Laudato Si’ – Tifhir lilek Mulej

June 29, 2015

NewsBook

L-Erbgħa, 1 ta’ Lulju 2015

Laudato Si’ – Tifhir lilek Mulej

Alfred E. Baldacchino

L-ittra Enċiklika  tal-Papa Franġisku Laudato Si’ bid-data tal-24 ta’ Mejju, 2015, fiha sitt kapitli u tispiċċa b’żewġ talbiet: waħda għal din l-art tagħna, u l-oħra għall-ħolqien.

Din ġiet imnedija nhar il-Ħamis, 18 ta’ Ġunju 2015 u titkellem dwar il-ħarsien tad-dar tagħna lkoll – id-dinja tagħna.

L-Enċiklika  tiftaħ bil-kliem mill-għanja ta’ San Franġisk t’Assisi lill-ħolqien: Tifhir lilek Mulej, (Laudato Si’) liema kliem ifakkarna li d-dar tagħna lkoll hija bħal oħtna li magħha naqsmu din il-ħajja. Jfakkarna wkoll fl-omm ħelwa tagħna li tiftaħ idejha biex tħaddanna magħha, li titmagħna bi frott, bi fjuri mlewna u bi ħwawar.

L-Enċiklika  ġiet imħabbra u mfissra mill-Kardinal Peter K.A. Turkson – Kardinal mill-Ghana. Dan mill-ewwel fiehem li din l-Enċiklika  tal-Papa Franġisku hija mdawwla mit-tagħlim ta’ San Franġisk t’Assisi, dwar il-tħassib tiegħu għan-natura, għall-ġustizzja tal-foqra, impenn fis-soċjetà, u paċi magħna nfusna. Kull persuna li tgħix fuq din l-art hija fiċ-ċentru tal-Enċiklika.

papa-franġisku

Il-Papa jgħid li l-problema tal-ambjent mhix waħda maqtugħa għaliha waħeda, għaliex ma nistgħux inħarsu lejn din il-problema biċċa biċċa.

Irridu nħarsu lejn l-għixien u l-valuri tal-ħajja soċjali tagħna. U nistaqsu lilna nfusna għal liema raġuni qegħdin hawn fuq din il-pjaneta u għal xiex qed ngħixu f’din il-ħajja. Għalfejn qed naħdmu u niġġieldu mal-ħajja? Għal xiex għandna bżonn din il-pjaneta?

Il-Kardinal Turkson jgħid li l-Enċiklika  tispjega kif il-bniedem sa issa għadu kapaċi li jħares din id-dar tagħna, dar ta’ kulħadd.

L-Enċiklika ta’ Papa Franġisku tgħallem kemm l-ekoloġija hija importanti u meħtieġa. Hija importanti bħala nisġa li għandha tkun il-mera tagħna f’kollox, l-aktar biex turina r-relazzjoni tal-persuna tagħna ma’ Alla, mas-sistema ekoloġika, magħna nfusna, ma’ persuni oħrajn, u mal-ħolqien.

Din in-nisġa li aħna parti minnha, għandha twassel għall-relazzjoni mill-qrib ma’ dawk fqar u mal-pjaneta li tant hija fraġli.

Irridu naċċettaw li kull ħajja fid-dinja għandha rabta mill-qrib ma’ kollox. Irridu nsibu mogħdijiet oħra kif inħaddmu l-ekonomija u nħarsu lejn il-progress. Il-Papa jistieden ’l-bniedem biex iħares lejn il-bżonn biex isib mogħdijiet oħra kif iħaddem it-teknoloġija, li lkoll huma tajbin fihom infushom. Fuq kollox irridu ngħatu valur mistħoq lill-ħajja ta’ kull kreatura.

Jinħass ħafna l-bżonn ta’ djalogu sinċier u onest, b’risponsabbiltà politika internazzjonli u nazzjonali. Irridu nibnu kultura kif inħarsu lejn l-iskart.

Hemm bżonn ħsieb ta’ stil ġdid ta’ ħajja. L-ambjent huwa l-ġid ta’ patrimonju kollettiv ta’ kulhadd. L-umanità hija kollha responsabbli għall-ħarsien tiegħu: fuq livell individwali, dak lokali, dak reġjonali, dak nazzjonali u dak internazzjonali.

Nhar l-Erbgħa, 23 ta’ Ġunju 2015, l-E.T. Mons. Archisqof Charles Scicluna fisser l-Enċiklika tal-Papa Franġisku lil numru sabiħ ta’ semmiegħa li nġabru fis-seminarju f’tal-Virtu fir-Rabat. Fost is-semmiegħa kien hemm ukoll il-Ministru tal-Ambjent, Leo Brincat, li dak inhar stess f’ġazzetta ewlenija kiteb, fost oħrajn, u qal li din l-Enċiklika  tmur aktar ’l bogħod minn turija sempliċi ta’ fidi. Hija, qal, sejħa għall-raġuni u sens komun.

Mons. Archisqof wiegħed li sejjer jagħmel ħiltu kollha u jgħati l-għajnuna tiegħu lil dawk ta’ rieda tajba biex naħdmu flimkien ħalli  jintlaħqu l-għanijiet tal-Papa Franġisku kif imfissra fl-Enċiklika  Laudato Si’. U dan għall-ġid komuni tal-umanità, tal-ambjent, u tad-dar tagħna lkoll, id-dinja tagħna.

L-Enċiklika  tal-Papa Franġisku qajmet Tzunami madwar din id-dar tagħna. Tzunami li wera li l-bniedem madwar id-dinja qiegħed ifittex ragħaj, mexxej li jmexxih biex jilħaq l-għan ewlieni tal-eżistena tiegħu f’dan il-ġnien riġal ta’ Alla.

U mhux ta’ b’xejn li hemm minn iddarras jisma’ dan il-kliem minn għand ragħaj ta’ merħla hekk kbira. Mexxej li huwa ta’ theddida għall-kilba ta’ dawk li jridu jistagħnaw minn fuq il-ġid tal-umanità b’mod li mhux biss ifaqqru d-dar tagħna, imma jfaqqru anki l-biċċa l-kbira tal-umanità.

Il-Papa li ma għandu l-ebda interess kummerċajli jew materjali. Ma għandu bżonn l-ebda vot biex iżomm il-poter biex jaħtaf dak li huwa ta’ kulħadd. Għandu l-għan mhux biss għal dawk li jemmnu fil-Ħallieq, imma għal kull kreatura li tgħix f’din il-pjaneta. Għan li huwa ta’ ġid għal kulħadd. Għan li jwassal għall-ferh individwali u kollettiv. Għan soċjali li jwassal biex kulħadd igawdi minn rigal li tana Alla. Għan biex dan ir-riġal jintuża b’mod sostenibbli u mhux b’mod egoist fejn wieħed jaħtfu u jagħmlu tiegħu. Għan li jwassl biex kulħadd jgħati sehmu biex din il-pjaneta  li tweżinna, ma nkomplux inkissruha kif sfortunatament qed nagħmlu. Għan biex iwassal mhux biss biex nifhmu li aħna parti minn din l-ekosistema naturali, imma biex aħna wkoll nagħtu sehemna biex ma neqirdux lilna nfusna.

Id-dinja – id-dar tagħna lkoll – bina u mingħajrna tibqa għaddejja. Huwa aħna li għandna bżonnha. U din l-Enċiklika  tal-Papa Franġisku turi t-triq kif dan nistgħu nagħmluh, ma għandniex xi ngħidu, jekk aħna rridu.

aebaldacchino@gmail.com

Advertisements

IR-RAPPORT TAL-MEPA DWAR IŻ-ŻONQOR

June 16, 2015

IR-RAPPORT TAL-MEPA DWAR IŻ-ŻONQOR

Alfred E. Baldacchino

It-Tnejn 15 ta’ Ġunju, 2015.

Nhar it-Tnejn, 15 ta’ Ġunju 2015, iltaqa’ l-Kumitat Permanenti tal-Kamra tad-Deputati dwar l-ambjent u l-ippjanar tal-iżvilupp. L-għan tal-laqgħa kien sabiex jiġi diskuss il-Preliminary Site Evaluation Report bid-data ta’ November 2014, dwar l-iżvilupp f’Ta’ Żonqor, li ġie mħejji mill-Uffiċjal Eżekuttiv Prinċipali tal-Awtorità Maltija għall-Ambjent u l-Ippjanar. Dan ir-rapport kien ġie mqiegħed fuq il-mejda tal-Kamra tad-deputati fis-25 ta’ Mejju 2015 mill-Prim Ministru.

Jiena kont mistieden għal din il-laqgħa fejn tkellimt fuq in-nuqqas ta’ tagħrif li ma kienx hemm fir-rapport u li mingħajru ma setgħetx tittieħed l-ebda deċiżjoni fl-interess soċjali u ambjentali. Il-punti ewlenin li tkellimt fuqhom huma dawn:

  1.  Dan ir-rapport fejn il-MEPA qed tagħti ħjiel li ż-Żonqor huwa tajjeb għall-bini tal-Università Amerikana, ma jgħid xejn dwar l-impatt negattiv kif il-wesgħa miftuha tal-inħawi (open spaces) sejra taffettwa b’mod negattiv is-saħħa tal-popolazzjoni, kemm tal-madwar kif ukoll tal-pajjiż. Dan l-iżvilupp mingħajr dubju jkollu kemm impatti mill-aspett fiżiku kif ukoll minn dak psikoloġiku, rekreattiv, xjentiku, edukattiv. Ir-rapport iqis biss l-aspett kummeċjali li fir-rapport ma jgħid xejn kontrih.
  2.  L-impatt tat-traffiku kemm fuq ir-residenti tal-post kif ukoll fuq l-inħawi tal-madwar lanqas mhu ta’ importanza milli jidher; ma jissemma xejn.
  3. Il-parti tar-rapport dwar l-ekosistema insejjaħlu miskin. Possibbli li fiż-żona msemmija fir-rapport ma tezizti l-ebda fawna xejn: molluski, rettili, insetti, u invertebratri oħra, kif ukoll għasafar, mammiferi, xejn. Minkejja li wħud minn dawn huma msemmija fid-direttivi tal-ambjent tal-Ewropa. Għal MEPA dawn ma jidhrux li huma ta’ xi importanza nazzjonali.
  4. Fir-rapport hemm referenza għall-kaċċa u l-nsib, u nqis il-kumment fuq dawn hu magħmul b’mod dispreġġattiv (para. 4.7). Hawn jingħad li minħabba l-kaċċa u l-insib il-post iddegrada aktar. Mingħajr ma nidhol fil-mertu ta’ dan il-kumment, jekk xejn dan juri li l-post huwa importanti għall-avifawna: għasafaar kemm residenti, tal-passa kemm fir-rebbiegħa kif ukoll fil-ħarifa, kif ukoll dawk li jqattgħu x-xitwa fil-post li juri kemm-il post huwa sinjur ekoloġikament.
  5. Imma fir-rapport tal-MEPA dan mhux importanti, ħlief id-degrazzjoni li għamlu l-kaċċaturi u n-nassab li qed tintuża biex tiġġustifika li l-post ma għandux valur ekoloġiku u hekk jista’ jinbena.
  6. In-nuqqas ta’ professjonalità tar-rapport. l-aktar fil-parti tal-biodiviersità, toħrog mill-fatt li l-ħaxixa Ngliża, tant invażiva li tikber anki wara tlett xhur fuq is-swar restawrati, tingħad li tikber biss iż-Żonqor u mkien f’Fort San Leonard. Dan inqisu li ntqal biex jiġġustifika li ż-Żonqor ma jimpurtax jekk jiġi żviluppat.
  7. In-nuqqas tal-għarfien tal-importanza tal-MEPA dwar il-biodiversità tal-post toħroġ minn Tabella 1, Stampa 2, f’paġna 6, fejn din turi l-klassifikazzjoni tal-għatja tal-art. Din ġiet inkluża biex turi l-faqar tal-post. Imma din turi biċ-ċar l-importaza tal-biodiversità tal-post, naturalemnt jekk wieħed ikun jaf jinterpreta. U dan minkejja li fir-rapport jingħad li dan il-post huwa mmirat għall-ħarsien minħabba raġunijiet ekoloġiċi (para 4.9). U ma ssemmew l-ebda speċi li jinstabu f’dan il-post li jagħmluh ta’ importanza ekoloġika. Ma naħsebx li kien jaqbel.
  8. Il-MEPA semmi ukoll xi passaġġi fiż-Żonqor li huma mimlija skart u materjal. Is-soluzzjoni ta’ dan huwa li dan il-post jiġi restawrat u mhux jintuża biex jiġġustifika li dan il-post għandu jiġi żviluppat. Anżi jekk dan jitħalla waħdu jirrestawra ruhu waħdu mingħajr ħtieġa ta’ ebda għajnuna mill-MEPA, jew minn xi żvilupp!
  9.  Jiddispjaċini ngħid li dan ir-rapport huwa miktub tant dilettantesk li jiżvija kemm il-Gvern, kif ukoll lil dawk li għandhom għal qalhom l-interess nazzjonali, dak ekoloġiku, u dak soċjali, kif ukoll dak kummerċjali. Inħoss li aktar qiegħed magħmul biex iġib il-boċċa ħdejn il-likk, kif wara kollox jixhed il-para 1.3.
  10. Fl-aħħarnett nixtieq niġbed l-attenzjoni tal-MEPA, għall-Programm Eelettorali tal-Gvern fuq l-Ambjent, Taqsima 9, paġna 93, fejn fost oħrajn jgħid:

Il-mira tagħna (tal-Gvern) hija cara: irridu nkunu ma’ ta’ quddiem nett għax hekk jixirqilna. Irridu nħallu wirt san lil ta’ warajna biex huma jkunu ahjar minna.

U jkompli f’paġna 100: “Nimplimentaw strategija cara  bbazata fuq best practices Ewropej li tpoggi l-ambjent fil-qalba tad-decizjonijiet, filwaqt li nimmiraw biex it-tkabbir ekonomiku jaghti kunsiderazzjoni xierqa lill-izvilupp sostenibbli u ambjentali.”

Wieħed hawn jistaqsi kif jista’ jintlaħaq dan il-għan mingħajr ma jkun hemm il-kontribut tad-Direttorat tal-Ambjent li, skont l-uffiċjal tal-MEPA, kif qal waqt il-laqgħa, kien hu li ma riedx jikkonsultah, għax ikkonsulta dawk li kienu jgawdu l-fiduċja tiegħu, u li xtaq li ma jsemmihomx!  U forsi għalhekk li d-Direttorat tal-Ħarsien tal-Ambjent għadu fil-limbo, u issa nafu uffiċjalment li dan mhux biss ma jistax jitkellem, imma lanqas biss jiġi kkonsultat.

Dan ir-rapport imur kontra din il-wegħda tal-Gvern.  Tant huwa fqir u dilettantesk li ma jagħmel l-ebda ġieh la lil minn kitbu, u lanqas lil ebda Awtorità li hija fdata biex tħares l-interessi soċjali u ambjentali ta’ dan il-pajjiż. Għalkemm illum mill-MEPA jiddispjaċini ngħid li wieħed jistenna kollox

aebaldacchino@gmail.com

 

 


It-tagħlim tar-reliġjonijiet u l-ambjent – 9

March 16, 2015

NewsBook

it-Tnejn, 16 ta’ Marzu, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet u l-ambjent – 9

Alfred E. Baldacchino

Matul din in-nisġa ta’ ħsibijiet dwar it-tagħlim tar-reliġjonijiet u l-ambjent, rajna x’qalu, jew x’qed jgħidu, mexxejja spiritwali fuq l-ambjent. Mexxejja mhux biss ta’ reliġjonijiet li jemmnu f’Alla wieħed biss, bħal dik Kattolika, Musulmana u Ġudaista, imma anki minn mexxejja spiritwali ta’ komunitajiet u nies indiġeni. Kif rajna t-tagħlim ta’ dawn jaqbel wieħed mal-ieħor, għalkemm mitkellem b’mod mhux l-istess. Kollha jgħallmu r-responsabbiltà li l-bniedem għandu lejn l-ambjent li qiegħed iwieżnu.

15---little_boy_quote

Huwa xieraq u sewwa li nagħlaq din is-sensiela bit-tagħlim tal-mexxej spiritwali tar-reliġjon tagħna, għalanqas tiegħi: il-Q.T. il-Papa Franġisku. Forsi l-kliem u t-tagħlim tiegħu jagħmel aktar sens u għandu aktar saħħa meta wieħed iqis li dan il-Papa ħa l-isem ta’ San Franġisk: il-qaddis patrun tan-natura, jew tal-ambjent, jew kif ngħidilha llum, il-biodiversità.

Diġa rajna xi tagħlim u kliem ta’ dan il-Papa li għamel impatt kbir fuq it-tagħlim tar-reliġjon Kattolika dwar l-ambjent. It-tħassib tal-Papa Franġisku fil-qasam ta’ ġustizzja ekonomika u d-dinjità tal-bniedem, huwa l-istess bħal dawk tal-papiet ta’ qablu: Benedittu, Ġwann Pawlu II, Piju XI u Ljun XII.

B’dinjità, it-tagħlim kattoliku soċjali, jfisser li kull persuna għandha valur, u dan jitlob rispett kbir u għalhekk kull persuna għandha tkun ħielsa minn kull skjavitu, manipulazjoni u esplojtazzjoni. Din id-dinjità l-Papa Franġisku jaraha li tinsab mhedda l-ħin kollu f’din id-dinja. Imma l-messaġġ ta’ Papa Franġisku huwa aktar b’saħħtu minn hekk.

Jgħid b’konvinzjoni li s-soliderjatà (għaqda li torbot lis-soċjetà flimkien bħala ħaġa waħda) mal-umanità hija meħtieġa u marbuta mad-dinjità tal-bniedem. Għalhekk id-dinjità u s-solidarjetà jimxu id f’id. Id-dinjità tal-bniedem mhux biss il-ħarsien tal-individwi, imma hija wegħda li wieħed jagħmel ħiltu biex iħares il-ġid komuni ta’ kulħadd. Dan jispjegah fit-tagħlim tiegħu dwar il-ferħ tal-vanġelu (Evangelii Gaudium) fejn iħeġġeġ u jagħmel kuraġġ lill-Knisja u lid-dinja biex tibda paġna ġdida fit-tixrid ta’ tagħrif dwar it-twemmin u r-responsabbiltajiet tal-fidi Kattolika.

B’ħarsa ’l barra mill-Knisja, il-Papa Franġisku jċanfar is-sistema ekonomika tal-lum bħala waħda “inġusta mill-għeruq”, u hija msejsa fuq it-tiranija tas-suq, fejn l-ispekulazzjoni finanzjarja, il-korruzzjoni wiesgħa, u l-ħarbien mit-taxxa, jsaltnu bla kontrol.

Jgħid li “il-bniedem għandu jkun fiċ-ċentru ta’ kull sistema ekonomika, u kull ħaġa oħra għandha tkun biex taqdi l-bniedem”. Imma fis-sistema ekonomika tal-lum, il-flus huma fiċ-ċentru, u l-flus saru l-alla tiegħu. Il-bniedem waqa’ fid-dnub tal-idolatrija – idolatrija tal-flus. Tant, ikompli jgħid, li fl-ekonomiji kbar tad-dinja, il-bniedem ġie sagrifikat f’riġlejn l-alla tal-flus. U din il-viżjoni fejn il-flus saru l-alla tas-sistema ekonomika, toħnoq il-kobor tal-ħsibijiet għonja kollha differenti u hekk toħnoq ukoll il-kobor tad-djalogu bejn il-ġnus. Tant li l-ekonomija tgħix fuq il-qligħ mill-gwerrer illum, u naħseb li mhux diffiċli li wieħed jgħaraf dan meta jgħati ħarsa ħafifa madwar il-dinja, jew imqarr jiftaħ ġurnal wieħed.

16--sistema-ekonomika

Fi kliem iebes, qal li “dak li jgħati gost lil uħud għas-spejjeż ta’ ħaddiehor, jispiċċa biex jeqred lit-tnejn.” Kull moviment ġdid politiku, jew ekonomiku, isir korrott daqs dak ta’ qablu jekk wieħed ma jkunx fehem u tgħallem xi tfisser is-solidarjetà. Dan jispjegah fl-Evangelii Gaudium.

Din is-sistema ekonomika tant ħakmet lill-bniedem, tant il-bniedem huwa mitluf fil-ġieh li qed jgħati il dan l-alla ġdid tal-flus, li mhux biss l-ambjent huwa stuprat u abbużat, imma anki l-ħlejjaq li dan iwieżen huma mkażbra. Saħansitra, anki kif semma’ il-Papa, iż-żagħżagh huma mormija sa mit-tnissil tagħhom, u l-anzjani huma mwarrba għaliex dawn ma baqgħalhomx aktar użu. B’ċerta dieqa, wieħed ukoll jista’ jara l-għarsiet li telgħin minn żerriegħa ta’ din il-mentalità anki f’pajjiżna.

Kif spjega fl-Evangelii Gaudium, “id-dinjità ta’ kull persuna individwali u l-ġid komuni għandhom ikunu is-sodda li fuqha għandha tissawwar kull politika ekonomika”. Kull ħajja politika miftuma u mhux imsejjsa fuq responsabiltajiet soċjali, twelled inġustizzji soċjali, kif ukoll kapitaliżmu bla kontrol li jfarrak kemm il-ħajja ekonomika kif ukoll dik soċjali. Il-ħarsien tal-ġid komuni huwa l-akbar responsabbiltà tal-komunità politika. U għalhekk il-Papa jgħid li l-politika “hija vokazzjoni nobbli u waħda mill-aktar attivitajiet għolja ta’ karità, jekk u meta din tfittex il-ġid komuni”.

F’intervista li l-Papa ta lill-gazzetta Spanjola La Vanguardia qal li “d-dinja tagħna ma tistax tkompli ġġarrab aktar. Is-sistema ekonomika globali tagħna ma tistax tkompli taħdem.” U “Qed narmu ġenerazzjoni sħiħa biex nitimgħu sistema ekonomika li ma tiflahx aktar – sistema li biex tkompli tgħix trid tqajjem gwerrer, kif imperi kbar dejjem għamlu”. Iva, “l-ekonomija hija misjuqa minn kilba li dejjem trid aktar, u paradossikament, titma’ kultura mormija”.

Mhux ta’ b’xejn li dawk li ma huma xebgħana qatt minn dak li għandhom, jostru dak li jiġi għal idejhom minn għajnejn is-soċjetà li fdathom bir-responsabbiltà tal-ħarsien tal-ġid komuni. U saħansitra hemm ukoll minn jostorhom ’l bogħod minn xtutu għax iħossu aktar komdu li mhu sejjer ikun jaf bihom ħadd. Dan jivvendika dak li qal il-Papa Franġisku. Għalhekk wieħed ma jistagħġebx meta jisma’ lil xi wħud li qegħdin f’din il-keffa, jgħajjru l-Papa Marxista, kif għamlu individwi midħla ta’ sistema kapitalista fejn is-soċjetà u l-ambjent huma biss għodda biex bihom jistagħnaw huma.

Għalkemm il-Papa Franġisku qiegħed isir aktar magħruf u maħbub, u milqugħ bħala ragħaj li qed imexxi lejn is-sħubija tal-ekonomija, tas-soċjetà u tal-ambjent, mhux kulħadd huwa ferħan bih. Kif jgħid G K Chesterton, kull medda ta’ snin ikollha l-qaddis li jkun meħtieġ, mhux il-qaddis li n-nies iridu, imma qaddis li jkollhom bżonn. Dan jidher li japplika sewwa għall-Papa Franġisku.

14---Papa-Frangisku-jekk-inti-nisrani

Il-Papa ħeġġeġ għar-rispett lejn il-ħolqien kollu, meta qal li aħna: “aħna msejħa biex inħarsu u nipproteġu d-dinja fraġli li ngħixu fiha.” Alla jtih l-għomor u s-saħħa biex imexxi għall-ġid tas-soċjetà, tal-ambjent u tal-ekonomija dinjija f’armonija bejniethom, u jsib l-għajnuna kollha minn dawk ta’ rieda tajba biex jilħaq dan il-għan għall-ġid ta’ din id-dinja li tweżinna.

aebaldacchino@gmail.com

 

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7    http://wp.me/pL6Mk-Q1

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 8    http://wp.me/pL6Mk-Qa

 

 


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

February 9, 2015

NewsBook

it-Tnejn, 9 ta’ Frar, 2015

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 7

Alfred E. Baldacchino

Qawmien spiritwali ġdid – Il-Q.T. il-Papa Franġisku

Il-Q.T. il-Papa Franġisku mhux biss ha l-isem ta’ San Franġisk magħruf għall-imħabba u r-rispett tiegħu lejn il-biodiversità, imma qiegħed jimxu wkoll fuq il-passi tiegħu. Il-Q.T. il-Papa Franġisku għamel appell għar-rispett tal-ħolqien li “aħna llkoll aħna msejħa biex inħarsu u niproteġu d-dinja fraġli li qed ngħixu fiha”.

Fl-ewwel enċiklika tieghu Evangelii gaudium il-ferħ tal-evanġelju – il-Q.T. il-Papa Franġisku jgħid li l-isfida fil-qasam ekoloġiku hija fundamentali għall-ħajja Kristjana tal-lum. L-ekoloġija hi parti meħtieġa tal-misteri tal-fidi.

Huwa mifhum li l-Papa qatta’ xhur iħejji Enċiklika fuq il-ħolqien u r-rispett tal-ambjent u din mistennija titħabbar matul l-2015. Huwa mifhum wkoll li għandu l-għajnuna tal-superjur ġenerali tal-Ordni tal-Franġiskani Minuri, ir-Rev. Michael Anthony Perry, li għamel enfasi li kulħadd, kemm dawk li jemmnu, kif ukoll dak li ma jemmnux, għandhom jaħdmu bil-għan biex iħarsu l-ambjent.

7-Papa-Frangisku

Minħabba raġunijiet li ssemmew ukoll mill-Papiet ta’ qablu, il-Q.T. il-Papa Franġisku ċanfar is-sitema ekonomika tal-lum. Spjega li din it-tip ta’ ekonomija toqtol, għaliex din hija maħkuma mill-kunċett li minn hu l-aqwa jħawwel. Din sejhilha “inġusta mill-għeruq” u din, skont il-Q.T. il-Papa, twelled tiranija ġdida ta’ suq bla kontrol, fejn l-ispekulazzjoni finanzjarja, korruzzjoni wiesgħa u s-saltna ta’ evażjoni tat-taxxi huma fuq quddiem. Il-Q.T. il-Papa appella għar-rispett tal-ħolqien kollu li aħna “mgħajtin biex inħarsu u nipproteġu d-dinja fraġli li ngħixu fiha”.

Il-Q.T. il-Papa Franġisku kien iebes ħafna meta qal li “is-sistema ekonomika dinjija tagħna ma tiflaħx aktar. Qegħdin inwarrbu generazzjoni sħiħa biex nitimgħu sistema ekonomika li ma tistax tkompli taħdem”.

Ma għandniex xi ngħidu li dawk li l-interess tagħhom huwa msejjes fuq sistema kapitalista kif infissra mill-Q.T. il-Papa, mill-ewwel ħarġu jikkritikaw, mhux lill-ħsieb tiegħu imma lilu personali, fejn saħansitra għajruh Marxista. U kummenti b’dan ix-xebh smajnihom anki f’pajjiżna.

Bi qsim il-qalb wieħed ma jistax ma jaqbelx li din hija l-xejra li qed taħkem id-dinja llum. L-etika u l-morali saru xi ħaġa tal-passat. U mhux hekk biss imma dawk li ma għandhom l-eda ħjiel ta’ morali u etika, iħossuhom kburin bin-nuqqas ta’ dawn it-tiżjin uman. Il-kilba tal-poter u l-materjaliżmu ma għandhom l-ebda limitu. Saħansitra naraw, naqraw, u nisimgħu fuq il-mezzi tax-xandir li hemm minn bla mistħija, u bla mgħodrija, jgħoxa jħanxar irjus ta’ bnedmin oħra. U biex wieġħedjaakemmwaqa’ fil-baxx il-0bniedem, jgħid li qed dan qed jagħmlu f’isem Alla.

Pajjiżna jagħmel parti kemm mis-sistema ekoloġika, kif ukoll mill-firxa kummerċjali internazzjonali, u minħabba ċ-ċokon tagħna huwa aktar eħfef li jinġarr mal-kurrent tal-forzi internazzjonali kummerċjali, kif diġa hemm ħjiel ta’ dan.

Imma fuq it-tagħlim u l-qawmien spiritwali lokali nitkellmu f’artiklu ieħor.

aebaldacchino@gmail.com

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6    http://wp.me/pL6Mk-Pk


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6

January 27, 2015

NewsBook

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 6

Alfred E. Baldacchino

Qawmien spiritwali ġdid

Għalkemm il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II ħejja u beda dan il-qawmien spiritwali dwar l-ambjent, papiet oħra li ġew warjah ukoll komplew fuq il-passi tiegħu. Il-Q.T. il-Papa Benedittu XVI, fl-Enċiklika Caritas in Veritate tal-2009, u fid-diskors tiegħu f’Jum Dinji tal-Paċi tal-2010, jgħallem fuq id-dmir tal-bniedem għall-ħarsien tal-ambjent.

20 sena wara l-messaġġ tal-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II, il-Q.T. il-Papa Benedittu fl-2010 fil-messaġġ tiegħu tal-Jum Dinja tal-Paċi qalilna li “Jekk wieħed irid jikkultiva l-paci, irid iħares il-ħolqien”. Sejjaħ lill-komunità tal-bniedem biex tirrispetta l-ħolqien, kif ukoll tkellem fuq ir-rabta bejn il-bniedem u n-natura li għandha tirrifletti l-imħabba t’Alla.

 

Papa-Benedittu

Il-Q.T. il-Papa Benedittu staqsa jekk il-bniedem jistax jibqa’ sieket quddiem il-problema marbuta ma’ dak li qed jiġri bħal fil-bdil fil-klima, id-deżertifikazzjoni, it-telf u t-tkissir fl-agrikultura, it-tniggiż tax-xmajjar u l-ilma tal-pjan, it-telf tal-biodiversità, iż-żieda tal-ħsara kbira naturali, u l-qerda tas-siġar u l-imsaġar madwar id-dinja. Staqsa wkoll jekk il-bniedem jistax jibqa’ sieket meta jara kemm dak li qed jiġri u dak li jista’ jiġri fil-ġirja għall-kisba u l-ħtif tar-riżorsi naturali.

Il-mod kif il-bniedem qiegħed iħares lejn l-ambjent qed ibiddel ukoll kif jara lilu nnifsu, u bil-maqlub. Dan jitlob lill-bniedem tal-lum biex iħares bis-serjetà lejn il-mod ta’ ħajja li qed jgħix, li f’ħafna nħawi tad-dinja, qed twassal għat-twemmin li l-konsumiżmu, l-pjaċir u l-kuntentizza huma l-għan ewlieni fil-ħajja, minkejja l-konsegwenzi tal-ħsara li jġibu magħhom. Hemm bżonn, kompla l-Papa Benedittu, bi qbil mal-Papa Ġwanni Pawlu II, bidla fil-mentalità li twassal biex ikun hemm stil ta’ ħajja ġdida.

Il-Q.T. Il-Papa Benedittu wkoll wissa’ li l-kelma ‘jaħkem” kif imsemmija fil-Ġenesi (Ġenesis: 1:28) mhux xi dritt lill-bniedem biex jiddomina d-dinja, imma sejħa biex il-bniedem imexxi f’isem ta’ Alla, sejħa ta’ responsabbiltà. Dan ifisser li “meta l-bniedem jagħmel użu tar-riżorsi naturali, għandu jżomm f’moħħu kif dawn jista’ jkollhom impatt fuq il-ħolqien, u jagħti kas tal-prezz li jrid jinġarr mill-ambjent u mis-soċjetà” bħala parti essenzjali tal-nefqa sħiħ.

Aktar ma jgħaddi ż-żmien aktar qed jidher sewwa li l-qerda tal-ambjent qed tkun ta’ sfida għall-bniedem biex jifli u jbiddel l-istil tal-ħajja tiegħu, u l-mod kif qed isir il-konsum u l-produzzjoni, li ħafna drabi mhumiex sostenibbli la mill-aspett soċjali, la minn dak ambjentali u lanqas xi kultant minn dak ekonomiku. Il-bdil tal-istil tal-ħajja għall-waħda ġdida huwa ħtieġa mistennija malajr. Kif il-Q.T. il-Papa Benedittu, kompla jgħid li “dan jinvolvi decizjonijiet li jolqtu numru ta’ individwi, familji, komunitajiet, stati u, anki lill-Knisja, kif ukoll lill-missjoni tagħha.”

Hekk naraw li anki l-Knisja għandha responsabbiltà lejn il-ħolqien. Din ir-responsabbiltà trid tiġi murija fil-ħajja pubblika biex tħares id-dinja, l-ilma u l-arja li huma rigali mingħand il-Ħallieq għall-kulħadd. Dan id-dmir tal-Knisja huwa, wara kollox, biex issalva l-umanità mit-theddida li tista’ teqridha.

Fil-kitba li jmiss naraw x’qed jgħid il-Q.T. il-Papa Franġisku fuq dan is-suġġett.

aebaldacchino@gmail.com

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3   http://wp.me/pL6Mk-Of

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4   http://wp.me/pL6Mk-Oq

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 5    http://wp.me/pL6Mk-OR


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4

December 29, 2014

NewsBook

L-Erbgħa, 31 ta’ Diċembru, 2014

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 4

Alfred E. Baldacchino

Żvilupp sostenibbli

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II fisser li l-iżvilupp sostenibbli huwa meħtieġ għad-dinjità tal-bniedem, u għalhekk hija responsabbiltà tqila li wieħed jaħkem fuq il-kreazzjoni b’dan il-mod li jkun veru qiegħed jaqdi l-ġenerazzjonijiet ta’ għada. L-użu tar-riżorsi tan-natura jridu jsiru skont prinċipji u bi ħsieb meqjus mhux biss għall-ħtieġa tal-bniedem tal-lum, imma anki għall-ġenerazzjonijiet ta’ għada. B’dan il-mod, ir-responsabbiltà tal-bniedem fl-ippjanar u l-immaniġġar tar-riżorsi, ma għandhomx ikunu mfassla la fuq żmien qasir, u lanqas fuq qliegħ personali, imma l-bniedem għandu jżomm quddiem għajnejh li l-ħolqien qiegħed hemm għall-ġid tal-umanità kollha.

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II bit-tagħlim tiegħu saħaq dwar ir-rwol u r-responsabbiltà tal-bniedem għall-ambjent. Dan jinstab fid-diskors magħruf tiegħu tal-1 ta’ Jannar tal-1990, fl-okkażżjoni tal-Jum Dinjija tal-Paċi. Il-Papa saħaq li l-pajjiżi flimkien għandhom iwettqu dak miftiehem fuq linji internazzjonali u li jagħmlu jew jgħinu b’mod eħfef il-bdil meħtieg fil-qasam soċjo-ekonomiku fis-soċjetajiet tagħhom.

Fid-diskors ewlieni tiegħu fuq dan is-suġġett, biex aktar iħeġġeg l-għaqda u l-qbil, il-Q.T. il-Papa tkellem fuq ir-rispett lejn in-natura, l-eġoiżmu kollettiv, in-nuqqas ta’ ħsieb lejn ħaddieħor, id-diżonestà, il-kriżi ekoloġika li tikxef il-faqar tal-karattru morali u l-valuri ta’ etika tal-bniedem, it-tbagħbis fl-ekosistema, il-qerda bla rażan tal-annimali u tal-pjanti, u l-esploitazzjoni bla kontroll tar-riżorsi naturali, filwaqt li saħaq il-ħtieġa ta’ progress meqjus, ekonomiku, industrijali u xjentifiku. Ma niddejjaq xejn ngħid li dawn l-impatti negattivi illum mhux biss ma humiex miġġielda, imma huma użati fuq livell politiku biex wieħed isaħħaħ il-ħakma tal-poter tiegħu.

7.-Gwanni-Pawlu-II---stil-ta'-ħajja

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II għafas fuq il-fatt illi l-paċi fid-dinja hija mhedda mhux biss bil-ġirja għall-armi qerrieda, bil-ġlied reġjonali, bl-inġustizzi li ma jaqtgħu xejn bejn il-ġnus u n-nazzjonijiet, imma anki bin-nuqqas ta’ rispett lejn in-natura, bil-ħtif u s-serq tar-riżorsi naturali, u bit-telfin dejjem jiżdied tal-kwalità tal-ħajja. Dan l-istil ta’ ħajja jostor sens ta’ dgħufija u joħloq dubji fuq il-kapaċità tal-individwu, u “huwa l-ġuf ta’ eġoiżmu kollettiv, nuqqas ta’ stima għal oħrajn u diżonestà”.

Barra minhekk, numru ta’ forzi li jħajjru u jwasslu għall-kriżi ekoloġika, jikxfu l-karattru morali. Illum nafu, bi prezz qares, illi “ma nistgħux imbagħbsu parti mill-ekosistema mingħajr ma ngħatu każ kemm tal-impatti negattivi ta’ dan it-tbagħbis f’oqsma oħra, kif ukoll anki fuq is-saħħa u s-sliem tal-ġenerazzjonijiet ta’ għada.”

Ħarsa ħafifa madwar id-dinja turina r-riżultat ta’ din il-mentalità fejn wieħed iħossu kburi li jiftaħar fuq in-nuqqas ta’ moralità. Teħid ta’ ħajja għall-gost, qtil fil-ġuf, u anki ta’ dawk li jitqiesu bħala li huma piż żejjed għas-soċjetà, ix-xewqa tat-tneħħija tal-ħajja mgħejjuna mil-liġi. Insomma għall-materjaliżmu ma hemm xejn ħażin u xi jwaqqfu. Ma jkux wisq ’l bogħod mill-verità meta wieħed jgħid li l-ħażin sar tajjeb u t-tajjeb sar xkiel li jwaqqaf il-progress u għalhekk għandu jitwarrab. Il-ħajja saret għodda li tintuża biex wieħed jaħtaf u jisker fir-rgħiba.

Fl-artiklu li jmiss inkomplu nibnu fuq l-ewwel, it-tieni, it-tielet, u dan l-artiklu, u naraw xi jgħidu r-reliġjużi fuq din il-problema morali.

ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3     http://wp.me/pL6Mk-Of

aebaldacchino@gmail.com


It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3

December 12, 2014

NewsBook

Il-Ġimgħa, 12 ta’ Diċembru, 2014

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 3

Alfred E. Baldacchino

Ir-responsabbiltà kbira

Minn dak miktub sa issa, fl-ewwel u fit-tieni  parti, naħseb li mhux diffiċli li wieħed jara d-differenza ta’ dan it-tagħlim minn dak li konna mgħallma fl-imgħoddi. U naħseb li jkun hemm uħud li jaqblu miegħi meta ngħid li t-tagħlim tal-imgħoddi wassal biex inbnew imperi, intilfu ħafna ħajjiet, u tħarbtu u nħlew riżorsi naturali li kollha biegħdu lil dawk li wettquhom minn Alla li ħalaqhom.

Wieħed illum jista’ ukoll jifhem u jara t-tagħlim ta’ numru ta’ mexxejja tal-Knisja Kattolika fuq din ir-responsabbiltà kbira li l-bniedem għandu.

Skont il-Ġenesi, l-ewwel ktieb tal-Bibbja, il-bniedem huwa l-kreatura l-aktar għolja, il-kreattura li “Alla ħalaq fuq xbihetu” (Ġenesis 1:27). In-natura, li llum ngħidulha l-biodiversità, tpoġġiet taħt il-ħakma tiegħu. Il-bniedem huwa kkmandat biex “jimla’ d-dinja u jrażżanha, u jaħkem fuq l-annimali”. Il-bniedem mhux biss huwa l-mexxej, u dak li jħares l-ekosistema, imma wieħed li huwa fdat bil-ħarsien ta’ propjetà li mhux tiegħu. Ir-rwol tiegħu huwa li jieħu ħsieb dak li jkun fdat lilu u jerġa jgħaddih lura mingħajr mittiefes lis-Sid.

Ġie spjegat ukoll li din id-dinja mhux tagħna. “id-dinja hija ta’ Alla” (Salm 24:1). Din ġiet mgħoddija lilna biss bil-wegħda li aħna ma nħarbtuhiex. Din ir-responsabbiltà għall-ħajja hija wkoll imsejsa fuq it-tagħlim ta’ reliġjonijiet ewlenin tad-dinja u l-mexxejja tagħhom.

Meta l-Q.T. il-Papa Ġwanni Pawlu II f’Nairobi indirizza lill-Programm Ambjentali tal-Ġnus Magħquda (United Nations Environment Programme), silet kliem mill-Ġenesi biex juri t-triq u jmexxi lill-fidili fir-responsabbiltà tagħhom lejn il-ħolqien li ħalaq Alla. Il-Q.T. il-Papa tkellem dwar id-dmir tal-knisja lejn il-ħarsien u t-titjib tal-ambjent tagħna, li huma marbutin mal-kmand ta’ Alla. Alla ħalaq kollox u fdahom fil-ħarsien tal-bniedem, li anki hu kien maħluq fix-xbiha tiegħu, kif insibu fl-ewwel paġni tal-Bibbja (Ġenesis 1:27).

Papa-GP-II---ftehimMingħajr dubju, wieħed jista’ jgħid li l-Q.T. il-Papa Ġwanni Pawlu II, fid-diskorsi tiegħu, qiegħed il-ġebla tax-xewka ta’ tfassil nazzjonali għall-iżvilupp sostenibbli. Dan il-ħsieb huwa msawwar f’Agenda 21: plan ta’ azzjoni wiesgħa li għandu jkun il-bażi f’firxa dinjija, nazzjonali u anki lokali minn organizzazzjonijet tal-Ġnus Magħquda, gvernijiet u entitajiet ewlenin, f’kull qasam fejn hemm l-impatt tal-bniedem fuq il-biodiversità.

Żvilupp sostenibbli jfisser li l-mod kif il-ġenerazzjonijet tal-lum jużaw ir-riżorsi naturali, ma jċaħħdux lill-ġenerazzjonijiet ta’ għada, li silfuna din id-dinja, li jużawha bl-istess mod.

Il-Q.T. il-Papa Ġwann Pawlu II fisser li l-iżvilupp sostenibbli huwa meħtieġ għad-dinjità tal-bniedem, u għalhekk responsabbiltà serja li wieħed jaħkem fuq il-kreazzjoni b’dan il-mod li jkun veru qiegħed jaqdi l-ġenerazzjonijiet ta’ għada. L-esplojtazzjoni tar-rikkezzi tan-natura jridu jsiru skont prinċipji u bi ħsieb meqjus mhux biss għall-ħtieġa tal-bniedem tal-lum, imma anki għall-ġenerazjzonijiet ta’ għada. B’dan il-mod, ir-responsabbiltà tal-bniedem fl-ippjanar u l-immaniġġar tar-riżorsi, ma għandhomx ikunu mfassla la fuq żmien qasir, u lanqas fuq qliegħ personali, imma għandhom iżommu quddiem għajnejhom li l-ħolqien qiegħed hemm għall-ġid tal-umanità kollha.

Imma tagħlim fuq l-iżvilupp sostenibbli minn mexxejja reliġjużi nitkellmu fuqu darb’oħra.

Ara wkoll:

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 1   http://wp.me/pL6Mk-NP

It-tagħlim tar-reliġjonijiet dwar l-ambjent – 2   http://wp.me/pL6Mk-NX