Is-siġra tal-Milied


NewsBook

Is-­siġra tal-­Milied

Alfred E. Baldacchino

Il­-Milied ġie u mar, u miegħu ħa t-­tiżjin: bħall-­bozoz, il­-presepji, l-istilel, u s-­siġar tal­-Milied. Il­-biċċa ’l kbira minn dan it­-tiżjin jintrefgħu u jista’ jerġa’ jintuża. Imma dawk is-­siġar tal­-Milied li ġew maħsuda mill-­art, dawn jintremew.

B’sodisfazzjoni wieħed jara kif spiċċaw id­-drawwiet tal-­imgħoddi fejn id­-Dipartiment tal­-Agrikultura kien jaqta’ friegħi mis­-siġar tal-­prinjol, biex ibigħhom ħalli jitlibbsu bħala siġar tal-­Milied. Dan sforz tat-­tisħiħ tal­-kuxjenza pubblika favur l-­apprezzament u l-­ħarsien tal-­wirt naturali, kif ukoll minħabba li llum wieħed isib siġar artifiċjali li minbarra li huma sbieħ, jistgħu jintużaw għal drabi oħra, mingħajr ħela ta’ riżorsi u telf ta’ ħajja naturali. Snin ta’ edukazzjoni jidhru li bdew jagħtu l­-frott fost il-­poplu. Hemm uħud li jħawlu siġra biex din, sena was sena, titlibbes ta’ siġra tal-­Milied, mingħajr ma tinqered.

L-­istorja tas-­siġra tal-­Milied tmur lura fis-­sekli. Fil-­qedem is­-siġar kellhom rabta kemm mal­-mitoloġija u anki ma’ reliġjonijiet oħra. Dan ir-­rispett iżda ngħata xejra u libsa moderna meta bdew jerfgħu rashom il-­kummerċjaliżmu u l-­materjaliżmu.

Hemm numru ta’ leġġendi dwar kif is-­siġra tal­-Milied waslet għandna. Waħda minn dawn hija l-­leġġenda marbuta ma’ wieħed mill-­allat fil­mitoloġija Griega: Attis. Wara l-­mewt traġika ta’ Attis, irrakkontata b’ħafna lwien u forom, fuq il­-post ta’ mewtu kibret siġra taż­-żnuber. Din ir­-rabta wasslet biex tempju Grieg ma kienx ikun meqjus komplut jekk ma jkunx hemm xi siġra taż-­żnuber tikber fil­-madwar. Il­-Griegi kienu magħrufa li kull sena kienu jaqtgħu siġra taż-­żnuber, kemm minħabba li l­-weraq tagħha ma kienux jinxfu mill-­ewwel, u hija siġra li tħaddar is-­sena kollha. Barra minn hekk hija simbolu tal­-ħajja eterna u tal-­fertilità. Kienu jżejnuha bi fjuri u żigarelli f’ġieħ Attis.

attis 4

Attis – l-alla fil-mitoloġija Griega

Il­-Profeta Ġeremija (597 q.K.) kiteb hekk: “Drawwiet il-­ġnus la titgħallmux, u la tibżgħux mis­-sinjali tas-­smewiet, minnhom jitbeżżgħu l-­ġnus. Għax il­-ġnus jibżgħu mix­-xejn: ħatba maqtugħa minn ġol­-bosk, xogħol idejn l-­imgħallem bl-­iskalpell, iżejjinha bid­-deheb u l-­fidda, iwaħħluha bl-­imsiemer u l­-martell, biex ma titħarrikx.” (10: 2­4).

Minkejja dan, id-­drawwa tal­-Griegi li jaqtgħu siġra biex iżejnuha f’ġieħ l­-alla Attis, ġiet ikkopjata mill-­ewwel kattoliċi Ewropej u bil­-mod il­-mod din inxterdet mal­-punent biex kif kienet id-­drawwa fil-­mitoloġija Griega, tiżżejjen u tfakkar it-­twelid ta’ Ġesu Kristu. U għadna sal-­lum il-­ġurnata inżejnu siġra tal­-Milied f’dawn il­-ġranet: jew waħda artifiċjali jew waħda ħajja, li tinħasad minn wiċċ l­-art biex tiżżejjen bid­dawl b’ħafna lwien, u b’żigarelli fiddiena u dehbiena li jduru mal­qniepen u mal-­boċċi mlewna mdendla fuqha.

attis 2

Siġra mżejna f’ġieħ l-alla Attis

Matul l-­aħħar ġranet tal­-Milied mort sal­-Belt u rajt żewġ siġriet kbar imlibbsa ta’ siġar tal-­Milied: waħda taċ­-ċipress Kastilja, u oħra tip ta’ żnuber biswit l-­istatwa ta’ La Valette. Minkejja d­-dawl jgħammex l­għajnejn u l-­kuluri mdendla magħhom xorta rajt li dawn kienu siġar ħajjin, maħsuda u miġjubin minn barra. Stajt nara li l­-ferita tagħhom minn fejn inħasdu kienet mgħottija ġo tank imgeżwra biex ma tidherx, u s­-siġar kienu marbuta biex ma jitħarkux. Ma’ dik taż-­żnuber stajt nara l­-fdalijiet tal-­liedna li darba kienet tgħix magħha meta kienet tikber fl-­ambjent naturali.

