Il-Knisja u l-ambjent

August 17, 2019

Soċjetà Filarmonika Nicolò Isouard – Festa Santa Marija Mosta – Awwissu 2019

Il-knisja u l-ambjent

Alfred E. Baldacchino

Il-Ġenesis jgħidilna kif Alla ħalaq id-dinja u s-smewiet. Ħalaq id-dawl, is-sema, l-ibħra, l-istillel, l-art, il-pjanti u s-siġar, u l-annimali bħall-bhejjem u l-għasafar. U Alla fl-aħħar ħalaq il-bniedem biex ikun fuq il-ħut fil-baħar, fuq l-għasafar fl-ajru, fuq il-bhejjem u l-annimali l-oħra u fuq kull ħolqien ieħor li jimxi fuq l-art. U Alla ra lil dak li kien ħalaq kien tajjeb.

Imma l-bniedem jaħseb u jemmen li bħala l-aktar ħolqien intelliġenti fuq din id-dinja għandu dritt mingħajr limitu mingħand Alla biex jaħkem lin-natura. U dan anki kif kien jiġi mgħallem.

Papa-Gwann Pawlu II

Kien il-Papa Ġwann Pawlu II meta f’Nairobi kellem lill-ġemgħa msejħa mill-Programm Ambjentali tal-Ġnus Magħquda (UNEP) fejn qal li Alla ħalaq kollox u għabba l-bniedem bir-responsabbiltà biex jieħu ħsiebhom u mhux biex jagħmilhom tiegħu u jeqred kemm jiflaħ. Il-Papa għallem li huwa meħtieġ għad-dinjità tal-bniedem, u għalhekk huwa ta’ responsabbiltà kbira biex il-bniedem jsaltan fuq il-ħolqien b’governanza għaqlija. L-esplojtazzjoni tal-rikkezzi tan-natura irid isir bil-għan mhux biss tal-bżonnijiet tal-ġenerazzjonijiet tal-lum, imma anki għall-bżonnijiet ta’ dawk ta’ għada. B’din il-direzzjoni li tana Alla mbiegħdu kull tmexxija ta’ kilba u ta’ gwadan personali, u twassalna biex nifhmu li dak maħluq minn Alla huwa għall-ġid tal-umanità kollha. Il-bniedem għandu r-responsabbiltà li jħares lin-natura.

Fil-kliemu, li llum huwa magħruf sewwa, li kien għamel fl-1 ta’ Jannar 1990, il-ġurnata dinjija għall-paċi, il-Papa Ġwann Pawlu II kien tkellem fuq ir-responsabbiltà tal-bniedem għall-ambjent. Tkellem fuq ir-rispett tan-natura, fuq l-egoiżmu kollettiv, fuq in-nuqqas ta’ rispett għall-ġirien, fuq id-diżonestà, fuq il-kriżi ekoloġika li tikxef in-nuqqas ta’ karattru morali u ta’ valuri etiċi tal-bniedem, fuq it-tbagħbis fl-ekosistema, fuq il-qerda bla kontroll tal-annimali u tal-ħajja tal-pjanti, u fuq ħtif u l-użu bla rażan tar-riżorsi naturali.

Il-Papa kompla jgħid li l-paċi fid-dinja hija mhedda, mhux biss bil-ġirja għall-armi, l-gwerrer u l-inġustizzji, imma anki bin-nuqqas ta’ rispett lejn in-natura, il-ħtif tar-riżorsi naturali, u bit-telf dejjem jiżdied tal-kwalità tal-ħajja. Dan l-istil ta’ ħajja jħaddan fih sens ta’ nuqqas ta’ kontrol u nuqqas ta’ serħan il-moħħ u, kif qal il-Papa huwa “ġuf ta’ egoiżmu kollettiv, nuqqas ta’ stima għall-oħrajn, u diżonestà.” Hawn il-Papa jgħid u jerġa jgħid u jwissi li l-kriżi ekoloġika “hija kriżi morali”.

Papa-Frangisku

Fuq dan il-pedament li firex il-Papa Ġwann Pawlu II, komplew bnew il-Papiet li ġew warajh. Tant li l-Papa Franġisku fl-24 ta’ Mejju 2015, ippubblika ittra pastorali Laudato Si li wieħed jista’ jsib fuq il-ħolqa http://thechurchinmalta.org/files/article/Enciklika_LaudatoSi.143514750116.pdf

Din tispjega, tgħallem, u twissi dwar ir-responsabbiltà li aħna bħala Nsara għandna lejna nfusna, lejn il-ġenerazzjonijiet ta’ għada, lejn id-dinja u l-aktar lejn Alla li ħalaqna.   L-Enċiklika tiftaħ bil-kliem mill-għanja ta’ San Franġisk t’Assisi lill-ħolqien: Tifhir lilek Mulej, (Laudato Si’) liema kliem ifakkarna li d-dar tagħna lkoll hija bħal oħtna li magħha naqsmu din il-ħajja. Jfakkarna wkoll fl-omm ħelwa tagħna li tiftaħ idejha biex tħaddanna magħha, li titmagħna bi frott, bi fjuri mlewna u bi ħwawar.

L-Enċiklika ta’ Papa Franġisku tgħallem kemm l-ekoloġija hija importanti u meħtieġa. Hija importanti bħala nisġa li għandha tkun il-mera tagħna f’kollox, l-aktar biex turina r-relazzjonital-persuna tagħna ma’ Alla, mas-sistema ekoloġika, magħna nfusna, ma’ persuni oħrajn, u mal-ħolqien.

aebaldacchino@gmail.com

 

Ara wkoll

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2015/09/22/l-enciklika-laudato-si-u-l-kummerc/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2015/03/16/it-taghlim-tar-religjonijiet-u-l-ambjent-9/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2015/06/25/a-prayer-for-our-earth-pope-francis/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2012/04/04/the-biblical-apple-tree/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2010/08/14/mother-earth-brother-sun-sister-moon-some-spiritual-teachings/

https://alfredbaldacchino.wordpress.com/2010/08/16/458/

 


Laudato Si’ – Tifhir lilek Mulej

June 29, 2015

NewsBook

L-Erbgħa, 1 ta’ Lulju 2015

Laudato Si’ – Tifhir lilek Mulej

Alfred E. Baldacchino

L-ittra Enċiklika  tal-Papa Franġisku Laudato Si’ bid-data tal-24 ta’ Mejju, 2015, fiha sitt kapitli u tispiċċa b’żewġ talbiet: waħda għal din l-art tagħna, u l-oħra għall-ħolqien.

Din ġiet imnedija nhar il-Ħamis, 18 ta’ Ġunju 2015 u titkellem dwar il-ħarsien tad-dar tagħna lkoll – id-dinja tagħna.

L-Enċiklika  tiftaħ bil-kliem mill-għanja ta’ San Franġisk t’Assisi lill-ħolqien: Tifhir lilek Mulej, (Laudato Si’) liema kliem ifakkarna li d-dar tagħna lkoll hija bħal oħtna li magħha naqsmu din il-ħajja. Jfakkarna wkoll fl-omm ħelwa tagħna li tiftaħ idejha biex tħaddanna magħha, li titmagħna bi frott, bi fjuri mlewna u bi ħwawar.

L-Enċiklika  ġiet imħabbra u mfissra mill-Kardinal Peter K.A. Turkson – Kardinal mill-Ghana. Dan mill-ewwel fiehem li din l-Enċiklika  tal-Papa Franġisku hija mdawwla mit-tagħlim ta’ San Franġisk t’Assisi, dwar il-tħassib tiegħu għan-natura, għall-ġustizzja tal-foqra, impenn fis-soċjetà, u paċi magħna nfusna. Kull persuna li tgħix fuq din l-art hija fiċ-ċentru tal-Enċiklika.

papa-franġisku

Il-Papa jgħid li l-problema tal-ambjent mhix waħda maqtugħa għaliha waħeda, għaliex ma nistgħux inħarsu lejn din il-problema biċċa biċċa.

Irridu nħarsu lejn l-għixien u l-valuri tal-ħajja soċjali tagħna. U nistaqsu lilna nfusna għal liema raġuni qegħdin hawn fuq din il-pjaneta u għal xiex qed ngħixu f’din il-ħajja. Għalfejn qed naħdmu u niġġieldu mal-ħajja? Għal xiex għandna bżonn din il-pjaneta?

Il-Kardinal Turkson jgħid li l-Enċiklika  tispjega kif il-bniedem sa issa għadu kapaċi li jħares din id-dar tagħna, dar ta’ kulħadd.

L-Enċiklika ta’ Papa Franġisku tgħallem kemm l-ekoloġija hija importanti u meħtieġa. Hija importanti bħala nisġa li għandha tkun il-mera tagħna f’kollox, l-aktar biex turina r-relazzjoni tal-persuna tagħna ma’ Alla, mas-sistema ekoloġika, magħna nfusna, ma’ persuni oħrajn, u mal-ħolqien.

Din in-nisġa li aħna parti minnha, għandha twassel għall-relazzjoni mill-qrib ma’ dawk fqar u mal-pjaneta li tant hija fraġli.

Irridu naċċettaw li kull ħajja fid-dinja għandha rabta mill-qrib ma’ kollox. Irridu nsibu mogħdijiet oħra kif inħaddmu l-ekonomija u nħarsu lejn il-progress. Il-Papa jistieden ’l-bniedem biex iħares lejn il-bżonn biex isib mogħdijiet oħra kif iħaddem it-teknoloġija, li lkoll huma tajbin fihom infushom. Fuq kollox irridu ngħatu valur mistħoq lill-ħajja ta’ kull kreatura.

Jinħass ħafna l-bżonn ta’ djalogu sinċier u onest, b’risponsabbiltà politika internazzjonli u nazzjonali. Irridu nibnu kultura kif inħarsu lejn l-iskart.

Hemm bżonn ħsieb ta’ stil ġdid ta’ ħajja. L-ambjent huwa l-ġid ta’ patrimonju kollettiv ta’ kulhadd. L-umanità hija kollha responsabbli għall-ħarsien tiegħu: fuq livell individwali, dak lokali, dak reġjonali, dak nazzjonali u dak internazzjonali.

Nhar l-Erbgħa, 23 ta’ Ġunju 2015, l-E.T. Mons. Archisqof Charles Scicluna fisser l-Enċiklika tal-Papa Franġisku lil numru sabiħ ta’ semmiegħa li nġabru fis-seminarju f’tal-Virtu fir-Rabat. Fost is-semmiegħa kien hemm ukoll il-Ministru tal-Ambjent, Leo Brincat, li dak inhar stess f’ġazzetta ewlenija kiteb, fost oħrajn, u qal li din l-Enċiklika  tmur aktar ’l bogħod minn turija sempliċi ta’ fidi. Hija, qal, sejħa għall-raġuni u sens komun.

Mons. Archisqof wiegħed li sejjer jagħmel ħiltu kollha u jgħati l-għajnuna tiegħu lil dawk ta’ rieda tajba biex naħdmu flimkien ħalli  jintlaħqu l-għanijiet tal-Papa Franġisku kif imfissra fl-Enċiklika  Laudato Si’. U dan għall-ġid komuni tal-umanità, tal-ambjent, u tad-dar tagħna lkoll, id-dinja tagħna.

L-Enċiklika  tal-Papa Franġisku qajmet Tzunami madwar din id-dar tagħna. Tzunami li wera li l-bniedem madwar id-dinja qiegħed ifittex ragħaj, mexxej li jmexxih biex jilħaq l-għan ewlieni tal-eżistena tiegħu f’dan il-ġnien riġal ta’ Alla.

U mhux ta’ b’xejn li hemm minn iddarras jisma’ dan il-kliem minn għand ragħaj ta’ merħla hekk kbira. Mexxej li huwa ta’ theddida għall-kilba ta’ dawk li jridu jistagħnaw minn fuq il-ġid tal-umanità b’mod li mhux biss ifaqqru d-dar tagħna, imma jfaqqru anki l-biċċa l-kbira tal-umanità.

Il-Papa li ma għandu l-ebda interess kummerċajli jew materjali. Ma għandu bżonn l-ebda vot biex iżomm il-poter biex jaħtaf dak li huwa ta’ kulħadd. Għandu l-għan mhux biss għal dawk li jemmnu fil-Ħallieq, imma għal kull kreatura li tgħix f’din il-pjaneta. Għan li huwa ta’ ġid għal kulħadd. Għan li jwassal għall-ferh individwali u kollettiv. Għan soċjali li jwassal biex kulħadd igawdi minn rigal li tana Alla. Għan biex dan ir-riġal jintuża b’mod sostenibbli u mhux b’mod egoist fejn wieħed jaħtfu u jagħmlu tiegħu. Għan li jwassl biex kulħadd jgħati sehmu biex din il-pjaneta  li tweżinna, ma nkomplux inkissruha kif sfortunatament qed nagħmlu. Għan biex iwassal mhux biss biex nifhmu li aħna parti minn din l-ekosistema naturali, imma biex aħna wkoll nagħtu sehemna biex ma neqirdux lilna nfusna.

Id-dinja – id-dar tagħna lkoll – bina u mingħajrna tibqa għaddejja. Huwa aħna li għandna bżonnha. U din l-Enċiklika  tal-Papa Franġisku turi t-triq kif dan nistgħu nagħmluh, ma għandniex xi ngħidu, jekk aħna rridu.

aebaldacchino@gmail.com


IR-RAPPORT TAL-MEPA DWAR IŻ-ŻONQOR

June 16, 2015

IR-RAPPORT TAL-MEPA DWAR IŻ-ŻONQOR

Alfred E. Baldacchino

It-Tnejn 15 ta’ Ġunju, 2015.

Nhar it-Tnejn, 15 ta’ Ġunju 2015, iltaqa’ l-Kumitat Permanenti tal-Kamra tad-Deputati dwar l-ambjent u l-ippjanar tal-iżvilupp. L-għan tal-laqgħa kien sabiex jiġi diskuss il-Preliminary Site Evaluation Report bid-data ta’ November 2014, dwar l-iżvilupp f’Ta’ Żonqor, li ġie mħejji mill-Uffiċjal Eżekuttiv Prinċipali tal-Awtorità Maltija għall-Ambjent u l-Ippjanar. Dan ir-rapport kien ġie mqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra tad-deputati fis-25 ta’ Mejju 2015 mill-Prim Ministru.

Jiena kont mistieden għal din il-laqgħa fejn tkellimt fuq in-nuqqas ta’ tagħrif li ma kienx hemm fir-rapport u li mingħajru ma setgħetx tittieħed l-ebda deċiżjoni fl-interess soċjali u ambjentali. Il-punti ewlenin li tkellimt fuqhom huma dawn:

  1.  Dan ir-rapport fejn il-MEPA qed tagħti ħjiel li ż-Żonqor huwa tajjeb għall-bini tal-Università Amerikana, ma jgħid xejn dwar l-impatt negattiv kif il-wesgħa miftuha tal-inħawi (open spaces) sejra taffettwa b’mod negattiv is-saħħa tal-popolazzjoni, kemm tal-madwar kif ukoll tal-pajjiż. Dan l-iżvilupp mingħajr dubju jkollu kemm impatti mill-aspett fiżiku kif ukoll minn dak psikoloġiku, rekreattiv, xjentiku, edukattiv. Ir-rapport iqis biss l-aspett kummeċjali li fir-rapport ma jgħid xejn kontrih.
  2.  L-impatt tat-traffiku kemm fuq ir-residenti tal-post kif ukoll fuq l-inħawi tal-madwar lanqas mhu ta’ importanza milli jidher; ma jissemma xejn.
  3. Il-parti tar-rapport dwar l-ekosistema insejjaħlu miskin. Possibbli li fiż-żona msemmija fir-rapport ma tezizti l-ebda fawna xejn: molluski, rettili, insetti, u invertebratri oħra, kif ukoll għasafar, mammiferi, xejn. Minkejja li wħud minn dawn huma msemmija fid-direttivi tal-ambjent tal-Ewropa. Għal MEPA dawn ma jidhrux li huma ta’ xi importanza nazzjonali.
  4. Fir-rapport hemm referenza għall-kaċċa u l-nsib, u nqis il-kumment fuq dawn hu magħmul b’mod dispreġġattiv (para. 4.7). Hawn jingħad li minħabba l-kaċċa u l-insib il-post iddegrada aktar. Mingħajr ma nidhol fil-mertu ta’ dan il-kumment, jekk xejn dan juri li l-post huwa importanti għall-avifawna: għasafaar kemm residenti, tal-passa kemm fir-rebbiegħa kif ukoll fil-ħarifa, kif ukoll dawk li jqattgħu x-xitwa fil-post li juri kemm-il post huwa sinjur ekoloġikament.
  5. Imma fir-rapport tal-MEPA dan mhux importanti, ħlief id-degrazzjoni li għamlu l-kaċċaturi u n-nassab li qed tintuża biex tiġġustifika li l-post ma għandux valur ekoloġiku u hekk jista’ jinbena.
  6. In-nuqqas ta’ professjonalità tar-rapport. l-aktar fil-parti tal-biodiviersità, toħrog mill-fatt li l-ħaxixa Ngliża, tant invażiva li tikber anki wara tlett xhur fuq is-swar restawrati, tingħad li tikber biss iż-Żonqor u mkien f’Fort San Leonard. Dan inqisu li ntqal biex jiġġustifika li ż-Żonqor ma jimpurtax jekk jiġi żviluppat.
  7. In-nuqqas tal-għarfien tal-importanza tal-MEPA dwar il-biodiversità tal-post toħroġ minn Tabella 1, Stampa 2, f’paġna 6, fejn din turi l-klassifikazzjoni tal-għatja tal-art. Din ġiet inkluża biex turi l-faqar tal-post. Imma din turi biċ-ċar l-importaza tal-biodiversità tal-post, naturalemnt jekk wieħed ikun jaf jinterpreta. U dan minkejja li fir-rapport jingħad li dan il-post huwa mmirat għall-ħarsien minħabba raġunijiet ekoloġiċi (para 4.9). U ma ssemmew l-ebda speċi li jinstabu f’dan il-post li jagħmluh ta’ importanza ekoloġika. Ma naħsebx li kien jaqbel.
  8. Il-MEPA semmi ukoll xi passaġġi fiż-Żonqor li huma mimlija skart u materjal. Is-soluzzjoni ta’ dan huwa li dan il-post jiġi restawrat u mhux jintuża biex jiġġustifika li dan il-post għandu jiġi żviluppat. Anżi jekk dan jitħalla waħdu jirrestawra ruhu waħdu mingħajr ħtieġa ta’ ebda għajnuna mill-MEPA, jew minn xi żvilupp!
  9.  Jiddispjaċini ngħid li dan ir-rapport huwa miktub tant dilettantesk li jiżvija kemm il-Gvern, kif ukoll lil dawk li għandhom għal qalhom l-interess nazzjonali, dak ekoloġiku, u dak soċjali, kif ukoll dak kummerċjali. Inħoss li aktar qiegħed magħmul biex iġib il-boċċa ħdejn il-likk, kif wara kollox jixhed il-para 1.3.
  10. Fl-aħħarnett nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-MEPA, għall-Programm Eelettorali tal-Gvern fuq l-Ambjent, Taqsima 9, paġna 93, fejn fost oħrajn jgħid:

Il-mira tagħna (tal-Gvern) hija cara: irridu nkunu ma’ ta’ quddiem nett għax hekk jixirqilna. Irridu nħallu wirt san lil ta’ warajna biex huma jkunu ahjar minna.

U jkompli f’paġna 100: “Nimplimentaw strategija cara  bbazata fuq best practices Ewropej li tpoggi l-ambjent fil-qalba tad-decizjonijiet, filwaqt li nimmiraw biex it-tkabbir ekonomiku jaghti kunsiderazzjoni xierqa lill-izvilupp sostenibbli u ambjentali.”

Wieħed hawn jistaqsi kif jista’ jintlaħaq dan il-għan mingħajr ma jkun hemm il-kontribut tad-Direttorat tal-Ambjent li, skont l-uffiċjal tal-MEPA, kif qal waqt il-laqgħa, kien hu li ma riedx jikkonsultah, għax ikkonsulta dawk li kienu jgawdu l-fiduċja tiegħu, u li xtaq li ma jsemmihomx!  U forsi għalhekk li d-Direttorat tal-Ħarsien tal-Ambjent għadu fil-limbo, u issa nafu uffiċjalment li dan mhux biss ma jistax jitkellem, imma lanqas biss jiġi kkonsultat.

Dan ir-rapport imur kontra din il-wegħda tal-Gvern.  Tant huwa fqir u dilettantesk li ma jagħmel l-ebda ġieh la lil minn kitbu, u lanqas lil ebda Awtorità li hija fdata biex tħares l-interessi soċjali u ambjentali ta’ dan il-pajjiż. Għalkemm illum mill-MEPA jiddispjaċini ngħid li wieħed jistenna kollox

aebaldacchino@gmail.com

 

 


It-tagħlim tar-reliġjonijiet u l-ambjent – 9

March 16, 2015

NewsBook

it-Tnejn, 16 ta’ Marzu, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet u l-ambjent – 9

Alfred E. Baldacchino

Matul din in-nisġa ta’ ħsibijiet dwar it-tagħlim tar-reliġjonijiet u l-ambjent, rajna x’qalu, jew x’qed jgħidu, mexxejja spiritwali fuq l-ambjent. Mexxejja mhux biss ta’ reliġjonijiet li jemmnu f’Alla wieħed biss, bħal dik Kattolika, Musulmana u Ġudaista, imma anki minn mexxejja spiritwali ta’ komunitajiet u nies indiġeni. Kif rajna t-tagħlim ta’ dawn jaqbel wieħed mal-ieħor, għalkemm mitkellem b’mod mhux l-istess. Kollha jgħallmu r-responsabbiltà li l-bniedem għandu lejn l-ambjent li qiegħed iwieżnu.

15---little_boy_quote

Huwa xieraq u sewwa li nagħlaq din is-sensiela bit-tagħlim tal-mexxej spiritwali tar-reliġjon tagħna, għalanqas tiegħi: il-Q.T. il-Papa Franġisku. Forsi l-kliem u t-tagħlim tiegħu jagħmel aktar sens u għandu aktar saħħa meta wieħed iqis li dan il-Papa ħa l-isem ta’ San Franġisk: il-qaddis patrun tan-natura, jew tal-ambjent, jew kif ngħidilha llum, il-biodiversità.

Diġa rajna xi tagħlim u kliem ta’ dan il-Papa li għamel impatt kbir fuq it-tagħlim tar-reliġjon Kattolika dwar l-ambjent. It-tħassib tal-Papa Franġisku fil-qasam ta’ ġustizzja ekonomika u d-dinjità tal-bniedem, huwa l-istess bħal dawk tal-papiet ta’ qablu: Benedittu, Ġwann Pawlu II, Piju XI u Ljun XII.

B’dinjità, it-tagħlim kattoliku soċjali, jfisser li kull persuna għandha valur, u dan jitlob rispett kbir u għalhekk kull persuna għandha tkun ħielsa minn kull skjavitu, manipulazjoni u esplojtazzjoni. Din id-dinjità l-Papa Franġisku jaraha li tinsab mhedda l-ħin kollu f’din id-dinja. Imma l-messaġġ ta’ Papa Franġisku huwa aktar b’saħħtu minn hekk.

Jgħid b’konvinzjoni li s-soliderjatà (għaqda li torbot lis-soċjetà flimkien bħala ħaġa waħda) mal-umanità hija meħtieġa u marbuta mad-dinjità tal-bniedem. Għalhekk id-dinjità u s-solidarjetà jimxu id f’id. Id-dinjità tal-bniedem mhux biss il-ħarsien tal-individwi, imma hija wegħda li wieħed jagħmel ħiltu biex iħares il-ġid komuni ta’ kulħadd. Dan jispjegah fit-tagħlim tiegħu dwar il-ferħ tal-vanġelu (Evangelii Gaudium) fejn iħeġġeġ u jagħmel kuraġġ lill-Knisja u lid-dinja biex tibda paġna ġdida fit-tixrid ta’ tagħrif dwar it-twemmin u r-responsabbiltajiet tal-fidi Kattolika.

B’ħarsa ’l barra mill-Knisja, il-Papa Franġisku jċanfar is-sistema ekonomika tal-lum bħala waħda “inġusta mill-għeruq”, u hija msejsa fuq it-tiranija tas-suq, fejn l-ispekulazzjoni finanzjarja, il-korruzzjoni wiesgħa, u l-ħarbien mit-taxxa, jsaltnu bla kontrol.

Jgħid li “il-bniedem għandu jkun fiċ-ċentru ta’ kull sistema ekonomika, u kull ħaġa oħra għandha tkun biex taqdi l-bniedem”. Imma fis-sistema ekonomika tal-lum, il-flus huma fiċ-ċentru, u l-flus saru l-alla tiegħu. Il-bniedem waqa’ fid-dnub tal-idolatrija – idolatrija tal-flus. Tant, ikompli jgħid, li fl-ekonomiji kbar tad-dinja, il-bniedem ġie sagrifikat f’riġlejn l-alla tal-flus. U din il-viżjoni fejn il-flus saru l-alla tas-sistema ekonomika, toħnoq il-kobor tal-ħsibijiet għonja kollha differenti u hekk toħnoq ukoll il-kobor tad-djalogu bejn il-ġnus. Tant li l-ekonomija tgħix fuq il-qligħ mill-gwerrer illum, u naħseb li mhux diffiċli li wieħed jgħaraf dan meta jgħati ħarsa ħafifa madwar il-dinja, jew imqarr jiftaħ ġurnal wieħed.

16--sistema-ekonomika

Fi kliem iebes, qal li “dak li jgħati gost lil uħud għas-spejjeż ta’ ħaddiehor, jispiċċa biex jeqred lit-tnejn.” Kull moviment ġdid politiku, jew ekonomiku, isir korrott daqs dak ta’ qablu jekk wieħed ma jkunx fehem u tgħallem xi tfisser is-solidarjetà. Dan jispjegah fl-Evangelii Gaudium.

Din is-sistema ekonomika tant ħakmet lill-bniedem, tant il-bniedem huwa mitluf fil-ġieh li qed jgħati il dan l-alla ġdid tal-flus, li mhux biss l-ambjent huwa stuprat u abbużat, imma anki l-ħlejjaq li dan iwieżen huma mkażbra. Saħansitra, anki kif semma’ il-Papa, iż-żagħżagh huma mormija sa mit-tnissil tagħhom, u l-anzjani huma mwarrba għaliex dawn ma baqgħalhomx aktar użu. B’ċerta dieqa, wieħed ukoll jista’ jara l-għarsiet li telgħin minn żerriegħa ta’ din il-mentalità anki f’pajjiżna.

Kif spjega fl-Evangelii Gaudium, “id-dinjità ta’ kull persuna individwali u l-ġid komuni għandhom ikunu is-sodda li fuqha għandha tissawwar kull politika ekonomika”. Kull ħajja politika miftuma u mhux imsejjsa fuq responsabiltajiet soċjali, twelled inġustizzji soċjali, kif ukoll kapitaliżmu bla kontrol li jfarrak kemm il-ħajja ekonomika kif ukoll dik soċjali. Il-ħarsien tal-ġid komuni huwa l-akbar responsabbiltà tal-komunità politika. U għalhekk il-Papa jgħid li l-politika “hija vokazzjoni nobbli u waħda mill-aktar attivitajiet għolja ta’ karità, jekk u meta din tfittex il-ġid komuni”.

F’intervista li l-Papa ta lill-gazzetta Spanjola La Vanguardia qal li “d-dinja tagħna ma tistax tkompli ġġarrab aktar. Is-sistema ekonomika globali tagħna ma tistax tkompli taħdem.” U “Qed narmu ġenerazzjoni sħiħa biex nitimgħu sistema ekonomika li ma tiflahx aktar – sistema li biex tkompli tgħix trid tqajjem gwerrer, kif imperi kbar dejjem għamlu”. Iva, “l-ekonomija hija misjuqa minn kilba li dejjem trid aktar, u paradossikament, titma’ kultura mormija”.

Mhux ta’ b’xejn li dawk li ma huma xebgħana qatt minn dak li għandhom, jostru dak li jiġi għal idejhom minn għajnejn is-soċjetà li fdathom bir-responsabbiltà tal-ħarsien tal-ġid komuni. U saħansitra hemm ukoll minn jostorhom ’l bogħod minn xtutu għax iħossu aktar komdu li mhu sejjer ikun jaf bihom ħadd. Dan jivvendika dak li qal il-Papa Franġisku. Għalhekk wieħed ma jistagħġebx meta jisma’ lil xi wħud li qegħdin f’din il-keffa, jgħajjru l-Papa Marxista, kif għamlu individwi midħla ta’ sistema kapitalista fejn is-soċjetà u l-ambjent huma biss għodda biex bihom jistagħnaw huma.

Għalkemm il-Papa Franġisku qiegħed isir aktar magħruf u maħbub, u milqugħ bħala ragħaj li qed imexxi lejn is-sħubija tal-ekonomija, tas-soċjetà u tal-ambjent, mhux kulħadd huwa ferħan bih. Kif jgħid G K Chesterton, kull medda ta’ snin ikollha l-qaddis li jkun meħtieġ, mhux il-qaddis li n-nies iridu, imma qaddis li jkollhom bżonn. Dan jidher li japplika sewwa għall-Papa Franġisku.

14---Papa-Frangisku-jekk-inti-nisrani

Il-Papa ħeġġeġ għar-rispett lejn il-ħolqien kollu, meta qal li aħna: “aħna msejħa biex inħarsu u nipproteġu d-dinja fraġli li ngħixu fiha.” Alla jtih l-għomor u s-saħħa biex imexxi għall-ġid tas-soċjetà, tal-ambjent u tal-ekonomija dinjija f’armonija bejniethom, u jsib l-għajnuna kollha minn dawk ta’ rieda tajba biex jilħaq dan il-għan għall-ġid ta’ din id-dinja li tweżinna.

aebaldacchino@gmail.com

 

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7    http://wp.me/pL6Mk-Q1

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 8    http://wp.me/pL6Mk-Qa

 

 


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

February 9, 2015

NewsBook

it-Tnejn, 9 ta’ Frar, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

Alfred E. Baldacchino

Qawmien spiritwali ġdid – Il-Q.T. il-Papa Franġisku

Il-Q.T. il-Papa Franġisku mhux biss ha l-isem ta’ San Franġisk magħruf għall-imħabba u r-rispett tiegħu lejn il-biodiversità, imma qiegħed jimxu wkoll fuq il-passi tiegħu. Il-Q.T. il-Papa Franġisku għamel appell għar-rispett tal-ħolqien li “aħna llkoll aħna msejħa biex inħarsu u niproteġu d-dinja fraġli li qed ngħixu fiha”.

Fl-ewwel enċiklika tieghu Evangelii gaudium il-ferħ tal-evanġelju – il-Q.T. il-Papa Franġisku jgħid li l-isfida fil-qasam ekoloġiku hija fundamentali għall-ħajja Kristjana tal-lum. L-ekoloġija hi parti meħtieġa tal-misteri tal-fidi.

Huwa mifhum li l-Papa qatta’ xhur iħejji Enċiklika fuq il-ħolqien u r-rispett tal-ambjent u din mistennija titħabbar matul l-2015. Huwa mifhum wkoll li għandu l-għajnuna tal-superjur ġenerali tal-Ordni tal-Franġiskani Minuri, ir-Rev. Michael Anthony Perry, li għamel enfasi li kulħadd, kemm dawk li jemmnu, kif ukoll dak li ma jemmnux, għandhom jaħdmu bil-għan biex iħarsu l-ambjent.

7-Papa-Frangisku

Minħabba raġunijiet li ssemmew ukoll mill-Papiet ta’ qablu, il-Q.T. il-Papa Franġisku ċanfar is-sitema ekonomika tal-lum. Spjega li din it-tip ta’ ekonomija toqtol, għaliex din hija maħkuma mill-kunċett li minn hu l-aqwa jħawwel. Din sejhilha “inġusta mill-għeruq” u din, skont il-Q.T. il-Papa, twelled tiranija ġdida ta’ suq bla kontrol, fejn l-ispekulazzjoni finanzjarja, korruzzjoni wiesgħa u s-saltna ta’ evażjoni tat-taxxi huma fuq quddiem. Il-Q.T. il-Papa appella għar-rispett tal-ħolqien kollu li aħna “mgħajtin biex inħarsu u nipproteġu d-dinja fraġli li ngħixu fiha”.

Il-Q.T. il-Papa Franġisku kien iebes ħafna meta qal li “is-sistema ekonomika dinjija tagħna ma tiflaħx aktar. Qegħdin inwarrbu generazzjoni sħiħa biex nitimgħu sistema ekonomika li ma tistax tkompli taħdem”.

Ma għandniex xi ngħidu li dawk li l-interess tagħhom huwa msejjes fuq sistema kapitalista kif infissra mill-Q.T. il-Papa, mill-ewwel ħarġu jikkritikaw, mhux lill-ħsieb tiegħu imma lilu personali, fejn saħansitra għajruh Marxista. U kummenti b’dan ix-xebh smajnihom anki f’pajjiżna.

Bi qsim il-qalb wieħed ma jistax ma jaqbelx li din hija l-xejra li qed taħkem id-dinja llum. L-etika u l-morali saru xi ħaġa tal-passat. U mhux hekk biss imma dawk li ma għandhom l-eda ħjiel ta’ morali u etika, iħossuhom kburin bin-nuqqas ta’ dawn it-tiżjin uman. Il-kilba tal-poter u l-materjaliżmu ma għandhom l-ebda limitu. Saħansitra naraw, naqraw, u nisimgħu fuq il-mezzi tax-xandir li hemm minn bla mistħija, u bla mgħodrija, jgħoxa jħanxar irjus ta’ bnedmin oħra. U biex wieġħedjaakemmwaqa’ fil-baxx il-0bniedem, jgħid li qed dan qed jagħmlu f’isem Alla.

Pajjiżna jagħmel parti kemm mis-sistema ekoloġika, kif ukoll mill-firxa kummerċjali internazzjonali, u minħabba ċ-ċokon tagħna huwa aktar eħfef li jinġarr mal-kurrent tal-forzi internazzjonali kummerċjali, kif diġa hemm ħjiel ta’ dan.

Imma fuq it-tagħlim u l-qawmien spiritwali lokali nitkellmu f’artiklu ieħor.

aebaldacchino@gmail.com

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6

January 27, 2015

NewsBook

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6

Alfred E. Baldacchino

Qawmien spiritwali ġdid

Għalkemm il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II ħejja u beda dan il-qawmien spiritwali dwar l-ambjent, papiet oħra li ġew warjah ukoll komplew fuq il-passi tiegħu. Il-Q.T. il-Papa Benedittu XVI, fl-Enċiklika Caritas in Veritate tal-2009, u fid-diskors tiegħu f’Jum Dinji tal-Paċi tal-2010, jgħallem fuq id-dmir tal-bniedem għall-ħarsien tal-ambjent.

20 sena wara l-messaġġ tal-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II, il-Q.T. il-Papa Benedittu fl-2010 fil-messaġġ tiegħu tal-Jum Dinja tal-Paċi qalilna li “Jekk wieħed irid jikkultiva l-paci, irid iħares il-ħolqien”. Sejjaħ lill-komunità tal-bniedem biex tirrispetta l-ħolqien, kif ukoll tkellem fuq ir-rabta bejn il-bniedem u n-natura li għandha tirrifletti l-imħabba t’Alla.

 

Papa-Benedittu

Il-Q.T. il-Papa Benedittu staqsa jekk il-bniedem jistax jibqa’ sieket quddiem il-problema marbuta ma’ dak li qed jiġri bħal fil-bdil fil-klima, id-deżertifikazzjoni, it-telf u t-tkissir fl-agrikultura, it-tniggiż tax-xmajjar u l-ilma tal-pjan, it-telf tal-biodiversità, iż-żieda tal-ħsara kbira naturali, u l-qerda tas-siġar u l-imsaġar madwar id-dinja. Staqsa wkoll jekk il-bniedem jistax jibqa’ sieket meta jara kemm dak li qed jiġri u dak li jista’ jiġri fil-ġirja għall-kisba u l-ħtif tar-riżorsi naturali.

Il-mod kif il-bniedem qiegħed iħares lejn l-ambjent qed ibiddel ukoll kif jara lilu nnifsu, u bil-maqlub. Dan jitlob lill-bniedem tal-lum biex iħares bis-serjetà lejn il-mod ta’ ħajja li qed jgħix, li f’ħafna nħawi tad-dinja, qed twassal għat-twemmin li l-konsumiżmu, l-pjaċir u l-kuntentizza huma l-għan ewlieni fil-ħajja, minkejja l-konsegwenzi tal-ħsara li jġibu magħhom. Hemm bżonn, kompla l-Papa Benedittu, bi qbil mal-Papa Ġwanni Pawlu II, bidla fil-mentalità li twassal biex ikun hemm stil ta’ ħajja ġdida.

Il-Q.T. Il-Papa Benedittu wkoll wissa’ li l-kelma ‘jaħkem” kif imsemmija fil-Ġenesi (Ġenesis: 1:28) mhux xi dritt lill-bniedem biex jiddomina d-dinja, imma sejħa biex il-bniedem imexxi f’isem ta’ Alla, sejħa ta’ responsabbiltà. Dan ifisser li “meta l-bniedem jagħmel użu tar-riżorsi naturali, għandu jżomm f’moħħu kif dawn jista’ jkollhom impatt fuq il-ħolqien, u jagħti kas tal-prezz li jrid jinġarr mill-ambjent u mis-soċjetà” bħala parti essenzjali tal-nefqa sħiħ.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar qed jidher sewwa li l-qerda tal-ambjent qed tkun ta’ sfida għall-bniedem biex jifli u jbiddel l-istil tal-ħajja tiegħu, u l-mod kif qed isir il-konsum u l-produzzjoni, li ħafna drabi mhumiex sostenibbli la mill-aspett soċjali, la minn dak ambjentali u lanqas xi kultant minn dak ekonomiku. Il-bdil tal-istil tal-ħajja għall-waħda ġdida huwa ħtieġa mistennija malajr. Kif il-Q.T. il-Papa Benedittu, kompla jgħid li “dan jinvolvi decizjonijiet li jolqtu numru ta’ individwi, familji, komunitajiet, stati u, anki lill-Knisja, kif ukoll lill-missjoni tagħha.”

Hekk naraw li anki l-Knisja għandha responsabbiltà lejn il-ħolqien. Din ir-responsabbiltà trid tiġi murija fil-ħajja pubblika biex tħares id-dinja, l-ilma u l-arja li huma rigali mingħand il-Ħallieq għall-kulħadd. Dan id-dmir tal-Knisja huwa, wara kollox, biex issalva l-umanità mit-theddida li tista’ teqridha.

Fil-kitba li jmiss naraw x’qed jgħid il-Q.T. il-Papa Franġisku fuq dan is-suġġett.

aebaldacchino@gmail.com

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4

December 29, 2014

NewsBook

L-Erbgħa, 31 ta’ Diċembru, 2014

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4

Alfred E. Baldacchino

Żvilupp sostenibbli

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II fisser li l-iżvilupp sostenibbli huwa meħtieġ għad-dinjità tal-bniedem, u għalhekk hija responsabbiltà tqila li wieħed jaħkem fuq il-kreazzjoni b’dan il-mod li jkun veru qiegħed jaqdi l-ġenerazzjonijiet ta’ għada. L-użu tar-riżorsi tan-natura jridu jsiru skont prinċipji u bi ħsieb meqjus mhux biss għall-ħtieġa tal-bniedem tal-lum, imma anki għall-ġenerazzjonijiet ta’ għada. B’dan il-mod, ir-responsabbiltà tal-bniedem fl-ippjanar u l-immaniġġar tar-riżorsi, ma għandhomx ikunu mfassla la fuq żmien qasir, u lanqas fuq qliegħ personali, imma l-bniedem għandu jżomm quddiem għajnejh li l-ħolqien qiegħed hemm għall-ġid tal-umanità kollha.

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II bit-tagħlim tiegħu saħaq dwar ir-rwol u r-responsabbiltà tal-bniedem għall-ambjent. Dan jinstab fid-diskors magħruf tiegħu tal-1 ta’ Jannar tal-1990, fl-okkażżjoni tal-Jum Dinjija tal-Paċi. Il-Papa saħaq li l-pajjiżi flimkien għandhom iwettqu dak miftiehem fuq linji internazzjonali u li jagħmlu jew jgħinu b’mod eħfef il-bdil meħtieg fil-qasam soċjo-ekonomiku fis-soċjetajiet tagħhom.

Fid-diskors ewlieni tiegħu fuq dan is-suġġett, biex aktar iħeġġeg l-għaqda u l-qbil, il-Q.T. il-Papa tkellem fuq ir-rispett lejn in-natura, l-eġoiżmu kollettiv, in-nuqqas ta’ ħsieb lejn ħaddieħor, id-diżonestà, il-kriżi ekoloġika li tikxef il-faqar tal-karattru morali u l-valuri ta’ etika tal-bniedem, it-tbagħbis fl-ekosistema, il-qerda bla rażan tal-annimali u tal-pjanti, u l-esploitazzjoni bla kontroll tar-riżorsi naturali, filwaqt li saħaq il-ħtieġa ta’ progress meqjus, ekonomiku, industrijali u xjentifiku. Ma niddejjaq xejn ngħid li dawn l-impatti negattivi illum mhux biss ma humiex miġġielda, imma huma użati fuq livell politiku biex wieħed isaħħaħ il-ħakma tal-poter tiegħu.

7.-Gwanni-Pawlu-II---stil-ta'-ħajja

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II għafas fuq il-fatt illi l-paċi fid-dinja hija mhedda mhux biss bil-ġirja għall-armi qerrieda, bil-ġlied reġjonali, bl-inġustizzi li ma jaqtgħu xejn bejn il-ġnus u n-nazzjonijiet, imma anki bin-nuqqas ta’ rispett lejn in-natura, bil-ħtif u s-serq tar-riżorsi naturali, u bit-telfin dejjem jiżdied tal-kwalità tal-ħajja. Dan l-istil ta’ ħajja jostor sens ta’ dgħufija u joħloq dubji fuq il-kapaċità tal-individwu, u “huwa l-ġuf ta’ eġoiżmu kollettiv, nuqqas ta’ stima għal oħrajn u diżonestà”.

Barra minhekk, numru ta’ forzi li jħajjru u jwasslu għall-kriżi ekoloġika, jikxfu l-karattru morali. Illum nafu, bi prezz qares, illi “ma nistgħux imbagħbsu parti mill-ekosistema mingħajr ma ngħatu każ kemm tal-impatti negattivi ta’ dan it-tbagħbis f’oqsma oħra, kif ukoll anki fuq is-saħħa u s-sliem tal-ġenerazzjonijiet ta’ għada.”

Ħarsa ħafifa madwar id-dinja turina r-riżultat ta’ din il-mentalità fejn wieħed iħossu kburi li jiftaħar fuq in-nuqqas ta’ moralità. Teħid ta’ ħajja għall-gost, qtil fil-ġuf, u anki ta’ dawk li jitqiesu bħala li huma piż żejjed għas-soċjetà, ix-xewqa tat-tneħħija tal-ħajja mgħejjuna mil-liġi. Insomma għall-materjaliżmu ma hemm xejn ħażin u xi jwaqqfu. Ma jkux wisq ’l bogħod mill-verità meta wieħed jgħid li l-ħażin sar tajjeb u t-tajjeb sar xkiel li jwaqqaf il-progress u għalhekk għandu jitwarrab. Il-ħajja saret għodda li tintuża biex wieħed jaħtaf u jisker fir-rgħiba.

Fl-artiklu li jmiss inkomplu nibnu fuq l-ewwel, it-tieni, it-tielet, u dan l-artiklu, u naraw xi jgħidu r-reliġjużi fuq din il-problema morali.

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3     http://wp.me/pL6Mk-Of

aebaldacchino@gmail.com


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3

December 12, 2014

NewsBook

Il-Ġimgħa, 12 ta’ Diċembru, 2014

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3

Alfred E. Baldacchino

Ir-responsabbiltà kbira

Minn dak miktub sa issa, fl-ewwel u fit-tieni  parti, naħseb li mhux diffiċli li wieħed jara d-differenza ta’ dan it-tagħlim minn dak li konna mgħallma fl-imgħoddi. U naħseb li jkun hemm uħud li jaqblu miegħi meta ngħid li t-tagħlim tal-imgħoddi wassal biex inbnew imperi, intilfu ħafna ħajjiet, u tħarbtu u nħlew riżorsi naturali li kollha biegħdu lil dawk li wettquhom minn Alla li ħalaqhom.

Wieħed illum jista’ ukoll jifhem u jara t-tagħlim ta’ numru ta’ mexxejja tal-Knisja Kattolika fuq din ir-responsabbiltà kbira li l-bniedem għandu.

Skont il-Ġenesi, l-ewwel ktieb tal-Bibbja, il-bniedem huwa l-kreatura l-aktar għolja, il-kreattura li “Alla ħalaq fuq xbihetu” (Ġenesis 1:27). In-natura, li llum ngħidulha l-biodiversità, tpoġġiet taħt il-ħakma tiegħu. Il-bniedem huwa kkmandat biex “jimla’ d-dinja u jrażżanha, u jaħkem fuq l-annimali”. Il-bniedem mhux biss huwa l-mexxej, u dak li jħares l-ekosistema, imma wieħed li huwa fdat bil-ħarsien ta’ propjetà li mhux tiegħu. Ir-rwol tiegħu huwa li jieħu ħsieb dak li jkun fdat lilu u jerġa jgħaddih lura mingħajr mittiefes lis-Sid.

Ġie spjegat ukoll li din id-dinja mhux tagħna. “id-dinja hija ta’ Alla” (Salm 24:1). Din ġiet mgħoddija lilna biss bil-wegħda li aħna ma nħarbtuhiex. Din ir-responsabbiltà għall-ħajja hija wkoll imsejsa fuq it-tagħlim ta’ reliġjonijiet ewlenin tad-dinja u l-mexxejja tagħhom.

Meta l-Q.T. il-Papa Ġwanni Pawlu II f’Nairobi indirizza lill-Programm Ambjentali tal-Ġnus Magħquda (United Nations Environment Programme), silet kliem mill-Ġenesi biex juri t-triq u jmexxi lill-fidili fir-responsabbiltà tagħhom lejn il-ħolqien li ħalaq Alla. Il-Q.T. il-Papa tkellem dwar id-dmir tal-knisja lejn il-ħarsien u t-titjib tal-ambjent tagħna, li huma marbutin mal-kmand ta’ Alla. Alla ħalaq kollox u fdahom fil-ħarsien tal-bniedem, li anki hu kien maħluq fix-xbiha tiegħu, kif insibu fl-ewwel paġni tal-Bibbja (Ġenesis 1:27).

Papa-GP-II---ftehimMingħajr dubju, wieħed jista’ jgħid li l-Q.T. il-Papa Ġwanni Pawlu II, fid-diskorsi tiegħu, qiegħed il-ġebla tax-xewka ta’ tfassil nazzjonali għall-iżvilupp sostenibbli. Dan il-ħsieb huwa msawwar f’Agenda 21: plan ta’ azzjoni wiesgħa li għandu jkun il-bażi f’firxa dinjija, nazzjonali u anki lokali minn organizzazzjonijet tal-Ġnus Magħquda, gvernijiet u entitajiet ewlenin, f’kull qasam fejn hemm l-impatt tal-bniedem fuq il-biodiversità.

Żvilupp sostenibbli jfisser li l-mod kif il-ġenerazzjonijet tal-lum jużaw ir-riżorsi naturali, ma jċaħħdux lill-ġenerazzjonijiet ta’ għada, li silfuna din id-dinja, li jużawha bl-istess mod.

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II fisser li l-iżvilupp sostenibbli huwa meħtieġ għad-dinjità tal-bniedem, u għalhekk responsabbiltà serja li wieħed jaħkem fuq il-kreazzjoni b’dan il-mod li jkun veru qiegħed jaqdi l-ġenerazzjonijiet ta’ għada. L-esplojtazzjoni tar-rikkezzi tan-natura jridu jsiru skont prinċipji u bi ħsieb meqjus mhux biss għall-ħtieġa tal-bniedem tal-lum, imma anki għall-ġenerazjzonijiet ta’ għada. B’dan il-mod, ir-responsabbiltà tal-bniedem fl-ippjanar u l-immaniġġar tar-riżorsi, ma għandhomx ikunu mfassla la fuq żmien qasir, u lanqas fuq qliegħ personali, imma għandhom iżommu quddiem għajnejhom li l-ħolqien qiegħed hemm għall-ġid tal-umanità kollha.

Imma tagħlim fuq l-iżvilupp sostenibbli minn mexxejja reliġjużi nitkellmu fuqu darb’oħra.

Ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2

December 1, 2014

NewsBook

It-Tnejn, 1 ta’ Diċembru, 2014

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2
Alfred E. Baldacchino

Bilanċ delikat

Fl-ewwel artiklu tajna ħarsa ħafifa dwar tagħlim reliġjuż dwar l-ambjent. Din id-darba sejrin inkomplu naraw aktar tagħlim f’dan il-qasam.

Fil-ktieb tal-Lhud, it-Talmud, naqraw li meta Alla l-Imbierek ħalaq l-ewwel bniedem, ġibdu lejh u wissieh: “Ara x-xogħlijiet tiegħi, ara s-sbuħija tagħhom, il-perfezzjoni tagħhom; dak kollu li ħlaqt, ħlaqtu għalik. Ħu ħsiebu biex ma tgħarrqux jew biex ma teqridx ix-xogħol tiegħi, għaliex mhu sejjer ikun ħadd biex isewwieh warajk.”

talmud

Il-Kuran, il-ktieb imqaddes tal-Musulmani, jgħallem: “Dak kollu li hemm fis-smewwiet u fl-art huwa kollu tiegħu. Kollox jobdi r-rieda tiegħu. Huwa hu li jgħati l-ħajja lill-kreazzjoni” (30:25).

Il-kreazzjoni hija mfassla biex taħdem bħala ħaġa waħda, bilanċ delikat ekoloġiku. “Tbagħbasx dan il-bilanċ, iżen bil-ġustizzja, u tindaħalx fil-bilanċ. Huwa Hu li poġġiek mexxej tad-dinja” (6:165).

koran

It-Testment il-Qadim jgħallem li l-art hija ta’ Alla. Il-bniedem huwa “barrani u mistieden”. L-art, imbagħad, ma għandiex tinbiegħ għal dejjem, għax l-art hija tiegħi, u intom qiskom barranin jew qegħdin miegħi (Leviticus 25:23).

“Tal-Mulej hi l-art u kull ma fiha, id-dinja u kull ma jgħix fiha” (Salm 24 (23):1). Il-bniedem għandu “jmexxi d-dinja bi qdusija u b’ġustizzja” (Għerf 9:3). “U l-Mulej Alla ħa lill-bniedem u qiegħdu fil-ġnien tal-Għeden biex jaħdmu u jħarsu (Ġenesi 2:15).

Id-Dalai Lama, fid-dawl tat-tagħlim Buddista, jgħallem: “Għandna dinja waħda biss, u kull ħsara li nagħmlulha, jaqa’ fuqna”.

dalailama-1

A. Thiradhammo, mill-monasteru Buddista ta’ Dhammapala, filwaqt li jagħmel referenza għall-bilanċ delikat ekoloġiku jfiehem: “il-fehma żbaljata ta’ suġġetti u oġġetti separati u indipendenti minn xulxin hija riżultat ta’ injuranza egoista”.

F. Khalid, id-direttur fundatur tal-Fondazzjoni Musulmana għall-Ekoloġija u Xjenzi Ambjentali, jiddikjara bis-saħħa: “id-dominanza fuq il-kreazzjoni hija biss ta’ dak li ħalaqha u ma hemm l-enda ħjiel li Hu għadda din ir-responsabbiltà lil xi waħda mill-kreatturi tiegħu, intelliġenti kemm hi intelliġenti.”

The Tablet, gazzetta Kristjana Brittanika (tal-4 ta’ Ottubru 1986), meta titkellem fuq ir-reliġjon Kristjana, tgħid li ħafna li jħaddnu l-fidi Kristjana għandhom ħafna xi jwieġbu għall-għemilhom. Filwaqt li tikkwota lil Max Nicholson, awtorità magħrufa fl-ekoloġija, tgħid li hija traġedja li l-aktar reliġjon b’saħħitha fid-dinja kellha tkun “waħda minn dawk il-ftit li ppridkat id-dritt mingħajr tarf tal-bniedem li jiddomina n-natura”. Kif għidna qabel, bil-għajnuna ta’ Alla dan sar tagħlim tal-imgħoddi.

chief seattle54

Fl-Awstralja, l-ispiritwalità tal-Aboriġini tgħallem li “l-art hija ommna” u “l-art mhux tal-bniedem, imma l-bniedem huwa tal-art”. Wieħed mill-Indiani tal-Amerika ta’ Fuq, Cheaf Seattle, jispjega: “Dan nafuh: id-dinja mhux tal-bniedem; imma l-bniedem huwa tad-dinja. Dan nafuh: kull ħaġa hija marbuta ma’ oħra bħad-demm li jgħaqqad il-familja. Kull ħaġa hija marbuta ma’ oħra. Dak li jiġri lid-dinja, jiġri lill-ulied id-dinja. Il-bniedem ma niseġx in-nisġa tal-ħajja, imma huwa biss ħajta minn din in-nisġa. Il-ħsara li jagħmel lil din in-nisġa, jagħmilha lilu nnifsu.”

Minn dan naraw ir-responsabbiltà kbira li għandu l-bniedem bħala l-aktar ħolqien intelliġenti u għalhekk bħala mexxej ta’ din is-sitema ekoloġika lil huwa għandu d-dmir li jħares.

Fl-artiklu li jmiss nitkellmu fuq din ir-responsabbiltà kbira li għandu l-bniedem lejn il-ħolqien.

Ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

 

 

 

aebaldacchino@gmail.com

 


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1

November 24, 2014

NewsBook

It-Tnejn, 24 ta’ Novembru 2014

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1

Alfred E. Baldacchino

Daħla

Fl-isem tal-Missier, il-bniedem wettaq numru ta’ oxxenitajiet, kemm fil-qasam politiku, f’dak reliġjuż, kif ukoll fil-qasam tal-biodiversità, minkejja li din hija sistema ekoloġika li twieżnu. Dawn imorru kontra t-tagħlim tar-reliġjonijiet qodma daqs il-bniedem innifsu, li kollha jgħallmu li l-bniedem ma jistax jgħix mingħajr ma jkun imwieżen minn din l-ekosistema.

F’dawn l-artikli sejrin nagħtu ħarsa lejn x’jgħidu l-kitbiet ta’ reliġjonijiet ewlenin – l-aktar dawk li jemmnu f’Alla wieħed – kif ukoll xi tagħlim li jagħtu l-mexxejja jew studjużi ta’ dawn ir-reliġjonijiet. Dan biex wieħed ikun jaf aħjar li l-ħsieb wara t-tagħlim ta’ dawn ir-reliġjonijiet jaqblu sewwa ma’ xulxin u li l-għan ewlieni tagħhom huwa biex il-bniedem ikun jista’ jgħix f’armonija mal-ħolqien, kemm biex juri l-kobor u r-responsabbiltà tiegħu li ngħatatlu biex imexxi, kemm biex ikun jista’ jgħaddi din id-dinja bla mittiefsa lill-dawk li silfuhielu, kif ukoll biex jitbiegħed milli jeqred lilu n-nifsu, kif ukoll biex jimxi id f’id mal-Ħallieq u jgawdi u japprezza dan il-ġnien li tpoġġa fih.

Minħabba l-mod kif l-istorja tal-kreazzjoni miktuba fil-Ġenesi ġiet mgħallma b’mod xejn xjentifiku, huma ħafna dawk il-Kristjani li jaħsbu li l-bniedem huwa għola mill-annimali l-oħra kollha u anki minn natura. Mhux talli hekk, talli jaħsbu wkoll li l-bniedem ma għandu x’jaqsam xejn ma’ din is-sistema tal-ħolqien li twieżen kull ħajja fuq din id-dinja waħda tagħna.

Iżda, ir-reliġjonijiet kollha jgħallmu li l-bniedem għandu r-responsabbiltà biex jindokrra in-natura. Il-Kristjani għandhom obbligu biex iħarsu n-natura, bħala amministraturi tal-Ħallieq: “dak li jiġri lill-ulied il-bniedem u l-bhejjem, huwa l-istess, bħal kif wieħed imut hekk ukoll jiġri lill-ieħor… il-bniedem ma għandu l-ebda vantaġġ fuq il-bhejjem…” (Ecclesiasticus 3:19). Imma t-tagħlim differenti li ngħata matul is-snin kważi dejjem kien biex jaqdi l-bniedem fil-ġirja ta’ rgħiba tiegħu għall-materjaliżmu, aktar milli biex iwassluh eqreb lejn l-Alla li ħalqu.

Jekk wieħed iqalleb u jifli l-kitba tal-kotba reliġjużi – l-aktar ta’ dawk li jemmnu f’Alla wieħed – kemm jekk dawn huma Kristjani, Iżlamiċi, Ġudaisti, Buddisti, jew Hinduisti, wieħed isib li dawn il-kitbiet jgħallmu l-istess dwar l-ambjent (illum insejħulu biodiversità).

Ngħidu aħna, jekk naqraw il-Bibbja, insibu li wara li Alla ħalaq il-bniedem, ra li dak li għamel kien kollu tajjeb ħafna. U qal Alla: ̋Ħa nagħmlu l-bniedem fuq is-sura u x-xbieha tagħna, u jaħkmu fuq il-ħut tal-baħar u fuq it-tajr tal-ajru, fuq il-bhejjem tad-dar u fuq il-bhejjem selvaġġi, u fuq il-ħlejjaq li jitkaxkru fuq l-art” (Ġenesi 1:26).

U Alla poġġa lill-bniedem fil-Ġenna tal-Art u qallu, biex jindukraha u jħarisha. U berikhom Alla u qalilhom: ̋Nisslu u oktru, u imlew l-art, u aħkmuha; u saltnu fuq il-ħut tal-baħar u t-tajr tal-ajru u l-ħlejjaq kollha li jitkaxkru fuq l-art (Ġenesi 1:28).

genesi-1-28

Id-dinja tal-punent, li għandha l-għeruq tagħha msejjsa fuq it-twemmin Kristjan, mhux biss interpretat ‘aħkmuha’ u ‘saltnu’ ad litteram, imma wettqet dan, u għadha twettaq dan ad nauseam.

Niftakarni naqra u nisma’ tagħlim li l-bniedem huwa ewlieni u mhux parti mill-ekosistema li Alla ħalaq, għax din ħalaqha biex taqdi l-bniedem biex jużaha kif jixtieq!

Imma bil-għajnuna t’Alla, wara qawmien spitirtwali, dan it-tagħlim ġie mwarrab, għalkemm għad hawn minn għadu jemmen hekk. Il-Bibbja u kitbiet oħra sagri kollha jgħinuna biex nifhmu sewwa t-tagħlim tagħhom dwar l-ambjent, kif sejrin naraw minn dawn it-titwiliet meħudin minn reliġjonijiet differenti.

Fl-artiklu li jmiss nagħtu ħarsa lejn il-bilanċ delikat u xi jgħidu r-reliġjonijiet fuq dan.

aebaldacchino@gmail.com


PREMJU GĦALL-IMMANNIĠĠAR XEJN PROFESSJONALI TAL-AMBJENT

September 15, 2014

NewsBook

It-Tnejn, 15 ta’ Settembru, 2014

PREMJU GĦALL-IMMANNIĠĠAR XEJN PROFESSJONALI TAL-AMBJENT

Alfred E. Baldacchino

Sa minn mindu nkunu żgħar nistudjaw, naħdmu u nistinkaw. Ikun ta’ sodisfazzjon kbir meta niksbu xi premju jew ċertifikat. Dan ngħożżuh, nuruh lill-ħaddieħor, u ndendluh ma’ xi ħajt fejn jidher u jista’ jarah kulħadd. Inkunu ferm kburin meta x-xogħol tagħna jkollu għarfien minn ħaddieħor. Minbarra li dan jagħtina sodisfazzjon, jgħinna biex dak li nkunu tgħallimna nkunu nistgħu nħaddmuh għal ġid tas-soċjetà.

Sa mill-iċken livell tal-iskola jixgħelu l-għajnejn meta l-għalliema jagħtu xi stilla għax-xogħol mirqum. U dan is-sodisfazzjoni jibqa’ tiela’ magħna fil-ħajja. Mhux biss ikun ta’ sodisfazzjon kbir għal dawk li jiksbuh, imma wkoll juri r-risponsabbiltà li għandna lejn is-socjetà, li tkun ukoll tat sehemha u l-għajnuna tagħha biex dak li jkun jasal biex ikun jista’ jakkwista dawn il-premjiiet u ċertifikati.

Imma b’dieqa kbira wieħed jara kif illum uħud ma għandhom l-ebda sodisfazzjon b’dawn il-premijiet jew ċertifikati u l-għarfien tax-xogħol tagħhom mis-soċjetà. Is-sodisfazzjoni personali jegħleb u jxejjen kull ħsieb soċjali. Ir-rgħiba tal-materjaliżmu li llum ħakmet il-ħajja ta’ kull jum f’kull qasam soċjali, twassal biex hemm minn juża’ it-tagħlim u l-esperjenzi tiegħu biex jaħtaf għalih mingħajr ebda ħsieb ta’ kif dan sejjer jgħin jew ixekkel lis-soċjetà. Mhux talli hekk, talli s-soċjetà tħallas hi parti mill-ispejjeż ta’ meta wħud jaħtfu għalihom biss.

Illum naraw li wħud jaslu wkoll biex jgħidu li l-kuxjenza hija xi ħaġa ta’ żmien il-bużnanna. Il-morali, il-professjonalità, it-teknika, mhumiex xejn ta’ xkiel għal min ikun irid jaħtaf għalih, u jimmina s-soċjetà u l-ambjent. Anzi… Meta naraw ix-xogħol ta’ Mikelangelo, seher li għamel  bit-tinqix tal-għodda li uża, mill-ewwel nifhmu li dan mhux biss kien ta’ sodifazzjon kbir għalih, imma anki għas-soċjetà kollha, tant li x-xogħol tiegħu huwa meqjus bħala wirt artistiku internazzjonali. Ma għandniex xi ngħidu dan ma jfisserx li ma kienx hemm ukoll is-sodisfazzjon finanzjarju, imma mhux talli s-soċjetà ma ħallset xejn, imma hi ukoll gawdiet minn dan ix-xogħol. Jekk mill-banda l-oħra naraw kif l-għodod li bihom Mikelangelo naqqax l-opri tiegħu setgħu jintużaw, kif ġieli ntużaw, biex dawn neħħew il-ħajja ta’ ħaddieħor, allura nifhmu mill-ewwel li minn użahom b’dan il-mod għamel dan għas-sodisfazzjon tiegħu biss, u s-soċjetà sofriet u ħallset.

Min iwettaq dan l-għemil eġoistiku ma tantx iħossu komdu. Dan mhux biss ma jkunx iridu xi premju jew ċertifikat għal xogħlu, imma lanqas ikun irid jissemma, anzi jagħmlu minn kollox biex jinħeba bil-mezzi kollha possibbli. Saħansitra hemm min jgħatti wiċċu biex ma jidhirx u biex is-soċjetà ma tarahx u ma tagħrfux. Iħoss li l-għemil tiegħu mhux xi wieħed li jista’ jiftaħar bih, jemmen jew ma jemminx fil-kuxjenza jew fil-morali.

trophy-2014

Għall-għar kontribut lejn is-soċjetà u l-ambjent Malti.

Għalhekk għidt li tkun ta’ għajnuna kemm għas-soċjetà kif ukoll għall-ambjent li kieku jkun hemm premju li jingħata kull sena lil dik il-persuna, jew entità soċjali, kemm kummerċjali, politika, jew reliġjuża, li bl-għemil, deċiżżjonijiet jew għajnuna tagħha, is-soċjetà kif ukoll l-ambjent ikollhom iħallsu prezz qares meta dan l-għemil jiġi mwettaq u fejn is-soċjetà ma kellha l-ebda sehem f’din id-deċiżjoni. Jew is-soċjetà wriet it-tħassib u l-fehmiet tagħha u jew ma instemgħetx jew ġiet imwarba.

Minkejja li pajjiżna huwa żgħir huwa mżejjen u mogħni b’ambjenti ewlenin li wħud ma jinstabu mkien aktar fid-dinja. U s-soċjetà Maltija hija mfisqija u mkabbra u għandha rabta ma’ dan l-ambjent tagħna lkoll. Għandha wkoll karatteristiċi ewlenin. B’dieqa ta’ qalb wieħed jista’ jara kif għal dawn l-aħħar snin, dawn il-karatteristiċi Maltin bil-mod il-mod qed jitherrew, jitnaqqru, jitkissru u jitfarku. Mhux talli s-soċjetà jew l-ambjent mhux qed jistagħnew, imma saħansitra qed ikollhom iħallsu huma biex ħaddieħor ikun jista’ jistagħna hu.

Il-ġenerazzjonijiet ta’ għada li silfuna dawn il-gżejjer biex neħdulhom ħsiebhom għad ikun jridu jagħfu x’wassal biex huma sabu dan il-wirt mhux f’qagħda tajba daqs kemm kien meta għaddewh lilna. Naħseb li jkunu jridu jagħfu minn kien dak jew dik l-entità li waslet għal dan l-immanniġġar xejn professjonli. Dan il-premju fl-immanniġġar xejn professjonali jagħti ħjiel ta’ minn kellu din ir-responsabbiltà u ma ħaseb xejn fihom. Din hija l-ewwel sena li qed nissuġġerixxi dan il-premju. Inti għandek xi suġġerimenti?

alfredbaldacchino.wordpress.com

aebaldacchino@gmail.com

 

 

 

 

 


TKOMPLI L-QERDA FIL-ĠNIEN HOWARD… imma għaliex?

June 9, 2014

NewsBook

It-Tnejn, 9 ta’ Ġunju, 2014

TKOMPLI L­-QERDA FIL-ĠNIEN HOWARD… imma għaliex?

Alfred E. Baldachino

Kull darba li nitla’ nittawwal il-Ġnien Howard, dejjem niltaqa’ ma xi impatt negattiv ġdid. Xi kultant inħoss li f’dan il-pajjiż hawn xi direttiva jew xi politika uffiċjali biex l-ambjent naturali jew il-biodiversità ta’ pajjiżna tinqered, u minn jeqridha jitħallas minn flus pubbliċi.

Fit-2 ta’ Marzu 2014, tpoġġa ritratt fuq sit Rabti li wera ammont ta’ żrar li tferrex taħt is-siġar taż-żnuber fil-Ġnien Howard, ir-Rabat. Wara li tliet Rabtin marru l-uffiċċju tal-Prim Ministru, il-MEPA waqqfet dan ix-xogħol. Il-Kunsill Lokali (tal-Imdina) ġie ordnat li fi żmien xahar ineħħi dan iż-żrar li sar mingħajr permess. Il-K.L. Mdina appella minn din id-deċiżjoni. Issa għaddew tliet xhur u kollox għadu kif kien. Dan wassal biex inbdiet talba biex dan jitneħħa: http://www.thepetitionsite.com/takeaction/665/188/518/?taf_id=11173325&cid=fb_na

Il-MEPA għadha qed tistudju, taħsibha, tixtarr, twieżen din il-problema u għadha ma ħadet l-ebda passi. Nafu li l-MEPA tħalli deċiżjonijiet bħal dawn minn ġurnata għal oħra sakemm forsi ssib kif taħsel idejha u ma tieħu l-ebda deċiżjoni, bħalma ġara fil-­każ taċ-ċimiterju f’Wied il-Qasab fin-Nadur Għawdex. Wieħed ma jistax ma jgħidx li l-MEPA ssibha bi tqila biex turi  interess fil-ħarsien tal-ambjent, qasam fejn falliet bil-kbir, saħansitra anki fi kwistjonijiet żgħar.

Il-kisi ta' parti mill-Ġnien Howard biż-żrar

Il-kisi ta’ parti mill-Ġnien Howard biż-żrar

Fl-aħħar mawra tiegħi r-Rabat, bħas-soltu mxejt matul il-ġnien; bdejt mill-ġnien tas-Salib, dak iż-żgħir, u pass pass wasalt sa fuq it-Tomba, li għal dawk li ma humiex midħla tal-Ġnien Rabti, hija l-aktar parti ’l ġewwa li tħares lejn l-Imtarfa, fuq l-istazzjon tal-ferrovija l-antik.

Fil-ġnien is-siġar tal-palm, dawk tal-kanizzati u dawk tat-tamal, kollha kienu meqruda mill-bumunqar aħmar tal-palm. Baqa’ biss il-fdal taz-zokk tagħhom: momument għal dik il-politika li minkejja li kellha l-parir biex ma jiġux impurtati siġar mill-Eġittu u minn Sqallija, xorta tat il-barka biex dawn jidħlu Malta. Baqa’ waħda biss, fil-kantuniera tat-Tomba tħares lejn il-Domus Romana u konvint li meta nerġa nitla’ r-Rabat, tkun għebet mal-oħrajn.

L-aħħar siġra tal-palm li baqa' fil-Ġnien Howard. L-oħrajn kollha mietu u nqatgħu

L-aħħar siġra tal-palm li baqa’ fil-Ġnien Howard. L-oħrajn kollha mietu u nqatgħu

 Dort dawra mejt mat-Tomba fejn matul dawn l-aħħar ġranet fix-xfar tal-wesgħa kien ikun hemm numru ta’ fjuri slavaġġ, fosthom is-suffejra ta’ Malta, endemika għall-gżejjer Maltin (ara ritratt). Il-biċċa l-kbira tagħhom għebu, mqaxxrin, u ma niskantax jekk kienu anki mbexxin bil-kimika velenuża biex ma jerġgħux jitilgħu aktar. Lanqas naħla ma tista’ tirgħa u ddakkar il-fjuri slavaġġ, minkejja li din ittina’ l-għasel u ddakkar il-frott. U dan fi ġnien.

Suffejra tar-raba' li kienet tikber madwar it-tomba.

Suffejra ta’ Malta li kienet tikber madwar it-Tomba.

Jiena u ħiereġ lura mit-­Tomba għan-naħa tad-Domus Romana, inħsadt. Ftit ġimgħat ilu kien hemm numru ta’ pjanti slavaġġ bħal ngħidu aħna ġarġir abjad, ħarira ħamra, fjurdulis, u oħrajn li kollha, mingħajr ħlas, kienu jlibbsu l-inħawi bil-kuluri u jwieżnu insetti dakkara, fosthom in-naħal. Dawn għebu għax kollha ġew maħruta u ma kien baqa’ xejn minnhom. Imħallas mill-K.L. Mdina, bi flus pubbliċi, ma għadniex xi ngħidu. Imma l-isbaħ, u li vera turi l-mentalità miskina ta’ dan il-pajjiż, wara li qerdu kull fjura u werqa Maltija li kienet qed tikber f’dawn il-mixtliet, x’taħsbu li ħallew? Penisetum (Fountain Grass), pjanta invażiva li qed tintuża mill-kuntrattur tal-Gvern fit-toroq u li sabet ruħha fil-Ġnien Howard; minkejja li din hija invażiva u qed tinfirex madwar il-gżejjer Maltin kemm fit-toroq, kif ukoll fl-ambjent naturali. Din tħalliet hemm!

Ġarġir Abjad kien isebbaħ il-=mixtliet fil-ġnien. Inqered kollu.

Ġarġir Abjad kien isebbaħ il-mixtliet fil-ġnien. Inqered kollu.

U hawnhekk sfortunatament niddejjaq ngħid li dan il-pajjiz milli jidher ma jista’ jinfeda qatt. Il-valur li jingħata lill-biodiversità huwa valur ta’ flus biss. Jekk wieħed jixtri pjanta jew siġra, dan itiha valur. Imma jekk pjanta tikber waħeda, allura din ma għandiex valur u tista’ tinqered, u titbexx bil-kimika valenuża biex ma terġax titla’. U mhux talli hekk, talli din il-qerda għandha l-approvazzjoni uffiċjali u tithallas minn flus il-poplu.

 

2012.12.28---it-Tomba---karozzi,-siġar-imutu,-u-penisetum
It-Tomba, fil-Ġnien Ħoward, taħt ir-responsabbiltà tal-K.L. tal-Imdina
– Karozzi, siġar tal-palm qed imutu jew mietu. u pjanti invażivi tal-Penisetum.

 L-akbar xokk ta’ din il-metalità miskina ta’ dan il-pajjiż kien in-numru ta’ karozzi li bdew deħlin biex jistrieħu fuq it-Tomba. Tista’ timmaġina karozzi fi ġnien? Qaluli li kien hemm tieġ l-Imdina u hekk il-K.L.Mdina jħalli is-serħan tal-karozzi fil-Ġnien Howard. Jista’ wieħed jimmagina kieku l-K.L. Mdina jħalli karozzi fil-foss fil-passaġġi fejn sar ġnien għall-familja? Jew iħalli l-karozzi kollha tat-tieġ jidħlu l-Imdina u jitħallew quddiem il-Katidral? Jew aħjar jitqiegħdu fuq iz-zuntier tal-Katidral? U aktar u aktar jiddaħħlu ġewwa l-Katidral? Ara kieku kif ir-residenti tal­-Imdina u l-Maltin iqumu għal minn ikun ta dan il-permess. Mhux talli hekk talli l­-ebda karozza ma tista’ tidħol ġol­-Imdina, ħlief dawk tar-­residenti. Imma li l-karozzi jitqiegħdu ġo ġnien fir-Rabat, jidher li kollox sew għall-K.L. Mdina!

2014.05.23 - Calendula-suffruticosa-subsp.-fulgida3

L-anqas naħla ma tista’ ddakkar fjura u tagħmel l-għasel

Li jinkwetani huwa li milli jidher ma hemm l-ebda entità politika li hija responsabbli biex twaqqaf dawn l-oxxenitajiet. Suppost li hemm Ministeri li huma responsabbli mit-trasport; mill-ġonna; mill-Kunsilli Lokali, u anki mill-MEPA. Din tal-aħħar issa ħaditha drawwa li meta jkun hemm il-qerda tal-ambjenbt tħares in-naħa l-oħra sakemm xi ħadd minn fuqha jiġbdilha l­attenzjoni. Ara ż-żrar issa għadu hemm tliet xhur minkejja l-protesti tan-nies u nuqqas ta’ permessi. U la ma hemm l-ebda azzjoni ministerjali, allura wieħed jista’ jgħid li dawn għandhom il-barka ta’ min imexxi. Kont anki naħseb li r-Rabat hemm kunsill lokali wkoll, imma mid-dehra sejjer żball. Wara kollox kappell ma jmejjilx lill-ieħor.

Mill-esperjenza li għandi u mill-kuntatti li għandi mal-Kunsilli Lokali ma nsibhiex diffiċli biex ngħid li l-Kunsill tal-Imdina ma jħabbatha miegħu ħadd fuq in-nuqqas ta’ apprezzament tal-ambjent: il-foss tal-Imdina, il-Ġnien Howard, u issa smajt l-għajdut li qed ikun hemm xi ħsibijiet biex jinqalgħu dawk is-siġar ta’ taħt it-Tomba li jwasslu sa Għajn Ħamam biex din il-wesgħa tintuża għall-karozzi. Wieħed għad irid jara x’se jiġri imma, għalkemm jekk din tasal sa għand il­MEPA wieħed jista’ jgħid mill-ewwel x’se jiġri.

Il-fdalijiet tas-iġra tal-palm fil-ġnien Howard, ir-Rabat. Pedestal lest għal minn daħħal il-bumunqar aħmar f'dawn il-gżejjer.

Il-fdalijiet tas-siġar tal-palm fil-ġnien Howard, ir-Rabat. Pedestal lest għal minn daħħal il-bumunqar aħmar f’dawn il-gżejjer.

Kif jgħidu mhux il-flus u l-poter jagħmluk matur u konxju għall-weġgħat tas-soċjetà u tal-ambjent. Anzi ħafna drabi huma dawn li jwasslu għal dawn il-weġgħat, aktar u aktar meta wieħed isib ruħu jgħum fihom.

aebaldacchino@gmail.com

alfredbaldacchino.wordpress.com

 

 


IL­-ĦARSIEN SOĊJALI U AMBJENTALI TA’ PAJJIŻNA

April 29, 2014

NewsBook

It-Tlieta, 29 ta’ April, 2014

IL-­ĦARSIEN SOĊJALI U AMBJENTALI TA’ PAJJIŻNA

 Alfred E. Baldacchino

 Għal dawn l­-aħħar 40 sena, numru ta’ għaqdiet voluntarji ħadmu bla heda biex qajmu kuxjenza soċjali favur il­-ħarsien tal­-ambjent. Din wasslet biex twaqqaf id­-Dipartiment għall­-Ħarsien tal­-Ambjent,

Meta fl­-2002 l­-Awtorità tal­-Ippjanar ħatfet f’idejha r­-responsabbiltajiet ambjentali bil­-għajnuna politika, wasslet biex id­-Direttorat tal­Ambjent kważi ġie eliminat. Il­-MEPA qatt ma fehmet u għada sal-lum ma tistax u ma tridx tifhem ir­-responsabbiltà ambjentali u soċjali, tant li l-Direttorat tal­-Ambjent sar is­-Sindirella fil­-MEPA, u llum huwa orfni u jinstab fil­-limbu. Saħansitra llum din l­-Awtorità tinjora mhux biss legislazzjoni u regolamenti li għamlet hija stess, imma anki l­-obbligi internazzjonali bħal dawk tal­-UE. Il­-MEPA falliet kompletament fir­-responsabbiltajiet tagħha lejn il­-poplu u lejn l­ambjent tagħna lkoll, mingħajr ebda mistħija jew rimors.

Il­-MEPA falliet kompletament fir­-responsabbiltajiet tagħha lejn il­-poplu u lejn l­ambjent tagħna lkoll, mingħajr ebda mistħija jew rimors.

Il­-MEPA falliet kompletament fir-responsabbiltajiet tagħha  lejn il-poplu u lejn l­-ambjent tagħna lkoll, mingħajr ebda mistħija jew rimors.

Mhux hekk biss imma dak li nbena bil­-kontribut ta’ kulhadd, qiegħed jiġi mmermer u mormi. Dan jidher minn numru ta’ dokumenti pubblikati mill-MEPA stess li sejrin iwasslu biex l­-ambjent ikun jista’ jinħataf, jiġi stuprat u abbużat minm min jixtieq, mingħajr wisq xkiel u bil­-barka tal-MEPA. U mhux sejjer ikun faċli għall-Ministru tal­-ambjent meta jieħu f’idejh id-Direttorat tal-Ambjent.

Ħarsa lejn id­-dokumenti li l­-MEPA poġġiet quddiem il­-poplu biex tisma’ l-fehmiet tiegħu, jinkludu:

  • Politika ġdida għall­-iżvilupp barra ż­-żona tal­-iżvilupp (ODZ) fejn bil-kemm hemm referenza għall­-biodiversità u obbligi internazzjonali, u mingħajr konsultazzjoni ta’ xejn lanqas mal­-Ministeru tal­-ambjent.
  • It­-twaqqif ta’ Awtorità għall­-Iżvilupp tal­-Ippjanar (DPA) li aktar tgħin lil min jixtieq jisfrutta l­-ambjent milli tgħin lil min irid iħarsu.
  • L­-iSPED (Structrure Plan for Environment and Planning) li wkoll juri nuqqas ta’ viżjoni għall­-ħarsien tal­-ambjent u jikkonferma li l­MEPA qatt ma kellha xi rieda biex tifhem din ir­-responsabbiltà.

Meta l­-MEPA qiegħda fil­-portfolio tal­-Prim Ministru, wieħed jistaqsi jekk il­MEPA qabdetx din il­-linja għax taħseb li għandha r­-riħ fil­-qala.

Kien hemm it-­tama u x­-xewqa li partit li għandu viżjoni soċjali u ambjentali seta’ jwaqqaf din il­-ħsara nazzjonali. Imma mhux talli l­-ġerħa ambjentali ma bdietx tfieq, iżda sfortunatament bdiet tikkankra, dejjem grazzi lill­-MEPA.

Huwa b’dispjacir ngħid li minn dak li qed jiġri, dak li qed jitfassal, u dak li mhux qed isir biex l­-ambjent jiġi mħares fuq bażi professjonali, l­-viżjoni soċjali u ambjentali qabdet it­-triq aktar mgħaġġla biex titlef ruħha wara t­tlellix tal­-mument u t­-tinbix kummerċjali. U min hu responsabbli?

Irrid nagħmila ċara li fil­-MEPA hemm uffiċjali kwalifikati serji u professjonali fil­qasam tal­-immanniġġar nofsani (middle management). Li kieku dawn tħallew ifasslu d­-dokumenti fuq imsemmija li qed tfassal il­MEPA, kien ikun hemm aktar serjetà f’din il­-viżjoni. U dan iwassal biex wieħed jgħid li jew dawn in-nies professjonali ma kinux involuti jew inkella l­-pariri professjonali tagħhom ġew imwarrba. Jidher li l­moħħ li fassal id­-dokumenti dwar il­-politika tal­-ODZ xtaq, jew ried jogħġob biss lill­-ispekulaturi.

Wieħed jittma li s-Segretarju Parlamentari l­-ġdid, l­-Onor. Dr Michael Falzon, jifhem, jiżen sewwa, jixtarr u jħoss ir­-responsabbiltà tal­-mod kif l-ambjent soċjali u dak ekoloġiku ta’ pajjiżna sejrin ikunu mneżża minn kull ħarsien professjonali b’din il­-politika l­-ġdida li qed tissuġġerixxi l­-MEPA.

Veru li hija r­-responsabbiltà tas­-Segretarju Parlamentari li jiddeċiedi hu l-politika soċjali u ambjentali. Imma dan irid isir bil­-għajnuna u bdil ta’ ideat bis­-serjetà u professjonali tal­-entitajiet soċjali kollha, wara kollox kif kien imwiegħed.

Veru wkoll li kemm l­-għaqdiet ambjentali mhux governattivi kif ukoll dawk kollha li għandhom għal qalbhom l­-interess ġenwin nazzjonali kemm fil-qasam soċjali kif ukoll f’dak ekoloġiku, huma mħassba bil-kbir fuq iż-żarmar jew dgħufija tal­-politika u legislazzjoni tal­-ħarsien u l-immaniġġar professjonali f’l­oqsma soċjali u ambjentali.

Din il­-biża tal­-qerda soċjali u ambjentali ma tistax ma tikberx meta l­-MEPA ­ l-awtorità mħallsa u fdata mill­-poplu Malti biex tħares il-qasam ambjentali u soċjali, kemm tal­-lum u kemm dak ta’ għada – qiegħda hi stess tfassal u tissuġġerixxi din it­-triq li sejra twassal għal ­aktar problemi u qerda f’dawn l-oqsma.

Veru wkoll li kemm il­-ġenerazzjoni tagħna u dawk ta’ għada għad jistmerru lil dawk li sejrin iwasslu għal dan l-impatt negattiv soċjali u ambjentali ta’ pajjizna. Li kieku jiddependi minni kont ngħajjat lura r-rapreżentant tal-għaqdiet mhux governattivi ambjentali minn fuq il-bord tal-MEPA, L-għaqdiet ma jixirqilhomx ikunu parti minn din il-farsa u din l-istraġi.

Mhux biżżejjed li wieħed jgħid li lest li jisma’ jekk dak li jingħad fl-interess soċjali u ambjentali nazzjonali ma jiġix infilsat fil-politika għal ġid tal-pajjiż kollu biex kulħadd ikun parti mid-deċżijoni, u mhux settur wieħed biss.

Jekk verament wieħed jixtieq futur sabiħ għall-­ambjent u s-soċjetà Maltija, u dan mhux bil-kliem imma bil-fatti, il-futur irid jiġi mfassal fuq il-mejda professjonali ma’ kulħadd, xi ħaġa li sfortunatament ħadd ma jista’ jgħid li qed issir.

aebaldacchino@gmail.com


IS-­SIĠAR BARRANIN… l-­impatti ta’ viżjoni għamja

February 12, 2014

NewsBook

IS-­SIĠAR BARRANIN…  l-­impatti ta’ viżjoni għamja

Alfred E. Baldacchino

Fl­-aħħar artiklu rajna kif speċi miġjuba minn barra l­-pajjiż jista’ jkollhom impatt negattiv dirett fuq l­-ekoloġija ta’ pajjiżna. Iżda minbarra dan l-impatt dirett jista’ jkun hemm ukoll impatt indirett. U anki hawn l-­impatti negattivi indiretti jkollhom effetti ekoloġiċi, soċjali u ekonomiċi. Din il-­ħsara mhix marbuta ma’ speċi ħajjin biss li jinġabu minn barra, imma wkoll ma’ oġġetti magħmula minn speċi ħajjin, bħal ngħidu aħna, injam, kif sejrin naraw aktar ’l quddiem.

Minn ma semgħax bil-­bumunqar aħmar tal­-palm? Dan daħal mas-Il-Bumunqar Aħmar tal-Palmsiġar tal-palm li ġew importati mill­-Eġittu u mill-Italja, fejn kien qed jagħmel ħerba mis-siġar tal-­palm. Li kieku intuża l-­prinċipju ta’ prekawzjoni biex jilqa’ għall-­possibiltà li dan l-­insett ma jidħolx hawn Malta, kieku ma kienx ikun hemm din il­-ħsara ekoloġika, soċjali u ekonomika. Imma l­-kilba għall-­qliegħ tal-­flus ġiet qabel kollox, u xejnet kull prinċipju ta’ ħarsien ekoloġiku.

Minn meta dan daħal f’pajjiżna fl-­2007, inqerdu ’l fuq minn 800 siġra tal­-palm. Issa rnexxilu jasal ukoll anki f’Għawdex fejn qed idur is­-siġar tal­-palm kollha. Xi ħadd ħabbel rasu u inkwieta? Iva, minn kellu s-siġar tal-­palm, uħud anki ta’ valur sentimentali u storiku.

Minn ma semgħax bil­-ħanfusa tal­-qrun twil tat-­tut, li daħlet mal-­injam u li qerdet is-­siġar tat-­tut kollha minn Ħaż­-Żebbuġ, Ħ’Attard, is-Siġġiewi, ir-Rabat u l-­madwar. Xi hadd inkweta? Iva, minn kellu dawn is-siġar, siġar xjuħ u uniċi li kienu mfittxija għall­-frott bnin tagħhom.

Il-Ħanfusa-tl-Qrun-Twil-tat-Tut

Il-Ħanfus tal-Qrum Twil li diġà qerdet numru kbir ta’ siġar tat-tut. Issa minħabba    n-nuqqas ta’ dawn is-siġar, daret fuq is-siġar tat-tin.

U dawn huma ftit mill-­ispeċi li ddaħħlu hawn Malta mas-­siġar u pjanti oħra, għax hemm numru ta’  bebbux tal-­art li qed jinfirex bil­mod il-mod sakemm il­-popolazzjoni tagħhom tikber u l­-ħsara tibda tidher, u tinħass. Xi ħadd qed jinkwieta? Żgur mhux dawk li jimportaw dawn is­-siġar u pjanti oħra li magħhom iġibu dawn l-­ispeċi f’pajjiżna. Bilkemm ma nistħajjilx lil xi ħadd, anki xi politikant jgħid, imma għalfejn tinkwieta? Ma kienx hemm minn ħaddem in­-nies, u qala’ l-flus? U billi daħlu xi insetti u bebbux, u nqerdu ftit siġar, allura x’ġara? Li ġara hu, li kien hemm xi ħadd għall-­qliegħ tal­-flus, anki bil-­barka politika, issa  l-­poplu u l­-ambjent qed iħallsu il-­prezz tal­-ħsara ta’ din il-­viżjoni għamja.

Imma forsi wieħed jistaqsi fejn qegħdin jitħawlu s­-siġar miġjuba minn barra minn Malta. Jekk wieħed imur, fost postijiet oħra, sal­waterfront il-­Belt, jew fil-­Kottonera, jew fejn jiltaqgħu l­-karozzi tal­-linji l-­Belt biex jiġbru n­-nies, barra dak li darba kien bieb il-­Belt, wieħed jista’ jara ħafna minn dawn is-siġar. Siġar li ġurnata ma kinux hemm, u l­-għada f’daqqa waħda dehru fuq il­-post xi wħud aktar minn 5 metri twal. U forsi wieħed jistaqsi dawn kemm swew. Tagħrif uffiċjali  jgħid li dawk tal-­Kottonera biss swew mat-€30,000 u nġabu mill-­Italja. Dawk ta’ barra bieb il­-Belt jingħad li swew madwar €10,000 il-­waħda. Minnhom hemm 27 waħda, ħamsa minnhom mietu u ġew mibdula b’oħrajn ġodda. Imma forsi anki hawn xi ħadd jistaqsi: imma dawn minn ħallas għalihom? Iva, int u jien. Bħalma qed inħallsu l­-ħsara indiretta ta’ xi wħud minnhom, int, jien u l-­ambjent naturali.

Forsi xi ħadd ukoll jistaqsi, imma ma hemm ħadd responsabbli għall-ippjanar u l-­ħarsien tal-­biodiversità Maltija biex jara li dan ma jiġriex. Qabel l­-2013 ir-­responsabbiltà kienet tal-­Minstru tal-­Ambjent fejn il-MEPA kienet l-Awtorità Kompetenti biex tħares il-­wirt nazzjonali (u xorta dawn kienu jsiru!). Illum il­-Mepa mhix taħt ir-­responsabbiltà tal-­Ministru tal-­Ambjent imma taħt Segretarju Parlamentari fl­-Uffiċċju tal­-Prim Ministru (u xorta għadhom isiru). Mill-­2013 it­-tisbih tal-­art waqa’ taħt ir-­responsabbiltà tal-­Ministru tat­-Transport u l-Infrastruttura, minkejja li s-­siġar huma parti mill-­biodiversità u mhumiex sinjali tat-­traffiku jew lampi tad­-dawl. U l-MEPA… imħabbta bil-­ħruġ tal­-permessi tal-­bini u tara kif tibbilanċja dawn mal­-qerda tal­-ambjent li hija suppost li twaqqaf,  kif jingħad uffiċjalment

Sakemm hemm il­-qliegħ tal-­flus b’din l-­attività kummerċjali bis-­sigar; sakemm hemm numru ta’ ħaddiema li qed jitħallsu biex jagħmlu dak li jgħidulhom, anki jekk ma jaqblux miegħu; sakemm il­-flus biex dan isir, ħafna drabi bi flus pubbliċi wkoll; sakemm il-mexxeja politiċi u soċjali ta’ dan il-­pajjiż jibqgħu ma jagħtux każ il-­bżonn tal-­ħarsien tal­-ambjent u jkejlu l-progress biċ-­ċifri ta’ flus biss, u jibqgħu ma jridux jafu bil­-ħsara ekoloġika u soċjalil li qed issir, wieħed bilforsi jibqa’ jistaqsi kemm sejra tkun kbira din il­ħsara ekoloġika, soċjali, u ekonomika.

U hekk rajna l-­impatt indirett tas-­siġar barranin imdaħħla fil­-gżejjer Maltin. Aktar ’il quddiem naraw xi speċi li qed jgħinu f’din il-ħsara soċjali, ekonomika u ekoloġika, minħabba din il-­viżjoni għamja li qed twassal biex il­-ftit igawdu finanzjarjament u l­-poplu u l­-ambjent iħallsu.

ara wkoll:

Is-siġar barranin… u l-impatt dirett tagħhom

http://wp.me/pL6Mk-Bu

alfredbaldacchino@gmail.com


Breeding birds of the Maltese Islands – a scientific and historical review

October 12, 2012

A new publication
Breeding Birds of the Maltese Islands - a scientific and historicl review


Money doesn’t only grow on trees here, it talks too!

May 23, 2012

Wednesday, 23 May, 2012

Alfred E. Baldacchino
Money doesn’t only grow on trees here, it talks too!

The appreciation of trees in the Maltese Islands is gaining momentum in leaps and bounds. This is mainly due to newly-established environmental NGOs, individual interventions, more private education and public awareness and, no doubt, Malta’s accession to the European Union.
Regrettably, the official side is still dragging its feet, finding it very difficult to understand and keep pace with this public awareness. This despite national and international legal obligations and good-intentioned environmental actions plans.
When Legal Notice 12 of 2001 was revoked by LN 200 of 2011, the Department of Agriculture was exempted from any legal responsibility with regard to urban tree-protection. Public trees in urban areas can now be pruned, uprooted, cut up in logs, butchered and destroyed without any official prior approval, according to one’s whims and fancies. Rather strange!
Many readers might remember, that when the Department of Agriculture was still responsible for landscaping, street trees used to be pruned with dedication, care and feeling. I remember the ficus trees at Saqqajja, in Rabat, among others, so professionally pruned in a seemingly sculptured way with a crown extending from one end of the line to the other and with small branches forming a beautiful trellis. It gave the area a green soothing sight in contrast with the heavy congested traffic-zone.
At that time, the Department of Agriculture did not have as many resources as today’s “landscapers” have but they used to make miracles with as little public expenses as possible and with professional management.
Today, “landscaping” projects are farmed out; it seems to anyone who can handle a chainsaw. There is nothing wrong in farming out to professional entities that are au courant with national and international legislation. But these operators must be subjected to a regulator that decides what should be done and not be done, monitor expenses, prevent ecological negative impacts, incorporate such operations in formal and non-formal education and ensure that the operators are observing guidelines and decisions.
After all, this is a basic issue of governance: the regulator and the operator should not be one and the same entity. Notwithstanding, the absence of such regulator, the politician still has a responsibility to shoulder, more so when such works are paid from public funds.
The lack of regulatory measures has led to a farcical scenario where the public is completely in the dark about what farming out agreements providing for and how funds are being managed. Taking the Prime Minister on a tour to demonstrate the colourful flowers or to nurseries to view lace makers at work only fools the actors but not the people.
What the people want to hear is how public funds are being spent: how much is being spent overseas on the importation of trees, what is the cost of such trees, why are these not being grown in Malta, thus creating more jobs, more local expertise and benefiting from the multiplier effect besides preventing the introduction of invasive species.

This invasive species used in landscaping financed by Government and under the auspices of the Ministry of Resources and Rural Affairs, has already established itself in valleys, garigue and other wild habitats. This despite the fact the national and international obligation, including those of the EU, to prevent the introduction and to control invasive species. It also goes against the National Environment Policy published earlier this year, and the fact that it is listed as invasive by MEPA the Competent Authority on the Environment. The Ministry responsible for landscaping seems to be living in a republic of its own.
The photo was taken along one of the busiest roads in the Maltese Islands.

The standard reply given to these sorts of questions is that such data cannot be divulged because those involved in landscaping are private companies. And I was always under the impression that these were public private partnerships. US orator and politician, Patrick Henry (1736-1799) once wrote that the liberties of a people never were, nor ever will be, secure when the transactions of their rulers may be concealed from them. Seems that we still have a long way to go to reach the 18th century, despite being an EU member state.
It has now become customary that those who ask or comment in the national interest on the lack of governance, on professional tree management and on the lack of transparency on the use of public funds are looked upon as if they are enemies of the state. They are called names and are subjected to character assassination. It is so reminiscent of the 1980s.
Is there a real genuine desire for public consultations, suggestions and comments? The idea, of course, is not to point fingers at anybody.
In the history of landscaping in Malta, never have so few had a free hand and benefited at the expense of so many. It also seems that, in Malta, money does not only grow on trees but it talks too!
aebaldacchino@gmail.com

NOTE: The photo and its caption were not part of the original article in  The Times, but were added by the author on this post. Thelink to the original article is:

http://www.timesofmalta.com/articles/view/20120523/opinion/Money-doesn-t-only-grow-on-trees-here-it-talks-too-.420947


Siġar, Biodiversità u l-Unjoni Ewropea

May 9, 2012

07 Mejju, 2012

Saviour Balzan jintervista lil Alfred E. Baldacchino
fuq il-Programm Reporter

(If you cannot open link

highlight link, then right click, and then click on go to

OR

copy link and paste on google)


Il-kapriċċ tal-proprjetà vojta (2) Ħadd mhu jerfa’ l-ħtija tan-nuqqas ta’ ppjanar

July 26, 2011

Il-kapriċċ tal-proprjetà vojta (2) 
Ħadd mhu jerfa’ l-ħtija tan-nuqqas ta’ ppjanar
 

minn aleander balzan
 

KIF irraportat minn din il-gazzetta nhar il-Ħadd li għadda, fi ftit snin żdiedu bl-eluf in-numru ta’ proprjetajiet vojta f’pajjiżna. Skont iċ-chairman tal-Awtorità tal-Ambjent u l-Ippjanar (MEPA), Austin Walker, huwa stmat li llum għandna 76,000 proprjetà vojta. Minkejja dan ħadd mhu qiegħed jerfa’ l-ħtija ta’ dan in-nuqqas ta’ ppjanar. Fi kliem l-ambjentalisti Alfred E. Baldacchino u Astrid Vella dan in-nuqqas ta’ ppjanar qiegħed iwassal għal ħela ta’ riżorsi enormi.

Alfred E. Baldacchino, li huwa speċjalizzat fl-ippjanar u l-immaniġjar tal-ambjent argumenta mat-TORĊA li dawn il-proprjetajiet vojta “huma ħela ta’ riżorsi finanzjarji kif ukoll riżorsi naturali li ftit li xejn għandna minn fejn naħlu. Dan huwa wkoll nuqqas ta’ ippjanar serju għaliex wieħed qed iħares biss lejn ir-riżultat fiż-żmien il-qasir.”

“L-impatt fuq l-ambjent hu tant negattiv li qiegħed ikun hemm ħela ta’ riżorsi naturali, bħat-teħid tal-art, anki ta’ valur kbir ekoloġiku, storiku, u rikreattiv, tifrik ta’ sistemi fl-ippjanar tal-ambjent bħal sistemi tal-ġbir tal-ilma tax-xita, sfreġju u qerda ta’ sistemi ekoloġiċi bħall-ispeċi ta’ fawna u flora, u produzzjoni ta’ skart li jirriżulta mill-bini,” jargumenta Baldacchino li jgħid li dawn ir-riżorsi jistgħu jintużaw f’oqsma oħra.

“L-użu tar-riżorsi kemm naturali kif ukoll finanzjarji jistgħu faċilment jintużaw f’attivitajiet oħra minflok bini u bini li ma hawnx bżonnu. Permessi għar-restawr xorta waħda jkun hemm bżonnhom, imma hemm bżonn ukoll diversifikazzjoni. Il-’valur’ ta’ dawn il-ħela ta’ riżorsi mill-aspett ekonomiku qiegħed isir għas-spejjeż tal-valur soċjali u dak ambjentali,” żied Baldacchino.

Responsabbiltà tal-banek 
Fil-ħarġa ta’ nhar il-Ħadd li għadda l-ekonomista Joe Vella Bonnici argumenta li s-settur bankarju qiegħed ikun iktar kawt. “Ta’ min jgħid li llum is-settur bankarju rari jsellef għal bini ġdid. Dan wara ħafna twissijiet mill-International Monetary Fund li l-banek tagħna kellhom exposure qawwi fuq il-proprjetà,” qal Vella Bonnici.

Alfred E. Baldacchino u Astrid Vella wkoll jitkellmu dwar il-banek u fuqhom jitfgħu anke responsabbiltà.

“Naħseb li hawn tidħol ir-responsabbiltà kemm tal-banek lokali kif ukoll tal-MEPA. Sfortunatament, il-banek m’ għandhomx ħjiel tal-Corporate Social Responsibility u jaħsbu li għax iqassmu xi ċekk stampat kbir kbir qegħdin jilħqu dan il-għan. Għalihom imbasta jisilfu l-flus u jdaħħlu l-interessi. Jekk proġetti jibqgħu vojta u fil-proċess jinħlew ir-riżorsi jgħidlulek li mhix responsabbiltà tagħhom,” qal Baldacchino.

Astrid Vella żżid mal-argument u min-naħa tagħha telabora dwar l-impatt li dawn id-deċiżjonijiet qegħdin iħallu fuq is-soċjetà Maltija.

“It-twemmin popolari li s-suq għandu jirregola lilu nnifsu huwa żbaljat għax wieħed ikun qiegħed jassumi li huma biss l-iżviluppaturi li jġorru r-riskju li qegħdin jieħdu. Kuntrarju għal dan it-twemmin, rapport dwar l-istabbilità finanzjarja tal-Bank Ċentrali, għas-sena 2010, jgħid li d-dgħufija preżenti fis-settur tal-proprjetà tpoġġi riskju fuq is-saħħa tas-settur finanzjarju Malti dan għax il-proprjetà tirrappreżenta ħafna mis-self tal-banek. Din toħloq riskju fi żmien li s-sitwazzjoni tal-proprjetà qiegħda twassal għal ‘defaulting loans’,” tispjega Vella.

L-irwol tal-MEPA 
Iż-żewġ ambjentalisti jaqblu dwar il-falliment tal-MEPA fi rwol tagħha ta’ regolatur.

“Mill-banda l-oħra, il-MEPA, li suppost għandha r-responsabbiltà dwar l-ippjanar ma nistax nifhem kif 76,000 post vojt wieħed jista’ jgħidli li huwa ppjanar tajjeb, bl-impatti negattivi kollha li dawn iġibu magħhom, kemm direttament kif ukoll indirettament,” jargumenta Baldacchino.

Astrid Vella żżid ma’ dan l-argument: “Il-falliment tal-MEPA li tassumi r-responsabbiltajiet tagħha bħala regolatur – li ħolqot mentalità ta’ ġirja biex nibnu – mhux biss irrovinat l-irħula tagħna u l-qalba tal-villaġġi iżda ironikament wasslet għal tnaqqis fil-bejgħ tal-proprjetà.”

“Il-MEPA falliet fid-dmir tagħha li tirrikonċilja d-drittijiet li wieħed jiżviluppa l-proprjetà privata ma’ dak ta’ saħħa tajba. Li neħħejna d-djar biex għamilna l-appartamenti għandu effett doppju għax iwassal għal iktar karozzi f’żoni residenzjali,” qalet Vella li elaborat dwar l-effetti ta’ dan il-bini żejjed, b’mod partikolari fuq saħħet in-nies.

Alfred E. Baldacchino jċanfar ukoll lill-awtoritajiet għax għażlu triq li wasslet għal iktar bini ġdid flok irranġar u restawr ta’ dak li għandna.

“Hawn ħafna bini mitluq, qadim, storiku, u mibni b’konsiderazzjoni ambjentali siewja, imma n-nuqqas ta’ ippjanar li jeżisti jwassal biex minflok dan jitranġa u jkun restawrat, dan jitwaqqa’ u jittella’ bini ġdid, fil-forma ta’ kerrejjiet moderni, biex ngħidu hekk. Dan minkejja li hawn kemm domanda għal dawn il-postijiet (bini qadim restawrat), kif ukoll hawn kuxjenza qawwija nazzjonali biex dawn ikunu restawrati kif ukoll salvati. Imma mid-dehra dan mhux parti tar-responsabbiltà ta’ min huwa inkarigat biex jara li l-ippjanar ta’ dawn il-gżejjer isir minn kull aspett, kemm soċjali, kemm ambjentali kif ukoll ekonomiku. L-importanza li tingħata hija biss mill-aspett ekonomiku u l-oħrajn jiġu kompletament injorati. Ħadd ma jgħid li huwa responsabbli għal dan. Anzi kulħadd jgħid li mhux huwa responsabbli,” jgħid Baldacchino.

Ħtija tal-politiċi 
“Il-politiċi tagħna jiddefendu iktar żvilupp billi jgħidu li l-ġenituri qegħdin jipprovdu l-appartamenti għal uliedhom. Din il-ġustifikazzjoni ntużat fl-2006 meta kien hemm l-iskema ta’ razzjonalizazzjoni u medded ta’ art fil-kampanja ttieħdu biex jinbnew mijiet ta’ appartamenti minn żviluppatur wieħed.
“Din twassal għal mistoqsija oħra: jekk il-ġenituri qegħdin jipprovdu l-appartamenti lil uliedhom, l-eluf ta’ appartamenti tal-ispekulaturi lil min se jinbiegħu? Żgur mhux lill-barranin, għax mill-2009 kien hemm biss 300 bejgħ fejn kienu involuti l-barranin. Il-MEPA kkalkulat li l-ħtieġa annwali għad-djar ġodda hija madwar 2,000, iżda mill-2005 sal-2009 kienu approvati bejn 8,000 u 12,000 unit fis-sena,” tgħid Astrid Vella li tappella għal studju serju u tisħaq li din il-problema għandha tkun indirizzata.

“In-numru ta’ postijiet vojta huwa destinat li jikber iktar, hekk kif hemm permessi approvati mill-MEPA li għad irid isir il-bini tagħhom u hemm ukoll iktar proġetti kbar ippjanati. Flimkien għal Ambjent Aħjar temmen li l-kwistjoni ta’ żvilupp iktar milli meħtieġ għandha tkun indirizzata. Jekk iktar appartamenti se jkunu approvati, fuq liema bażi se niġġustifikaw it-telfien ta’ iktar kampanja?” ittemm tgħid Vella.

Baldacchino wkoll jitkellem dwar l-irwol tal-politiċi u ma jdurx mal-lewża.

“Ir-riżultat ta’ dan kollu huwa li din hija politika żbaljata tal-entitajiet governattivi u pubbliċi li kulħadd jara l-parti tiegħu biss u ma jimpurtahx minn entitajiet ohra. Anki f ‘deċiżjonijet żgħar jittieħdu deċiżjonijiet li jmorru kontra tfassil u deċiżjonijiet ta’ entitajet oħra.

“Dan jidher u jinħass bħal ngħidu aħna fil-ħarsien u mmaniġġjar tal-ilma, f’dak tat-trasport, f’dak tal-biodiversità, u ħafna u ħafna oħrajn. F’dan il-qasam huwa ġenerazzjoni ta’ xogħol artifiċjali, għas-spejjeż tar-riżorsi nazzjonali, biex taparsi jinħoloq ix-xogħol, xogħol li għandu ħafna prezzijiet u piżijiet moħbija, li qed tħallas għalihom is-soċjetà u l-ambjent b’mod ġenerali,” qal Baldacchino, li fakkar ukoll kif il-Kummissjoni Nazzjonali għall-Iżvilupp Sostenibbli għadha ma bdietx tiltaqa’.
“Opportunità li kien hemm u li għad hemm biex dawn il-fares jinqatgħu kienet li tibda taħdem il-Kummissjoni Nazzjonali għall-Iżvilupp Sostenibbli. Imma din tpoġġiet fuq l-ixkaffa tistenna l-mument meta jkun tard wisq u l-pajjiż jibqa’ jħallas minn imnieħru. Imbagħad forsi tirxoxta jew inkella titfassal oħra bħalha,” temm Baldacchino.

• Ara wkoll: http://www.it-torca.com/news.asp?newsitemid=11958