Waqaft u staqsejt lili nnifsi:

Imma tgħid minn poġġa u ħallas għal dawn is­-siġar għamel hekk biex jagħmel bħal ma kienu jagħmlu l­-Griegi tal­-qedem biex ifakkruhom fl­alla tagħhom Attis? U dan minkejja li tefgħa ta’ ġebla bogħod hemm nofs tużżana siġar taż-­żnuber li faċilment setgħu jitlibbsu għall-­Milied mingħajr ma jinqerdu. Imma għidt, li ma nħoss li hemm ebda ħeġġa li dawn is­-siġar jiġbdu l-­attenzjoni għaliex kif qiegħed nistenna dawn ma għandhomx ħajja twila hemm u ma jdumux ma jinħasdu mill-­ħajja u jintremew fil-­miżbla. Barra minn hekk, kieku tlibbsu dawn ma kienx ikun hemm min jimporta dawk fil­-madwar u jaqla xi żewġ soldi!

Tgħid dawn is­-siġar ħajjin tpoġġew hemm bħala sagrifiċċju fil-­ġranet tat­-twelid ta’ Ġesu Kristu? Ma stajt nara l­-ebda rabta spiritwali.

Possibbli li dawn kienu qegħdin hemm għax huma meqjusa bħala ħajja sekondarja li ma għandiex valur u hekk tiġi maħsuda minn min jaħseb li huwa superjuri għalihom u jkollhom joqgħodu fejn iqegħduhom, u fejn iridhuhom, u wara jintremew meta ma jkunx hemm bżonnhom aktar? Ma naħsebx, wara dak li nisma’ minn kull rokna tal­-ħajja soċjali fejn kulħadd jippriedka rispett għall­-ħajja, u kemm hemm bżonn li ngħallmu t-­tfal tagħna biex jirrispettaw il­-ħajja naturali ­ – il-biodiversità. Imma tgħid qed nifhem ħażin?

Tgħid dawn tpoġġew hemm biex juru li l-­kummerċ u l­-konsumiżmu jezisti anki bil­-qerda tal­-ħajja naturali, u llum l­-esplojtazzjoni u l­-qligħ ta’ flus tiġi l­-ewwel u qabel kollox. U jekk dawn is­-siġar ħajjin ġabu magħhom ħlejjaq u organiżmi oħrajn li jistgħu jkunu ta’ ħsara għall­ekoloġija u l-­ekonomija Maltija, bħal ma ġara fil­-każ tal-­Bumunqar Aħmar tal­-Palm, il­-Farfett tas­-Sardinell, il-­Ħanfusa tal­-qrun twil tat­Tut, it-­tadam u oħrajn, din il-­ħsara hija ġustifikata minħabba l-­qligħ? Anki jekk jiġi aċċettat li ma jimpurtax għax il-­ħsara ta’ dawn iħallasha l­-poplu, ma stajt insib l-­ebda raġuni li tagħmel sens għall­-preżenza ta’ dawn is­-siġar maħsuda mill-­ħajja biex iferrħu u jagħtu ġost matul il­ġranet ta’ bidu ta’ ħajja ġdida.

Ftakart fit-­tfal tal-­iskola li kif jingħad, għandhom bżonn jiġu mgħallma biex jieħdu ħsieb aktar l-­ambjent. U erġajt staqsejt lili nnifsi: imma jista’ xi ħadd jgħidli kif wieħed jista’ jgħallem lit-­tfal meta dawn għandhom aktar għarfien u sens ta’ apprezzament tal­-ħajja naturali mill-­mexxejja li jgħidu li t-­tfal għandhom bżonn jitgħallmu?

Chritmas tree

Siġra mlibbsa ta’ siġra tal-Milied fiż-żmijijeit tallum.

U hekk spiċċat is-­sena biċ­-ċelebrazzjoni kif kien isir fil-­mitoloġija Griega, forsi bi ftit aktar infiq (u qligħ) ta’ flus pubbliċi. U hekk bdiet is­sena l­-ġdida bir­-rimi tal­-ħajja ta’ dawn is­-siġar wara li ttieħed dak li kien mixtieq minnhom: il­-qligħ.

Awguri u xewqat sbieħ għal sena ġdida, anki għas­-siġar u ħlejjaq oħra li jaqsmu din l­-art magħna. Fl­-aħħar ta’ din is-­sena naraw jekk irnexxilniex nitbiegħdu xi ftit mid-drawiet tal-­mitoloġija Griega.

aebaldacchino@gmail.com

Advertisements

One Response to Is-siġra tal-Milied

  1. VICTOR CASSAR says:

    Setaw libbsu is- sigar li qedghin f’nofs round abouts .Dawk ta’ strada Republika iridu jghatu l- impressjoni li nizel is- silg forsi? Imma silg ma jghamilx Malta. Insomma inraqqu il- pannu . Imma meta ser nimxu pass pass man- natura f’dan il- pajjiz? Meta ser nieqfu inwahhlu notices bl’imsiemer gos sigar?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: